درمان بیماری های مهم سیب زمینی

سیب زمینی (Solanum tuberosum L) یکی از مهم ترین محصولات کشاوزی در سراسر جهان است. این گیاه دارای مقادیر زیادی ویتامین C، D، نشاسته و اسیدهای آمینه است همچنین از نظر تولید انرژی از بین تمام محصولات کشاورزی در رتبه نخست قرار دارد.

شناسایی بیماری‌های مهم سیب زمینی

دستورالعمل کاشت سیب زمینی

بیماری سفیدک دروغین

بيماري سفيدک دروغي يا داخلي يا سوختگي ديررس(Late blight) يا بادزدگي سیب زميني مهمترين بيماريهاي سيب زميني است. عامل این بیماری قارچ Phytophtora infestans است که باعث ایجاد بیماری سفیدک دورغین، داخلی یا کرکی است.  

علائم بیماری

بیشتر در شرایط آب و هوایی سرد و مرطوب به شکل ایجاد لکه‌های آب سوخته سبز روشن شروع می‌شوند و کم کم به رنگ سبز متمایل به زرد در می‌آیند. در صورتیکه هوا مرطوب باقي بماند حلقه‌هاي سفيد قارچي كه از اجتماع اندام های قارچی تشکيل شده در سطح زيرين برگ و در مجاورت لکه‌ها به وجود مي‌آيد. در شرايط آب و هوايي مناسب لکه‌ها به سرعت انتشار يافته، دمبرگ‌ها و ساقه‌ها را مورد حمله قرار مي‌دهد. در مواقعي كه آلودگي شديد باشد تمام بوته و حتي كل مزرعه ممکن است، از بين برود. اگر در مراحل پایانی رشد غده‌ها در تماس با غده‌ها قرار بگیرند باعث ایجاد بیماری در غده هم می‌شوند. آلودگي اوليه در غده‌ها موجب توسعه پوسيدگي سطحي و خشکي به رنگ قهوه‌اي متمايل به قرمز مي‌گردد.

بلایت
سفیدک دروغین

کنترل بیماری

ضد عفونی کردن غده قبل از کاشت، کاشت غده در عمق مناسب، خاکدهی پای بوته‌ها، حذف غده‌ها و گیاهان آلوده، سمپاشی با استفاده از سموم حفاظتی و سیستمیک .

شانکر ریزوکتونیایی یا شوره سیاه سیب زمینی

رایزوکتونیا یا سیاه دانه از مهم ترین بیماری‌های سیب زمینی است که منجر به مرگ گیاهچه و تشکیل شانکر روی ریشه و ساقه گیاهان در حال رشد می‌شود. این بیماری کیفیت و اندازه محصول را تحت تاثیر قرار می‌دهد. خسارت در ارقام حساس تا 20 درصد محصولات نیز می‌باشد.

عامل این بیماری قارچ Rhizoctonia solani است عامل بیماری خاکزی بوده و به شکل سختینه در سطح غده وجود دارد.

علائم بیماری

عامل بيماري در اوايل فصل رويش، جوانه‌ها را مورد حمله قرار داده و باعث از بين رفتن آنها و به دنبال آن ظهور مجدد جوانه‌ها مي‌شود و اين امر موجب تاخير در جوانه‌زني غده‌هاي بذري كاشته شده و كوتاه شدن فصل رويشي گياه آلوده مي‌شود. همچنين عامل بيماري قادر است تا قسمتهاي زيرزميني گياه مانند ساقه زيرزميني و استولون را مورد حمله قرارداده و موجب تشکيل لکه‌هاي قهوه‌اي رنگ به نام شانکر يا زخم در اين قسمتها شود كه عوارض ناشي از آن در قسمتهاي هوايي به صورت پيچيدگي و پژمردگي برگها، كوتولگي و تشکيل غده‌هاي هوايي در محل انشعاب شاخه‌ها و دمبرگها بر اثر اختلال در امر انتقال نشاسته به وجود مي‌آيد.

ممکن است غده‌ها اغلب ناصاف، بدشکل و به تعدادكم يا به تعداد زياد ولي كوچك تشکيل شوند. اين نوع غده‌ها اغلب نزديك به سطح خاک تشکيل شده و معمولا چون در معرض نور قرار مي‌گيرند به رنگ سبز در مي‌آيند.

