خلاصه‌ای از روش کاشت و پرورش خیار

گیاه خیار با نام علمی Cucumis sativus L از خانواده کدوئیان و بومی مناطق گرمسیری یا آفریقا می‌باشد. سیستم ریشــه ای این گیاه ســطحی و در عمق کمی از خاک قرار می‌گیرند ولی درخاک های ســبک می‌توانند تا عمق80  ســانتی متری و در خاک‌های سنگین تا 50 سانتی‌متری نفوذ کنند.

معرفی گیاه خیار

گیاه خیار با نام علمی Cucumis sativus L از خانواده کدوئیان و بومی مناطق گرمسیری یا آفریقا می‌باشد. سیستم ریشــه ای این گیاه ســطحی و در عمق کمی از خاک قرار می‌گیرند ولی درخاک های ســبک می‌توانند تا عمق80  ســانتی متری و در خاک‌های سنگین تا 50 سانتی‌متری نفوذ کنند. برگ‌های بوته خیار بسیار پهن و بزرگ بوده و به وسیله دمبرگ هایی بزرگ به صورت متناوب به ســاقه متصل می‌شوند.

آب و هوای مناسب برای کاشت خیار

این گیاه بومی مناطق گرمسیر و نیمه گرمسیر است. دمای لازم برای جوانه‌زنی خیار حدود 12 درجه سانتی‌گراد و دامنه دمایی بین 23 تا 27 درجه برای رشد و نمو آن مناسب است و در دمای بیشتر از 30 درجه رشد رویشی گیاه بیشتر می‌شود، کاهش دما تا 23 درجه باعث افزایش گلدهی و پایین تر از 23 درجه باعث کاهش تولید محصول می‌شود. حداکثر دمای قابل تحمل برای خیار حدود 40 درجه سانتی‌گراد است.

خاک و کود لازم برای خیار

در همه خاک‌ها قابل کشت است و بهترین کیفیت خیار در خاک‌های سبک و گرم به دست می‌آید. کود دامی پوسیده یا کمپوســت یا تــورب می‌توانند این شــرایط ایده آل را فراهــم کنند. خیار با کیفیــت عالی در خاک های ســبک و گرم با آب کافی تولید می‌شود. زمین‌های خیلی سرد و خیلی گرم برای کشت این گیاه مناسب نیستند. در خاک‌های سبک و شنی زودرس و در خاک‌های سنگین و رسی دیررس و با عملکرد بالا محصول می‌دهد.

در بسیاری از مناطق از کود دامی پوسیده یا کود سبز(گیاهان خانواده لگومینوز که با شخم زیر خاک قرار می‌گیرند) استفاده می‌شوند اگر از کودهای دامی و سبز استفاده نشود از کودهای شیمیایی استفاده شود.

به طور معمول حدود 25 تا 30 تن کود دامی در هکتار به زمین اضافه می‌شود و بسته به حاصلخیزی خاک مقدار 100 تا 120 کیلوگرم کود ازته، 150 تا 180 کیلوگرم کود فسفره و 70 تا 80 کیلوگرم کود پتاسه اضافه می‌شود. البته تمام کودهای ازته قبل از کاشت مصرف نمی‌شود بلکه به شکل سرک در سه مرحله به زمین داده می‌شود. اولین مرحله در زمان شروع تشکیل شاخه‌های فرعی و هر نوبت 40 تا 60 کیلو گرم در هکتار می‌باشد.

ارقام مختلف خیار در دنیا


 

زمان کاشت و آماده سازی زمین برای خیار

زمان کاشت خیار در مناطق سرد اول بهار و در مناطق گرمسیر مانند خوزستان در پاییز و زمستان است. آماده سازی زمین چند ماه قبل از کشت شروع می‌شود برای کشت بهاره از پاییز زمین شخم زده می‌شود و 30 تن کود دامی اضافه می‌شود. قبل از کاشت در بهار یا زمستان هم شخم سبک انجام می‌شود. اندازه پشته‌ها 1.5 تا 2 متر (بسته به نوع رقم، شرایط آب و هوایی و ادوات مورد استفاده) و روی پشته‌ها دو ردیف کشت می‌شود. فاصله بین بوته‌ها بسته به رقم 30 تا 70 سانتی‌متر است.

چون گیاهی حساس به سرما است باید بعد از رفع خطر سرما کشت ‌شود، بذرها 24 ساعت قبل از کاشت خیس می‌شوند و در ناحیه داغاب به عمق 3 تا 4 سانتی‌متر کاشته می‌شود. مقدار بذر در هکتار حدود 3 تا 4 کیلو گرم می‌باشد و در هر حفره 2 تا 3 بذر قرار می‌دهند و بعد از رشد در مرحله 3 تا 4 برگی تنک می‌کنند. بعد از کاشت برای تسهیل رشد به سله شکنی دارد.

برداشت خیار به شکل تدریجی است و 60 الی 70 روز بعد از کاشت برداشت شروع می‌شود و به فاصله 2 تا 3 روز از هم انجام می‌شود.


 

منبع

کاشت، داشت و برداشت خیار، ساسان کشاورز، سید حسن موسوی. نشریه برزگر سال 92 شماره 1089


منبع : امداد کشاورز
تاریخ مطلب : ۱۳۹۷/۰۹/۲۰