خلاصه‌ای در مورد کاشت اسفناج

اسفناج با نام علمی Spinacia oleracea ﮔﻴﺎﻫﻲ اﺳﺖ مقاوم ﺑﻪ ﺳﺮﻣﺎ ، اﻏﻠﺐ ﻳﻜﺴﺎﻟﻪ و اﻧﻮاع ﭼﻨﺪ ﺳﺎﻟﻪ آن ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻳﻜﺴﺎﻟﻪ ﻛﺸﺖ ﻣﻲ‌ﺷﻮﻧﺪ.

کاشت اسفناج

اسفناج با نام علمی Spinacia oleracea ﮔﻴﺎﻫﻲ اﺳﺖ مقاوم ﺑﻪ ﺳﺮﻣﺎ ، اﻏﻠﺐ ﻳﻜﺴﺎﻟﻪ و اﻧﻮاع ﭼﻨﺪ ﺳﺎﻟﻪ آن ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻳﻜﺴﺎﻟﻪ ﻛﺸﺖ ﻣﻲ‌ﺷﻮﻧﺪ. ﭘﺲ از ﺳﺒﺰ ﺷﺪن ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺑﺮگ‌های ﻃﻮﻗﻪ اي(ﺳﺎﻗﻪ ﻛﻮﺗﺎه) ﻣﻲﻛﻨﺪ. ﺑﻪ اﻳﻦ ﺗﺮﺗﻴﺐ در ﻳﻚ ﺳﻄﺢ در اﻃﺮف ﺳﺎﻗﻪ ﻛﻮﺗﺎﻫﻲ ﺑﻪ ﻃﻮل ﭼﻨﺪ ﻣﻴﻠﻲ ﻣﺘﺮ ﻧﺰدﻳﻚ ﺑﻪ ﺳﻄﺢ ﺧﺎك ﻗﺮار میﮔﻴﺮﻧﺪ. در ﻃﻲ رﺷﺪ ﺑﻌﺪي اﻳﻦ ﺳﺎﻗﻪ ﻃﻮ ﺷﺎﺧﻪﻫﺎي ﺟﺎﻧﺒﻲ دﻳﮕﺮي از ﻣﺤﻞ ﺑﺮگ‌های ﻃﻮﻗﻪاي ﺑﻪ ﺳﺎﻗﻪ طوﻳﻞ ﺷﺪه و از آن اﺻﻠﻲ ﻣﻨﺸﻌﺐ ﻣﻲﺷﻮﻧﺪ.

ریشه گیاه تا عمق 140 سانتی‌متر رشد می‌کند. ﺑﺮگ‌ها در ارﻗﺎم ﻣﺨﺘﻠﻒ داراي ﻓﺮم و رﻧﮓ ﻣﺘﻔﺎوﺗﻲ ﻫﺴﺘﻨﺪ و ﺑﻪ ﺷﻜل‌های ﺗﺨﻢ ﻣﺮﻏﻲ، ﺑﻴﻀﻮي و ﻳﺎ ﻧﻴﺰه‌اي وﺟﻮد دارﻧﺪ. ﻛﻨﺎره ﺑﺮﮔﻬﺎ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ ﻛﺎﻣﻼً ﺻﺎف و ﻳﺎ دﻧﺪاﻧﻪدار ﺑﺎﺷﺪ. ﮔﻞ ﺑﻪ ﺻﻮرت خوشه‌ای روی شاخه‌های اصلی و فرعی قرار دارد.