بیماری شوره سیاه
ریزوکتونیا

ایجاد شانکر روی استولون مقدار محصول را کمتر می‌کند و اواخر فصل رشد اندام‌های قهوه‌ای متمایل به سیاه به نام سختینه در سطح پوست غده تشکیل می‌شوند که به راحتی شسته نمی‌شوند که باعث کم شدن بازار پسندی می‌شود. همین سختینه‌ها داخل خاک به عنوان منابع اولیه آلودگی هستند.

کنترل بیماری

پيش جوانه‌دار كردن غده‌هاي بذري قبل از كاشت، عدم انجام شخم عميق قبل از كاشت، اجتناب از كشت زود هنگام غده‌هاي بذري در شرايط سرد و خنك، عدم استفاده از غدههاي بذري آلوده

با استفاده از سمومی مانند PCNB یا قارچکش تیابندازول(تکتو 60) از طریق مه پاشی ضدعفونی انجام شود. همچنین استفاده از قارچکش پنسیکورن یا مونوسرن برای ضد عفونی بذرها استفاده شود.

بیماری پوسیدگی خشك فوزاریومی

پوسيدگی‌هاي خشك غده و پوسيدگي‌هاي قطعات بذري مهمترين و خسارت‌زاترين بيماري‌ها پس از برداشت، انبار و در زمان كاشت مي‌باشند. بيماري در غده‌هايي كه در زمان برداشت، درجه‌بندي و حمل و نقل زخمي شده‌اند و مدت زمان لازم براي تکميل دوره ترميم و چوب پنبه‌اي شدن به بافت زخمي داده نشده است به وجود مي‌آيد حساسيت غدهها نسبت به بيماري معمولا دو ماه بعد از انبارداري و گسترش بيماري سه ماه بعد از شروع انبارداري افزايش مي‌يابد.كشت غده‌هاي بذري آلوده موجب پوسيدگي غده‌ها و قطعات بذري شده و کاهش تعداد بوته ها در واحد سطح و در نتیجه کاهش عملکرد را به همراه خواهد داشت. عامل بیماری گونه های مختلف قارچ Fusarium است.

علائم بیماری

گونه های جنس فوزاریوم معمولا باعث ایجاد پوسیدگی خشک غده‌های سیبزمینی در انبار می‌شوند که در شرایط مرطوب پوسیدگی آبدار بوجود می‌آید.

در پوسيدگي خشك، سطح غده‌هاي آلوده معمولا چروكيده و به صورت حلقه‌هاي متحدالمركز ديده مي‌شود و بر روي پوست، كپك سفيد و يا صورتي رنگي كه متشکل از ريسه‌هاي قارچ عامل بيماري است تشکيل ميگردد داخل غده مشخص مي‌باشد. در صورتي كه تکه‌هاي بريده شده بذري در خاک آلوده به فوزاريوم كشت شوند، به طور كلي گياهي ظاهر نمي شود و يا گياهچه‌هاي بيرون آمده از خاک ضعيف و پژمرده بوده و در نهايت از بين مي‌روند.

عامل بيماري خاكزي بوده و از طريق زخم‌هاي روي غده در زمان برداشت و نيز سطوح التيام نيافته تکه‌هاي بذري بريده شده انتقال مي‌يابد. رطوبت نسبي بالا و دماي 22-90 درجه سانتيگراد موجب گسترش سريع بيماري مي‌شود.

بیماری پوسیدگی خشك

کنترل بیماری

استفاده از غده‌هاي بذري عاري از بيماري و در حد امکان بريده نشده جهت كشت، قرار دادن غدههای برداشت شده در دمای 5 تا 13 درجه و رطوبت 90 تا 95 درصد برای التیام دهی، ضدعفونی غدهای بذری بریده شده با قارچکش، قبل از کاشت یا بریدن غده‌ها دمای انبار تا 25 درجه بالا برود. کاشت غده ها در خاک مرطوب برای تسریع جوانه زنی.

بلایت زودرس یا لکه موجی

بلایت زودرس Early blight اغلب گیاهان پیرتر را مورد حمله قرار می‌دهد.

