جیره غذایی گاو شیری و پرواری

جیره غذایی به مجموعه‌ای از مواد غذایی گفته می‌شود که در طی 24 ساعت به گاو داده می‌شود. گاو در زندگی خود مراحل مختلفی دارد که هر کدام از نظر اقتصادی ارزش‌های مختلفی دارند و نیاز غذایی آنها در هر کدام از این مراحل متفاوت است: مرحله رشد، جفتگیری، آبستنی، شیردهی و دوره خشکی.

جیره غذایی گاو شیری

جیره غذایی به مجموعه‌ای از مواد غذایی گفته می‌شود که در طی 24 ساعت به گاو داده می‌شود. گاو در زندگی خود مراحل مختلفی دارد که هر کدام از نظر اقتصادی ارزش‌های مختلفی دارند و نیاز غذایی آنها در هر کدام از این مراحل متفاوت است: مرحله رشد، جفتگیری، آبستنی، شیردهی و دوره خشکی.

جیره نگهداری

اگر حیوان در دوران خاصی از زندگی نباشد غذایی صرفا برای زنده ماندن به دام داده می‌شود که به آن جیره نگهداری می‌گویند.

جیره آبستنی

این جیره به گاوهای ماده آبستن داده می‌شود و به سن، وزن و دوره آبستنی بستگی دارد.

جیره تولید

اگر دام علاوه بر مراحل خاص مانند آبستنی یا نگهداری برای تولید گوشت یا شیر هم نگهداری می‌شود یک جیره علاوه بر جیره مرحله خاص به دام داده می‎‌شود که به آن جیره تولید می‌گویند.

نکات مهم در تهیه جیره غذایی دام چیست؟

جیره آبستنی و شیر دهی باید تمامی نیازهای بدن حیوان برای تولید و رشد را تامین کند.

مزه و کیفیت محصول را تغییر ندهد.

متنوع و خوش خوراک باشد.

در دسترس و با صرفه اقتصادی باشد.

علوفه‌های انباری عاری از کپک و قارچ باشند

مقدار و نوع مدفوع حیوان کنترل شود و با انگل‌ها مبارزه شود.

از آرد گندم در تغذیه گاو استفاده نشود چون باعث نفخ می‎شود.

آب و سلامت غذا مورد آزمایش قرار بگیرد.

اجزای تشکیل دهنده جیره دام چیست؟

یونجه

ارزش غذایی زیادی دارد و سلولز آن کم و از نظر پروتئین و کلسیم غنی است. هم به صورت تازه و هم خشک مورد علاقه دام است. البته علوفه تر چون رطوبت زیادی دارد از نظر وزنی باید 2 تا 3 برابر علوفه خشک استفاده شود. این گیاه باعث افزایش مقدار شیر و درصد چربی آن می‌شود ولی مقدار فسفر یونجه کم است به همین دلیل باید به تامین فسفر جیره توجه شود. در گاو‌های شیری مقدار یونجه خشک و سبز روزانه 6 کیلوگرم می‌باشد.

یونجه

علف باغی

این علوفه به دلیل داشتن رشته‌های بلند و الیاف زیاد باعث افزایش نشخوار دام و افزایش چربی شیر می‌شود.

کاه

این علوفه به دلیل اینکه خشک و پر حجم است ارزش غذایی زیادی برای دام ندارد. ارزش غذایی کاه جو از کاه گندم و کاه گندم از کاه برنج بیشتر است. برای دام آبستن سنگین مصرف کاه باید کم باشد.  معمولا به دلیل هضم و مصرف کم غذا بعد از جیره غذایی دیگر به دام و حداکثر 5 کیلو برای دام بالغ داده می‌شود.

کاه

سیلاژ

برای استفاده بهتر از علوفه خشک در فصل سرد و بهبود هضم آن برخی گیاهان مانند ذرت را خرد و سیلو می‌کنند.

سیلاژ

کنسانتره دامی

به خوراک‌هایی که از مواد خشبی و فیبری کمی تشکیل شده مانند جو، سبوس، تفاله چغندر قند، کنجاله تخم پنبه به همراه مکمل‌های معدنی و ویتامین‌ها کنسانتره می‌گویند. به دام‌هایی که تولید بالایی دارند علاوه بر علوفه باید مقدار مشخصی کنسانتره داده شود.

