تغذیه برگی

تغذیه برگی شامل استفاده از کود محلول روي شاخ و برگ گیاهان در قالب یک ترکیب غذایی رقیق شده با آب می باشد. با محلول پاشی، گیاه مواد مغذي را به فرم یونی، از طریق برگ و سایر اندام هاي هوایی جذب میکند. تغذیه گیاهان با مواد غذایی مناسب از جنبه هاي مهم حفظ سلامت و عملکرد گیاه محسوب می شود.

 

تغذیه از طریق برگ یکی از عملیات متداول براي رساندن موادغذایی از طریق محلول پاشی کودهاي قابل حل در آب به تمام شاخ و برگ گیاه می باشد.

تغذیه برگی شامل استفاده از کود محلول روي شاخ و برگ گیاهان در قالب یک ترکیب غذایی رقیق شده با آب می باشد. با محلول پاشی، گیاه مواد مغذي را به فرم یونی، از طریق برگ و سایر اندام هاي هوایی جذب میکند. تغذیه گیاهان با مواد غذایی مناسب از جنبه هاي مهم حفظ سلامت و عملکرد گیاه محسوب می شود.

محلولپاشی برگی به عنوان یک منبع تامین کننده مواد مغذي لازم براي گیاه استفاده می شود. محلولپاشی برگی می تواند با تغذیه بهتر، افزایش محصول با کیفیت بالاتر، افزایش مقاومت به حمله بیماریها و آفات و افزایش تحمل به خشکی را موجب شود.

 

تحت چه شرایطی باید از تغذیه برگی استفاده کرد؟

تحت شرایط خاصی، محلول پاشی برگی نتایج بهتري نسبت به کاربرد خاکی دارد.

1) هنگامیکه فعالیت و رشد ریشه ها به دلیل تهویه کم خاك، رطوبت بسیارپایین و یا بسیار بالاي خاك و آلودگی به بیماري نماتد و خسارت آفات و جوندگان کاهش یافته است.

2) هنگامیکه نیاز به رفع سریع کمبود مواد غذایی احساس می شود (براساس آنالیز برگ یا مشاهده اي). جذب مواد عذایی از طریق برگ خیلی سریعتر از ریشه انجام می شود. یکی از مزیتهاي تغذیه برگی، واکنش سریع گیاه به مواد غذایی بکار برده شده است. راندمان جذب موادغذایی در تغذیه برگی 8 تا 9 برابر بیشتر از هنگامی است که کاربرد خاکی صورت گرفته باشد. بنابراین هنگامیکه علائم کمبود دیده می شود، یک راه سریع اما موقت رفع کمبود، تغذیه برگی می باشد.

3) هنگامیکه دسترسی مواد غذایی در خاك کاهش یافته است. در خاکهایی که داراي شرایط خاصی مانند pH بالا، رطوبت بیش از حد و یا خیلی کم خاك، دماي پایین و نامتعادل بودن عناصر غذایی در خاك هستند، ممکن مواد غذایی در دسترس ریشه قرار نگیرند. بعنوان مثال، دسترسی عناصر میکرو در خاکهایی با pH  بالا بالا کاهش پیدا می کند. در جنین شرایطی، تغذیه برگی عناصر میکرو موثرترین راه جهت عرضه این عناصر به گیاه می باشد.

4) هنگامیکه ریشه ها قادر به جذب کافی مواد غذایی در یک مرحله بحرانی از رشد گیاه نباشند. در زمان اوج تقاضا براي مواد غذایی، تغذیه برگی می تواند به کمک جذب ریشه آمده (مخصوصا رشد مغز) و بسیار کارآمد باشد. گیاهان در مراحل مختلف رشد خود، نیازهاي غذایی متفاوتی دارند. در این مواقع کنترل تعادل موادغذایی درخاك مشکل است. تغذیه برگی در مراحل کلیدي رشد گیاه جهت افزایش کمی و کیفی محصول ضروري است.

5) هنگامیکه کیفیت بالاي محصول مد نظر باشد، تغذیه برگی در اواخر دوره رشد رویشی می تواند کیفیت محصول تولیدي را افزایش دهد.

6) هنگامیکه مقاومت به آفات و بیماریها مد نظر باشد، تغذیه برگی با مواد غذایی حاوي فسفر و پتاسیم می تواند توسعه بیماریها را کاهش داده و افزایش کمی و کیفی محصول را به دنبال داشته باشد.

7) هنگامیکه میزان محصول زیاد و عدم تغذیه کافی و یا برگ ریزي قبل از موعد باعث کاهش گسترش و ضعف ریشه شده باشد. در چنین شرایطی در سال بعد ریشه ها قادر به جذب کافی نیازهاي غذایی گیاه نبوده و بایستی از طریق تغذیه برگی این نقیصه را جبران نمود.

 

چگونه می توان راندمان تغذیه برگی را بالا برد:

الف)مقدار pH محلول غذایی مورد استفاده جهت تغذیه برگی:

مواد غذایی باید به فرم قابل حلشان استفاده شوند تا گیاه بتواند آنها را جذب کند. pH روي حلالیت مواد غذایی و نفوذ آنها به درون گیاه اثر می گذارد. عموما pH اسیدي نفوذ مواد غذایی به درون گیاه را بهبود می بخشد.

در مجموع pH جذب برگی را از سه طریق افزایش می دهد:

1) مقدار pH روي شارژ کوتیکول (لایه اي مومی که برگ را در بر گرفته است) اثر گذاشته ونفوذ یونها را تسهیل می کند.

2) شکل یونی مواد غذایی به pH بستگی دارد، بنابراین pH می تواند روي سرعت نفوذ مواد غذایی به درون گیاه اثر گذارد.