علائم بیماری

بلایت زودرس یا لکه موجی بیشتر گیاهان مسن را تحت تاثیر قرار می‌دهد. لکه‌های کوچک قهوه‌ای تیره تا تیره رنگ و زاویه دار روی برگچه های مسن و برگهای پایینی از علائم این بیماری است. لکه‌ها شکل نامنظم دارند و داخل آنها حلقه‌های متحدالمرکز وجود دارد. اطراف لکه‌ها هم هاله سبز روشن تا زرد رنگی دیده می‌شود. لکه ها از زمان شروع گلدهی شروع شده و با رسیدن میوه افزایش می‌یابند. لکه‌هاي روي غده تيره رنگ گرد و يا بي شکل مي‌باشند، و اغلب گوشت زير اين لکه‌ها خشك، چرمي تا چوب پنبه‌اي و معمولا قهوه‌اي رنگ هستند. غده‌هاي آلوده دچار پوسيدگي شده و به رنگ قهوه‌اي در مي آيند. عامل این بیماریAlternaria solani  است.

بلایت
بلایت

کنترل بیماری

استفاده از قارچکش‌های حفاظتی مانند دي تيوكارباماتها، هيدروكسيد فيتين و كلروتالونيل به صورت اسپري پاشي

بیماری خال سیاه(Black dot)

نام دیگر این بیماری آنتراکنوز یا پوسیدگی ریشه است و عامل آن قارچ Colletoticum  است.

علائم بیماری

علائم در مزرعه شبیه پژمردگی ناشی از ورتیسیلیوم و فوزاریوم است و تشخیص آن مشکل است. بوته‌های آلوده تدریجا قهوه‌ای رنگ شده و از بین می‌روند. معمولا تعدادی سختینه سیاه رنگ روی ساقه ها دیده می‌شود. بافت‌هاي كورتکس اين قسمت معمولا پوست ريزي شده و بافت آوند چوبي گياه کاملا نمايان و به رنگ ارغواني در مي‌آيد و سختينه‌هاي سياه رنگ قارچ در سطوح داخلي و خارجي ساقه چوبي تشکيل مي‌گردد علائم پديد آمده در ساقه زيرزميني همچنين بر روي استولون‌هاي آلوده ظاهر مي‌شود.

خال سیاه
خل سیاه

کنترل بیماری

استفاده از بذور سالم و عاری از آلودگی، تناوب با گیاهان به غیر از خانواده سولاناسه، زه کشی مناسب، رعات اصول بهداشتی در مزارع و انبار، نگهداری رطوبت انبار بالای 90 درصد و دمای کمتراز 4 درجه سانتیگراد.

پژمردگی فوزاریومی سیب زمینی

این بیماری از طریق غده بذری انتقال پیدا کرده و پراکندگی زیادی دارد و در جاهایی که سیب زمینی در دمای بالا کشت می‌شود یا زمانی که فصل رشد گرم و خشک بیماری شدت بیشتری می‌یابد. عامل این بیماری Fusarium solani و چند  گونه دیگر از این جنس است.

علائم بیماری

زردي برگ‌هاي پاييني وكم رنگ شدن برگهاي بالایی گياه از علائم مهم اين بيماري مي‌باشد، كه غالباٌ منجر به پژمردگي گياه نيز مي‌شود. بروز نکروز قهوه‌اي رنگ در محل اتصال استولون و يا چشم‌هاي غده يا پوسيدگي دايره‌اي شکل داخل غده، همچنين ارغواني شدن قسمت‌هاي هوايي گياه و ظهور غده‌هاي هوائي در محور برگ‌ها از علائم بيماري مي‌باشد. اين بيماري باعث مرگ زود هنگام گياه مي‌شود.

پژمردگی فوزاریومی
پزمردگی فوزاریومی

کنترل بیماری

کاشت غده‌های عاری از بیماری در زمین‌های عاری از آلودگی، ضدعفونی کردن قطعات بذری با قارچکش های تماسی.

پژمردگی ورتیسیلیومی سیب زمینی

مهم ترین بیماری سیب زمینی در آب و هوای سرد است. عامل بیماری قارچ ورتیسیلیوم است.

علائم بیماری

ابتدا از قسمت‌های پایین گیاه شروع شده و به تدریج به سمت قسمت‌های بالایی گیاه می‌رود. به طوری که در بیشتر اوقات تنها برگ‌های راس گیاه سبز باقی می‌ماند و برگ‌های پژمرده ابتدا زرد روشن و در نهایت قهوه‌ای می‌شوند.