شرایط آب و هوایی

  اسفناج محصول نواحی ﻧﺴﺒﺘﺎً ﺳﺮد اﺳﺖ و در آب و ﻫﻮاي ﺧﻨﻚ ﺑﻬﺘﺮ رﺷﺪ می‌کند. ﺑﻪ ﻃﻮر ﻛﻠﻲ اﺳﻔﻨﺎج در ﻣﺠﺎورت ﺗﺎﺑﺶ زﻳﺎد آﻓﺘﺎب، دﻣﺎي ﻣﺘﻮﺳﻂ و ﻫﻮاي ﻣﺮﻃﻮب ﺑﻬﺘﺮﻳﻦ ﻧﺘﻴﺠﻪ را ﻣﻲدﻫﺪ. به یخبندان متحمل است. ﺑﻌﻀﻲ از ارﻗﺎم آن ﺣﺘﻲ در ﻣﻘﺎﺑﻞ ﺳﺮﻣﺎي ﺗﺎ 7- درﺟﻪ ﺳﺎﻧﺘﻲ ﮔﺮاد ﻧﻴﺰ ﻣﻘﺎوم هستند. ﮔﺮﻣﺎي زﻳﺎد و ﻃﻮل روز ﺑﻠﻨﺪ ﺑﺎﻋﺚ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﮔﻞ و ﺑﺬر ﺷﺪه، از ﺑﺎزار ﭘﺴﻨﺪي آن می‌کاهد. ﺑﻪ ﻫﻤﻴﻦ دلیل در مناطقی ﻛﻪ ﺗﺎﺑﺴﺘﺎن‌های ﮔﺮم و ﺧﺸﻚ دارﻧﺪ اﺳﻔﻨﺎج را در ﭘﺎﺋﻴﺰ میﻛﺎرﻧﺪ.     

خاک مناسب

این گیاه برای رشد به خاک مرطوب و حاصلخیز نیاز دارد. خاک‌های سبک یا سنگین برای کاشت مناسب نیستند، به دلیل وجود ریشه‌های عمیق باید در خاک‌های لومی، عمیق و غنی کاشته شود. در pH های بالاتر از 7 و پایین تر از 6 کلروز یا زرد شدن به دلیل کمبود منیزیم دیده می‌شود.

انواع جنسیت در گل‌های اسفناج

ممکن است اسفناج دارای گل‌های نر، ماده، دو جنسی با تعداد گل نر بیشتر، دوجنسی با تعداد گل ماده بیشتر و دوجنسی با تعداد گل نر و ماده مساوی باشد. ارﻗﺎم ﻗﺪﻳﻤﻲ داراي ﮔل‌های ﻧﺮ ﻫﺴﺘﻨﺪ و ﺑﺎﻳﺪ زود ﺑﺮداﺷﺖ ﺷﻮﻧﺪ.

از نظر نوع بذر نیز به دو صورت بذرهای خاردار و صاف وجود دارند. بذرهای خاردار قدیمی‌تر و به سرما مقاوم هستند. نوع بذرهای صاف پس از رشد از حالت رویشی ساقه تولید می‌کند. اسفناج برای به گل رفتن علاوه بر نور و دما باید تحث تاثیر دماهای پایین به مدت 8 تا 10 روز قرار بگیرند.

مقدار بذر

در روش کاشت بذر به شکل دستپاش به حدود 25 تا 30 کیلوگرم بذر و در روش کاشت به شکل ردیفی به 20 تا 25 کیلوگرم بذر نیاز هست.


 

انتخاب رقم مناسب و کاشت

در انتخاب رقم مناسب برای کشت باید به عواملی مانند ﺳﺮﻋﺖ رﺷﺪ زﻳﺎد، دیر ﺑﻪ ﮔﻞ رﻓﺘﻦ ، ﻳﻜﺴﺎن ﺑﻮدن ﺑﺮگ‌ﻫﺎ، زرد نشدن، ﻛﻢ ﺑﻮدن تجمع ﻧﻴﺘﺮات، ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﺑﻪ ﺳﺮﻣﺎ و آﻓﺎت و اﻣﺮاض(ﺳﻔﻴﺪك دروﻏﻴﻦ) دقت شود.