تهیه کنسانتره برای گاو شیری چگونه است؟

مقدر 35  تا40 درصد جو، 30 تا 35 درصد سبوس گندم، 8 تا 10 درصد تفاله چغندر قند، 5 تا 7 درصد کنجاله تخم پنبه، 0.5 درصد نمک و 6 تا 8 درصد سبوس برنج با مقداری کربنات کلسیم یا دی کلسیم فسفات.

کنسانتره دامی

نکاتی که دامدار باید توجه کند

دامدار باید دو نکته قیمت کنسانتره و علوفه و کیفیت علوفه را همیشه مورد توجه قرار دهد. استفاده از کنسانتره در گاوهایی که روزانه بیشتر از 8 کیلوگرم شیر تولید می‌کنند توصیه می‌شود. برای مثال گاوی که روزانه 14 کیلو شیر تولید می‌کند باید 7 کیلوگرم کنسانتره به همراه مقدار لازم علوفه تازه و مرغوب استفاده کند.

استفاده زیاد از کنسانتره باعث کم شدن چربی شیر می‌شود بنابراین باید به همراه کنسانتره مقداری علوفه رشته بلند و کنجاله تخم پنبه اضافه شود.

تهیه کنسانتره برای گوساله پرواری چگونه است؟

مقدر 40 تا 45 درصد جو، 30 تا 35 درصد سبوس گندم، 10 تا 12 درصد تفاله چغندر قند، 3 تا 5 درصد کنجاله تخم پنبه و 8 تا 10 درصد سبوس برنج با مقداری کربنات کلسیم مخلوط شده و توسط دستگاه پلت ساز به اشکال مختلف در می‌آید.

کنسانتره

جیره و تغذیه گوساله‌ها

گوساله ها بعد از تولد باید حدود 3 کیلو شیر آغوز دریافت کنند. بهتر است آغوز ابتدا دوشیده شود و بوسیله پستانک یا بطری به دام داده شود. در هفته اول 3 بار در روز و در هفته دوم به دو بار در روز کاهش می‌یابد. میزان شیر داده شده به گوساله بسته به وزن و جثه نژاد بین 2 تا 4 لیتر متفاوت است.


زمان از شیر گرفتن گوساله ها چه زمانی است؟


از هفته سوم شیر گوساله را کم کرده و می‌توان از شیر گاو استفاده کرد. گوساله ها در 2.5 تا 3 ماهگی از شیر گرفته می‌شوند.

تغذیه گوساله ها
تغذیه گوساله ها

از هفته دوم میتوان به گوساله مقداری آب داد و از یک ماهگی مقداری نمک و پودر استخوان به جیره اضافه شود. کم کم از غذاهای آردی مانند ذرت، کنجاله از روزی 50 تا 100 گرم در روز شروع می‌شود و در دو ماهگی به 400 تا 500 گرم  در روز می‌رسد. تا شش ماهگی کنسانتره و علوفه با کیفیت به اندازه نیاز دام داده می‌شود. تا 4 ماهگی نباید از خوراک سیلویی استفاده شود.

تغذیه تلیسه‌ها چگونه است؟

گاو ماده جوان یا تلیسه برای انکه رشدش متوقف نشود باید تا 6 ماهگی روزانه 1 تا 1.25 کیلوگرم کنسانتره به همراه علوفه خشک مرغوب دریافت کند و در صورتی که علوفه کیفیت کافی را نداشته باشد باید از 1.8 تا 2.27 کیلوگرم کنسانتره استفاده کرد. تلیسهها از 6 تا 12 ماهگی به اندازه 2 تا 2.2 درصد وزن بدن خود علوفه نیاز دارند.

اگر به تلیسه زیاد از حد غذا داده شود باعث چاقی شده و سختی زایمان می‎‌شود. یک تلیسه آبستن به اندازه 2 درصد وزن خود به ماده خشک نیاز دارد. این غذا ترکیبی از کاه و غلات باشد. در 15 روز آخر تا زایمان از مقدار علوفه کم کرده و به کنسانتره اضافه شود.

