ذرت

ذرت از قدیمی ترین گیاهان زراعی محسوب می شود که مستقیماً به عنوان غذاي اصلی گروه بزرگی از انسان ها, دام و طیور قرار گرفته و همچنین در صنایع مختلف, حتی تولید انرژي مورد استفاده قرار می گیرد. سطح زیر کشت و مقدار تولید ذرت در دنیا پیوسته رو به افزایش است.

مقدمه

ذرت از قدیمی ترین گیاهان زراعی محسوب می شود که مستقیماً به عنوان غذاي اصلی گروه بزرگی از انسان ها, دام و طیور قرار گرفته و همچنین در صنایع مختلف, حتی تولید انرژي مورد استفاده قرار می گیرد. میزان تولید جهانی ذرت دانه اي در بین گیاهان زراعی دنیا اولین محصول غله اي FAO براساس گزارشات مهم محسوب می گردد. سطح زیر کشت و مقدار تولید ذرت در دنیا پیوسته رو به افزایش است . ذرت از جمله محصولات زراعی است که نسبت به سایر غلات از طول دوره رشد کمتري برخوردار بوده و این در حالی است که عملکرد آن نیز به مراتب بالاتر می باشد.

 

ارقام ذرت

سینگل کراس 704، سینگل کراس 711، سینگل کراس 703، سینگل کراس 604، سینگل کراس 301 (طلوع)، هیبرید ماکسیما و ... .

 

مشخصات ظاهری

ساقه‌های ذرت از لحاظ ظاهری شبیه ساقه‌های بامبو هستند و میانگره‌ها به طور معمول به ۱۷ اینچ می‌رسند. ذرت فرم رشد محدود دارد و برگ‌های پایینی، برگ‌های شمشیری وسیعی هستند که عموماً ۱۰۰–۵۰ سانتی متر طول و ۱۰–۵ سانتیمتر عرض دارند (۴–۲ فوت در ۴–۲ اینچ). ساقه‌ها ایستاده هستند، ۳–۲ متر (۱۰–۷ فوت) ارتفاع دارند و تعداد زیادی گره دارند که معمولاً دارای برگ‌های بزرگ هستند. زیر این برگ‌ها و درست نزدیک ساقه، بلال‌ها بوجود می‌آیند. آنها روزانه ۳ میلیمتر رشد می‌کنند.

بلال‌ها گل آذین ماده هستند که با چندین لایه برگ محکم پوشانده شده‌اند بطوریکه تا زمان ظهور رشته‌های زردکمرنگی که از انتهای بلال بیرون می‌زند، به آسانی خودشان را نشان نمی‌دهند. این رشته‌ها کلاله‌های بلند شده‌ای هستند که شبیه یک دسته مو هستند و در ابتدا به رنگ سبز هستند و سپس زرد یا قرمز می‌شوند. کشت جهت سیلو کردن علوفه معمولاً متراکم‌تر انجام می‌شود و در نهایت درصد پایین‌تری بلال و بیشتر ماده گیاهی بدست می‌آید. واریته‌های خاصی از ذرت اصلاح شده‌اند بطوریکه بلال‌های خیلی بیشتری تولید می‌کنند. اینها منبع  baby cornها هستند که به عنوان یک سبزی در غذاهای آسیایی استفاده می‌شود.

 

آب و هوا

ذرت در هر نوع آب و هوایی قابل کشت است ولی در آب و هوای گرم از رشد و نمو بهتری برخوردار است، همچنین زودرس تر شده و محصول بیشتری می دهد . علاوه بر وجود دمای کافی در طول دوره رشد باید به طور مداوم رطوبت کافی در اختیار گیاه باشد. نیازهای آبی ذرت در زمان تولید ریشه و تلقیح آن ها و همچنین در موقع بستن دانه ها به حداکثر خود می رسد. زیرا در این مراحل از رشد گیاه، کمبود آب به خصوص اگر همراه با بادهای گرم و خشک نیز باشد، در گرده افشانی و تشکیل دانه اختلال ایجاد کرده و قسمت های نوک ذرت فاقد دانه خواهد بود و یا دانه های ریزی تولید خواهد کرد. آزمایشات بر روی ذرت نشان داده که این گیاه برای تولید محصول کافی بیشتر از سایر سبزی ها در دوره رشد و  نمو خود به آب نیاز دارد و سریع تر از سایر سبزی ها به کم آبی عکس العمل نشان می دهد.

 

کاشت

بسته به عوامل مختلف چون: 1- نوع تهیه بستر بذر 2- تأمین رطوبت 3- رقابت با علفهای هرز و پیشگیری از آسیب سرمای بهاره كاشت ذرت متفاوت است. که شامل کشت ردیفی، کشت کرتی، خشکه کاری و هیرم کاری می شود.