 زمان ﻛﺎﺷﺖ اﻧﻮاع ﺑﻬﺎره در اواﺧﺮ اﺳﻔﻨﺪ ﻣﺎه، اﻧﻮاع ﭘﺎﺋﻴﺰه در اواﺧﺮ ﺗﺎﺑﺴﺘﺎن و اﻧﻮاع زﻣﺴﺘﺎﻧﻪ در اواﺧﺮ ﭘﺎﺋﻴﺰ اﺳﺖ.

کوددهی و آبیاری

قبل از کاشت به کود دامی پوسیده، مقدار 120 کیلوگرم کودهای ازته، 60 کیلوگرم کود فسفره و 140 کیلوگرم کود پتاسه نیاز دارد. در کشت پاییزه از کود اوره به شکل سرک به مقدار 18 گرم در متر مربع در مرحله 6 برگی و 20 روز بعد از آن استفاده می‌شود. اسفناج بعد از کاشت بذر و برای رشد و تولید محصول نیاز به آبیاری دارد.

 از آنجا که گیاه حساسی است در مرحله 4 برگی به وجین و سله شکنی نیاز دارد.

از ﺑﻴﻤﺎری‌های ﻣﻬﻢ اﺳﻔﻨﺎج ﺳﻔﻴﺪك دروﻏﻴﻦ و از آﻓﺎت آن ﻣﮕﺲ ﭼﻐﻨﺪر ، ﺷﺘﻪ آﻓﻴﺪ و ﭘﺮواﻧﻪ ﺳﻔﻴﺪ ﻛﻠم است که به محض مشاهده باید اقدامات لازم انجام بگیرد.

برداشت اسفناج

معمولا برای جلوگیری از تجمع نیترات اوایل صبح اقدام به برداشت نمی‌شود. وقتی گیاه 5 تا 6 برگی شد بعد از آبیاری برداشت می‌کنند تا زمان رسیدن به دست مصرف کننده تازه بماند. در ﺳﻄﻮح ﻛﻮﭼﻚ ﻣﻲ ﺗﻮان دو ﻳﺎ ﺳﻪ ﻣﺮﺣﻠﻪ اﺳﻔﻨﺎج ﺑﺮداﺷﺖ ﻛﺮد در اﻳﻦ ﺻﻮرت ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺮگ‌های ﺗﺤﺘﺎﻧﻲ را ﺑﺎ دﺳﺖ و ﻳﺎ ﭼﺎﻗﻮي ﺗﻴﺰي ﺑﺮﻳﺪه و ﺑﺮگ‌های ﻛﻮﭼﻚ و ﺟﻮاﻧﻪﻫﺎي ﻣﺮﻛﺰي را ﺑﻪ ﺣﺎل ﺧﻮد ﺑﺎﻗﻲ ﮔﺬاﺷﺖ و ﭘﺲ از ﻣﺪﺗﻲ ﻋﻤﻞ ﭼﻴﺪن ﺑﺮگ‌های ﺑﺰرگ را ﺗﻜﺮار ﻛﺮد و ﺑﻪ اﻳﻦ ﺗﺮﺗﻴﺐ ﻣﻲ ﺗﻮان در ﻃﻮل ﺳﺎل ﭼﻨﺪ ﻣﺮﺣﻠﻪ اﺳﻔﻨﺎج ﺑﺮداﺷﺖ ﻛﺮد.  

عملکرد اسفناج حدود 15 تا 20 تن در هکتار و شرایط مناسب تا 40 تن نیز می‌رسد.

منبع

ﺗﻮﻟﻴﺪ اﺳﻔﻨﺎج در ﮔﻠﺨﺎﻧﻪ ﻫﺎي ﺧﺎﻧﮕﻲ ، شهلا پارسه، وزارت ﺟﻬﺎد ﻛﺸﺎورزي، ﺳﺎزﻣﺎن ﺟﻬﺎد ﻛﺸﺎورزي اﺳﺘﺎن زﻧﺠﺎن


منبع : امداد کشاورز
تاریخ مطلب : ۱۳۹۷/۰۹/۱۸