علائم ابتدايي بيماري به صورت زردي يك طرفه برگ‌ها در روي بوته و يا ساقه و در قسمتي از برگ‌هاي گياه ظاهر مي‌شود سپس گياهان آلوده ممکن است به سرعت و يا به طور آهسته بسته به شدت بيماري پژمرده شده و از بين بروند. معمولا پيچيدگي و سوختگي انتهايي برگچه‌ها در بوته‌هاي آلوده ديده مي‌شود. گاهي در اثر اين در غده‌هاي شديداً آلوده همچنين حفراتي در داخل گوشت پديد آمده و در اطراف چشم‌هاي روي غده تغيير رنگ صورتي و يا تيره رنگي ظاهر مي‌شود.

پژمردگی ورتیسیلیومی

کنترل بیماری

عدم تناوب با سایر گیاهان سولاناسه مانند بادمجان و گوجه فرنگی، استفاد از قارچکش‌های سیستمیکی مانند بنومیل یا تیوفانات متیل و غیر سیستمیک مانند مانکوزب، کاپتان یا تیرام.

پوسیدگی صورتی سیب زمینی

یکی از متداول ترین بیماری‌های بیماریهای سیب زمینی است ولی معمولا از بیماری‌های مهم این محصول محسوب نمی‌شود. عامل این بیماری گونه ای فایتوفتورا است.

علائم بیماری

پوسیدگی ساقه، کلروز برگ‌ها و پژمردگی بوته و قهوه‌ای و آبسوخته شدن غده‌ها و بافت نسبتا سفت و چرمی است. غده‌ها معمولا از ناحیه استولونی آلوده شده و نیز جوانه‌ها و عدسکهای روی غده محل ظهور آلودگی هستند. بیماری در تابستان گرم و مرطوب با آبیاری زیاد و دماهای بالا 20 درجه سانتی‌گراد و خاکهای سنگین و آب گرفته بیشتر است.

پوسیدگی صورتی

کنترل بیماری

از اشباع شدن خاک جلوگیری شود، زه کشی مناسب و از برداشت غده‌های مرطوب جلوگیری شود. دمای انبار پایین باشد.

بیماری پوسیدگی نرم باکتریایی و ساق سیاه سیب زمینی

انواعی از باکترها مانند پکتوباکتریوم و اروینیا باعث ایجاد بیماری پوسیدگی نرم و ساق سیاه می‌شوند.

علائم بیماری

شامل پوسيدگي بافت‌هاي مرطوب ميباشد كه معمولا محدود به غده‌هاست و عموماً در انبار يا در مدت حمل ونقل ايجاد مي‌شود.

بافت‌هاي آلوده به سختي از بافت‌هاي سالم به وسيله خطوط سياه يا قهوه‌اي تيره مشخص مي‌شوند. بافت‌هاي پوسيده معمولا در مراحل اوليه پوسيدگي بدون بو هستند اما با حمله موجودات ثانويه مانند  باكتري كلستريديوم بوي بد از بافت خارج می‌شود و بافت‌ها حالت نرم و چسبناک پيدا مي‌كنند. فعاليت عامل بيماري پوسيدگي نرم باعث از بين رفتن بافت‌هاي داخلي غده شده و به ساقه و ريشه گياه نيز صدمه مي‌زند.

بیماری پوسیدگی نرم باکتریایی
ساق سیاه

علائم ساق سیاه: زمانی که گیاه کوچک است برگ‌ها زرد می‌شود و به طرف بالا لوله ای می‌شوند.

ساقه آلوده ممکن است حالت لزج به خود بگيرد. در مواردي كه آلودگي شديد باشد گياه پژمرده شده و از بين ميرود. همچنين بيماري به طرف پايين به داخل استولون‌ها و غده‌هاي زيرزميني پيشروي می‌کند. پوسيدگي سياه رنگ ساقه علامت بيماري است.