3)مقدار pH می تواند روي گیاه سوزي ترکیب استفاده شده اثر داشته باشد.

نتیجه می گیریم که pH محلول غذایی باید طبق ماده غذایی استفاده شده، تنظیم گردد. بهترین pH جهت محلول پاشی اسیدی 4/5 تا 5/5 میباشد.

 

ب) استفاده از مویان:

مویان ها باعث پخش یکنواخت محلول غذایی پاشیده شده روي برگها شده و ماندگاري محلول غذایی پاشیده شده را با کاهش کشش سطحی قطرات افزایش می دهد.

زمان تغذیه برگی:

  • بهترین زمان جهت تغذیه برگی اوایل صبح یا نزدیک به غروب خورشید است. هنگامیکه روزنه هاي برگ باز هستند. زمانیکه رطوبت نسبی هوا در بالاترین حد قرار دارد و برگها در مرحله تورژسانس کامل هستند و سلولهاي برگ مملو از آب هستند.
  • تشکیل شبنم بعد از تغذیه برگی در افزایش مدت زمان ورود مواد غذایی به درون برگها به دلیل حلالیت مجدد مواد غذایی موجود در شبنم روي برگها، بسیار اهمیت دارد.
  • محلول پاشی زمانی صورت گیرد که خاك داراي رطوبت مناسب باشد، هنگامیکه برگها مملواز آب بوده و تنش آبی وجود نداشته باشد ویا آبیاري قبل از محلول پاشی انجام شده باشد.
  • از محلول پاشی درست قبل از بارندگی به جهت جلوگیري از شسته شدن مواد غذایی خودداري کنید. بارندگیهاي ملایم و سبک چند ساعت بعد از محلول پاشی، باعث حل شدن مجدد مواد غذایی در آب باران شده و افزایش جذب را به دنبال دارد.
  • از تغذیه برگی در ساعتهاي گرم روز خودداري شود، جذب در دماهاي بالا خیلی کم می باشد و ممکن است گیاه را با تنش و سوختگی برگها مواجه کند. تغذیه برگی در دماهاي بالاتر از 27 درجه سانتیگراد توصیه نمی شود.
  • در هنگام شب به دلیل بسته بودن روزنه ها، جذب از طریق برگ کاهش می یابد، بنابراین محلول پاشی توصیه نمی شود.
  • محلول پاشی بایستی در زمانی انجام گیرد که کمترین وزش باد وجود داشته باشد، مخصوصا زمانی که اندازه ذرات محلول پاشی ریز باشد که مستعد بادبردگی (دریفت) است.

 

حلالیت کامل ماده غذایی در نظر گرفته شده در آب:

باید از حلالیت کامل ماده غذایی استفاده شده مطمئن شوید. در صورتیکه ماده غذایی حلالیت مناسبی را نداشته باشد، در ابتداي محلول پاشی، غلظت مواد غذایی کم بوده و کمترین اثر را خواهد داشت و در انتهاي محلول پاشی احتمال گیاه سوزي وجود خواهد داشت.

 

 کیفیت آب مورد استفاده جهت محلول پاشی:

باید از آب شیرین و داراي املاح کم جهت محلول پاشی استفاده نمود. املاح موجود در آب مورد استفاده باعث کاهش حلالیت ماده غذایی شده و در برخی مواقع داراي املاح سمی براي درخت بوده و گیاه سوزي را به دنبال دارد.

 

اندازه قطرات:

قطره هاي ریزتر مساحت بیشتري از برگ را پوشش داده و راندمان محلول پاشی را افزایش میدهند. بهرحال درصورتیکه قطرات خیلی ریز شوند (کمتر از 100 میکرون) دریفت یا باد بردگی ممکن است اتفاق افتد.

 

حجم محلول پاشی:

حجم محلول پاشی اثر معنی داري روي راندمان جذب موادغذایی دارد. حجم محلول پاشی بایستی براي پوشش کامل تاج درخت کافی باشد، اما نه خیلی زیاد که باعث ریزش محلول از روي برگها گردد.

 

محدودیت هاي تغذیه برگی:

غلظت محدود: مواد غذایی مورد استفاده در تغذیه برگی نمی توانند کل احتیاجات گیاه را بر آورده کنند.

مسمومیت گیاه: بکار بردن غلظت بالاي مواد غذایی در تغذیه برگی ممکن است سوختگی برگ را به دنبال داشته باشد و بعد تبخیرمحلول پاشیده شده، نمکها روي برگ باقی بمانند.

هزینه بالا: به دلیل اثرات گیاه سوزي، مقدار کم مواد غذایی با نوبت هاي محلول پاشی زیاد باید استفاده شود.

بهر حال تعداد زیاد محلول پاشی و غلظت کم موادغذایی داراي هزینه زیادي بوده و کاربردي نیست.

  • سم پاشی سموم سیستمیک مانند افوریا، مونتو و یا الیت که بایستی از طریق برگ جذب شوند، به دلیل بسته بودن روزنه ها و کاهش جذب، نباید در هنگام شب انجام شود.
  • سموم و یا موادي که بصورت تماسی آفات را از بین می برند، باید در هنگام شب زمانیکه روزنه ها بسته بوده و جذب توسط گیاه حداقل است، صورت گیرد تا هم از مسمومیت گیاه بوسیله سموم و مواد غیر غذایی جلوگیري شود و هم کارایی بیشتري روي آفات داشته باشد.

 

 

 

برچسب ها : برگ , تغذیه,

منبع : امداد کشاورز
تاریخ مطلب : ۱۳۹۶/۰۴/۱۴