 

آبیاری

آبیاری در کشت به طریق هیرم بعد از سبز شدن مزرعه و زمانیکه ارتفاع بوته ها به 10تا20 سانتی متر رسید آبیاری شروع می شود و در این حالت ریشه گیاه به دنبال جذب رطوبت در اثر تنش آبی توسعه یافته و در کشت به طریق خشکه کاری آبیاری بلافاصله بعد از عملیات کاشت آغاز می شود. آبیاری اول مزرعه از نظر خیس خوردن کامل پشته ها و به صورت نشستی بسیار ضروری است و دومین آبیاری باید قبل از خشک شدن سطح پشته ها با فاصله زمانی کوتاهی نسبت به آبیاری نوبت اول انجام گیرد. هدف این است که در تمام این مدت رطوبت خاک در این مرحله در حد ظرفیت مزرعه حفظ شود تا سبز شدن مزرعه با اشکال روبرو نشود.

 

کود دهی

مقدار مصرف کود ازته با توجه به میزان نیاز هر مرحله زمانی تعیین می گردد. متوسط کود ازته از نوع اوره برای ذرت علوفه ای 350 کیلوگرم است واگر ازنوع نیترات آمونیم باشد مقدار آن تقریباً دوبرابر اوره مورد نیاز است. بدیهی است تعیین مقدار دقیق مصرف باید براساس تجزیه خاک باشد. باتوجه به اینکه مصرف ازت بوسیله گیاه بتدریج صورت می گیرد بنابراین کودهای ازته را باید در دو یا چند نوبت ، بخشی از آن قبل از کاشت و بقیه بصورت سرک به خاک اضافه گردد. در خاک های سبک و شنی تعداد این دفعات بیشتر از سایر خاک ها می باشد. بعلاوه نحوه آبیاری مزرعه مؤثرترین عامل در راندمان کودهای ازته است.

 

آفات

 

کرم طوقه بر

 

در محل طوقه سبب قطع ساقه و آوند ها می گردند که در نتیجه بوته های قطع شده به زمین می افتد.

 

مبارزه

مبارزه زراعی نظیر از بین بردن بقایای محصول و علف های هرز ، شخم و یخ آب در کاهش آفت مؤثر می باشد.

مبارزه شیمیایی با استفاده از آلدرین 40%به میزان 2.5 تا 3 لیتر خالص در هکتار قبل از کاشت و یا بعد از کاشت و قبل از جوانه زدن می باید انجام شود . هم چنین طعمه پاشی با گامکسان ، سم پاشی با دیپترکس 50 % به میزان 2 لیتر در هکتار هنگام تفریخ تخم ها و یا استفاده از توکسافن به میزان 5/2 تا 3 لیتر برای ذرت دانه ای در هر هکتار توصیه می گردد.

 

بیماری ها

 

ویروس کوتولگی زبر ذرت

 

کاهش رشد بوته ها و کوتاه ماندن و راست ایستادن برگها، تولید برجستگی هاي کوچک در پشت برگ هاي آلوده، کوتولگی شدید در مراحل اولیه رشد، حذف جوانه انتهایی و خشک شدن بوته ضخیم شدن ساقه ذرت آلوده، کوتاه شدن فاصله میان گره ها و کتابی شدن ساقه.

کنترل

  • تاخیر در تاریخ کشت (20-15 روز نسبت به عرف منطقه) در صورت امکان
  • ممانعت از همجواري مزارع ذرت با مزارع برنج 
  • سمپاشی علف هاي هرز حاشیه مزارع علیه علف هاي هرز ناقل بیماري زیرا حشره ناقل در زیرخاشاك و بین علف هاي هرز دائمی زمستان گذرانی می کنند.
  • در صورت نیاز ضد عفونی بذور قبل از کاشت با سم گاچو (به نسبت 750 گرم تا یک کیلوگرم براي صد کیلوگرم بذر) یا سم کروزر(750 میلی لیتر تا یک لیتر براي صد کیلوگرم بذر).

 

برداشت ذرت

زمان برداشت ذرت دانه هنگامی است که پنجاه درصد بوته های سطح مزرعه ، برگ های پایین بلال خشک و بقیه برگ ها زرد شده باشند. به عبارتی رسیدن فیزیولوژیکی یک دانه با تشکیل لایه سیاه در محل اتصال دانه به بلال مشخص می شود. در این حالت رطوبت موجود در دانه ها نباید از 30-25 درصد بیشتر باشد.