کنترل بیماری

استفاده از غده های برش یافته که به مدت 4 روز در دمای 12 تا 15 سانتیمتر قرار گرفته است و مناطق برش یافته چوب پنبه ای شوند. استفاده از قارچکش های مسی مانند اکسی کلرور مس، اکسی کلرور مس+متالاکسیل

بیماری اسکب معمولی سیب زمینی

يکي از بيماري‌هاي مهم باكتريايي سيب زميني، بيماري جرب يا اسکب سيب زميني است. اين بيماري تاکنون در بسياري از كشورهاي جهان گزارش شده است. در این بیماری علائم در شاخ  و برگ دیده نمی‌شود. عامل این بیماری باکتری استرپتومایسس اسکبیس است. اغلب گونه‌های باکتری در دمای 10 تا 37 درجه سانتیگراد رشد می‌کنند و بهترین دمای توسعه اسکب معمولی 19 تا 24 درجه سانتی‌گراد می‌باشد.

اسکب

کنترل بیماری

پرهیز از کاشت غده‌های بذری آلوده سیب زمینی، رعایت تناوب 3 تا 4 ساله، استفاده کود سبز مانند چاودار، ارزن و جو دو سر، عدم استفاده از مواد آهکی، استفاده از کودهای سولفوره و سوپرفسفات تریپل قبل از کاشت.

منبع

بیماریهای مهم سیب زمینی در اردبیل و مدیریت تلفیقی آنها،  بيتا سهيلي مقدم،  حسين کربلایی خياوي، داود حسن پناه

دانلود اپلیکیشن مشاوره رایگان کشاورزی

دانلود اپلیکیشن امداد کشاورز

مشاوره رایگان کشاورزی، کشاورزی هوشمند، مشاوره تلفنی کشاورزی، آفت، بیماری، کود، بذر، سم، زراعت، باغداری، زنبورداری، دام، طیور، آبزیان، پرورش قارچ، ماشین آلات، خرید و فروش، محصولات و نهاده‌های کشاورزی، زعفران، پسته، گیاهان دارویی، گاو، گوسفند، میگو، مشاوره رایگان، کشاورزی نوین، کشاورزی آنلاین، کشاورزی مدرن، کارشناس کشاورزی،اخبار کشاورزی، دانلود اپلیکیشن کشاورزی، اپلیکیشن کشاورزی، اپلیکشن آفات و بیماری‌ها، مشاوره رایگان با کارشناس کشاورزی

برچسب ها : بلایت زودرس یا لکه موجی , علائم بلایت زودرس یا لکه موجی , بیماری خال سیاه(Black dot) , ورتیسیلیوم , فوزاریوم , پژمردگی فوزاریومی سیب زمینی , علائم بیماری پژمردگی فوزاریومی سیب زمینی , پژمردگی ورتیسیلیومی سیب زمینی , پوسیدگی صورتی سیب زمینی , بیماری پوسیدگی نرم باکتریایی و ساق سیاه سیب زمینی , بیماری اسکب معمولی سیب زمینی , بیماری قارچی سیب زمینی , بیماری باکتریایی سیب زمینی , کنرتل بیماری های سیب زمینی , قارچکش سیب زمینی , کشاورزی ارگانیک , باغداری , زراعت , مشاوره رایگان , مشاوره تلفنی کشاورزی , مشاوره رایگان کشاورزی , کشاورزی هوشمند , مشاوره کشاورزی , کشاورزی مدرن , کشاورزی آنلاین , کود، بذر، سم , آفت، بیماری , زعفران، پسته , زنبورداری، دام، طیور، آبزیان , مشاوره با کارشناس کشاورزی , خرید و فروش محصولات و نهاده های کشاورزی , سیب زمینی , کاشت سیب زمینی , دستورالعمل کاشت سیب زمینی , لکه‌هاي قهوه‌اي رنگ به نام شانکر , ایجاد شانکر روی استولون , ضد عفونی بذرها , پوسيدگي غده‌ها , پوسیدگی خشک غده‌های سیب زمینی , آلترناریای سیب زمینی , آنتراکنوز سیب زمینی , کلروز برگ‌ها , شناسایی بیماری‌های مهم سیب زمینی , بیماری سفیدک دروغین , سوختگي ديررس(Late blight) سیب زمینی , علائم بیماری سیب زمینی , سفیدک دروغین , بیماری پوسیدگی خشك فوزاریومی,

منبع : امداد کشاورز
تاریخ مطلب : ۱۳۹۸/۰۴/۰۲