تغذیه گاو شیرده

جیره غذایی گاو شیر ده باید حاوی پروتئین زیاد و شامل یونجه خشک و کنسانتره دامی باشد. مقدار خوراک برای این دام‌ها به نوع دام بومی، دورگ و اصلی بودن، سن و وزن دام و شیر تولیدی بستگی دارد. برای تولید 12 کیلو شیر روزانه و دام با وزن 500 کیلو گرم مقدار 10 کیلو گرم خوراک نیاز هست که شامل 2 کیلوگرم کنسانتره است.  ماده خشک این جیره 40 درصد، علوفه خشک 90 درصد و کنسانتره 88 درصد است. بیش از 40 درصد شیر تولیدی گاو در سه ماهه اول شیردهی اتفاق می‌افتد و زمان شروع آبستنی مجدد 60 تا 90 روز بعد از زایمان می‌تواند انجام شود.

در ابتدای شیردهی گاو ماده جوان از کاه و سبوس برنج استفاده نشود و بلکه به شکل روزانه به 1 تا 1.5 کیلوگرم علوفه خشک مرغوب یا 3 کیلوگرم سیلو و 1.5 کیلوگرم کنسانتره گاو شیری نیاز دارد.

مثال گاوی به وزن 500 کیلو گرم باید روزانه 7.5 کیلوگرم کنسانتره و 15 کیلوگرم سیلاژ یا 7.5 کیلوگرم یونجه خشک باید در یافت کند.

ساخت دامداری مناسب برای پرورش دام و انواع خوراک دام

بیماری‌های مهم تلیسه

ﺟﻴﺮه ﻏﺬاﻳﻲ و ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ تغذیه گوساله‌ها

نژادهای معروف گاو شیری و گوشتی دنیا

دانلود اپلیکیشن مشاوره رایگان کشاورزی

اپلیکیشن امداد کشاورز

مشاوره رایگان کشاورزی، کشاورزی هوشمند، مشاوره تلفنی کشاورزی، آفت، بیماری، کود، بذر، سم، زراعت، باغداری، زنبورداری، دام، طیور، آبزیان، پرورش قارچ، ماشین آلات، خرید و فروش، محصولات و نهاده‌های کشاورزی، زعفران، پسته، گیاهان دارویی، گاو، گوسفند، میگو، مشاوره رایگان، کشاورزی نوین، کشاورزی آنلاین، کشاورزی مدرن، کارشناس کشاورزی

 

 

 

 

 

 

برچسب ها : مشاوره رایگان , مشاوره تلفنی کشاورزی , مشاوره رایگان کشاورزی , کشاورزی هوشمند , کشاورزی نوین , کشاورزی آنلاین , دام، طیور، آبزیان , کنسانتره , جیره غذایی گاو شیری , جیره غذایی , نیاز غذایی گاو چقدر است؟ , جیره نگهداری , جیره آبستنی چطور است؟ , گاوهای ماده آبستن , دوره آبستنی گاو , جیره تولید , نکات مهم در تهیه جیره غذایی دام چیست؟ , نکاتی که دامداران باید بدانند , اجزای تشکیل دهنده جیره دام چیست؟ , یونجه , ارزش غذایی یونجه , مقدار فسفر یونجه , علوفه تازه و خشک , سیلاژ , سیلوی دام , سیلوی ذرت , کنسانتره دامی , تهیه کنسانتره برای گاو شیری چگونه است؟ , نکاتی که دامدار باید توجه کند , قیمت کنسانتره , قیمت علوفه , کیفیت علوفه , تهیه کنسانتره برای گوساله پرواری چگونه است؟ , جیره و تغذیه گوساله‌ها , زمان از شیر گرفتن گوساله ها , شیر آغوز , گوساله , نمک و پودر استخوان در جیره گوساله , جیره , تغذیه تلیسه‌ها چگونه است؟ , تلیسه , تغذیه گاو شیرده , یونجه خشک و کنسانتره دامی , غذای مناسب برای شیردهی گاو ماده جوان , مشاوره دامداری , دستگاه پلت ساز , جیره غذیی تلیسه,

منبع : اصول تغذیه گاو شیری و گوساله پرواری، فیروز طلوع حیات
تاریخ مطلب : ۱۳۹۸/۰۲/۰۴