سیب

در حالیکه میزان عملکرد سیب در برخی از کشورهای جهان حدود ۶۰ تن در هکتار است، متوسط عملکرد این محصول در ایران تنها ۱۶ تن در هکتار است.

مقدمه

سیب وسیع ترین میوه دانه دار در مناطق معتدله است. موطن اصلی سیب حوالی قفقاز، ایران، ترکمنستان و ناحیه ای از شوروی سابق می باشد. اروپای غربی، امریکا، کانادا، ژاپن، چین، فرانسه، آلمان، ترکیه، هندوستان و ایران نیز جزو کشورهای عمده تولید کننده سیب در دنیا هستند. این میوه در تمام نقاط جهان به جز کشورهای گرمسیری پراکنده است.

در حالیکه میزان عملکرد سیب در برخی از کشورهای جهان حدود 60 تن در هکتار است، متوسط عملکرد این محصول در ایران تنها 16 تن در هکتار است.

از نظر سطح زیر کشت، استان های : آذربایجان شرقی، اصفهان، خراسان، آذربایجان غربی،  فارس، اردبیل و تهران بیشترین سطح زیر کشت را دارا می باشند.

 

ارقام سیب

سیب زرد لبنان (گلدن دلیشز)، سیب قرمز لبنان (رد دلیشز)، گرانی اسمیت، جوناتان، اسپارتان، مک اینتاش و ... .

 

مشخصات ظاهری

سیب گیاهی است به شکل درختچه یا درخت کوتاه با شاخه های بدون تیغ و برگ های ساده تخم مرغی، جوانه های سیب شامل جوانه های رویشی یا ساده که تولید شاخه می کنند و جوانه های بارور آن از نوع جوانه های زایشی مخلوط است و هنگام بیدار شدن پنج عدد گل و حدود 7-8 عدد برگ حاصل می کند.

 

نیاز سرمایی

تنوع زياد سازگاري كليماي سيب، باعث گرديده است كه اين درخت وسيع ترين درخت كشت شده در منطقه معتدله باشد ، بعضي از ارقام در 70 روز ميرسند و  برخي ديگر 180 روز يا بيشتر وقت لازم دارند تا برسند. بعضي خيلي مقاوم هستند و  برخي ديگر نسبتا حساس مي باشند.  بعضـي داراي نياز سرمايي طولاني و برخي ديگر يـك دوره خيلي كوتاه نياز به سرما دارند. به علت تنوع ژنتيكي، عموميت دادن در مورد نيازهاي آب و هـوايي ويژه سيب را مشكل مي سازد ولـي بطور كلي نياز سرمايي سيب 1600 ساعت دمـاي زير ْ7  ساتي گــراد مي باشد. در زمستان اگر سردي هوا از ْ40-  ساتي گراد تجاوز نمايد صدمه زيادي به خود درخت و ريشه آن خواهد رسيد.

 

آب و هوا

بین مدارهای 33 الی 38 درجه عرض جغرافیایی به ویژه دامنه ها و کوه پایه های با شیب ملایم جنوبی مناطق کوهستانی برای این درخت مناسب است . شب های خنک به ویژه در دو ماه آخر رسیدن میوه برای این درخت مناسب و سودمند است ودر غیر این صورت در میوه ها طعم و مزه مطلوب حاصل نشده و رنگ میوه ها کدر و بافت آنها سست و خاصیت انباری میوه ها نیز کاهش می یابد.

 

فاصله کاشت درختان

به طور کلی روی پایه های قوی در هر هکتار زمین، نسبت به رقم، عمق و حاصلخیزی خاک در حدود ۱۰۰۰-۴۰۰ درخت با فواصل حدود ۷-۵ متر کاشته می شود. و روی پایه های ضعیف حدود ۳۰۰۰-۱۷۰۰ درخت کاشته می شود.فاصله کاشت درختان پاکوتاه با توجه به ترکیب پایه و رقم انتخاب می شود و متغیر است. بدون پایه های پاکوتاه نباید نسبت به کشت درختان با تراکم زیاد اقدام کرد چون قدرت رویشی بیش از حد، هرس زیاد می طلبد که عملکرد و کیفیت را کاهش می دهد.

 

هرس درسیب

شامل هرس اولیه، هرس جامی، هرس باردهی، هرس سبز یا تابستانه و پنسمان می شود.

 

آبیاری

انواع سیستم های مورد استفاده برای آبیاری شامل:غرقابی، کرتی، نشتی، بارانی و قطره ای می باشد.

 

کود دهی

جهت تغذیه درختان میوه از چند سال پیش روشی بنام چالکود ( توسط دکتر ملکوتی) ارائه گردیده است. در این روش در چهار سمت درخت و در انتهای  سایه  انداز آن چهار حلقه چاله به عمق 40 سانتی متر و به قطر دهنه 40 سانتی‌متر کنده می‌شود.

مقداری کود شیمیایی بشرح فرمولهای ذکر شده با کود دامی پوسیده مخلوط و در چاله ها پر می‌گردد و روی چاله ها با خاک پوشانده می‌شود.

 

آفات

کرم سیب

 هدف اصلی آفت تغذیه دانه سیب است و به همین خاطر پوست را سوراخ کرده و دالان هایی را به طرف دانه حفر می کند و در هنگام حفر تا حدودی از قسمت های گوشتی تغذیه می کند و فضولات لاروی به بیرون ریخته می شوند و این میوه ها از درخت می ریزند.

مبارزه

1) شخم زدن

2) هرس کردن

3) از بین بردن علفهای هرز

4) جمع آوری میوه های آلوده

5) استفاده از سموم شیمیایی همانند سموم زولون (5/1 در هزار)، گزرانتیون (2 در هزار)، دیازینون (5/1 درهزار) که زمان مبارزه با استفاده از اطلاعیه های بیش آگاهی صورت می گیرد.

 

بیماری ها

سفیدک سطحی سیب

هر کجا که سیب کشت می شود این بیماری نیز وجود دارد . علائم سفیدک سطحی روی برگ ها به صورت لکه های خاکستری تا سفید ظاهر می شود و برگ های جوان دچار پیچیدگی شده و نهایتا خشک می شود و در اثر آلودگی شکوفه ها و گلبرگ ها چروکیده و کاسبرگ ها گوشتی و کلفت می شوند و توانایی تشکیل میوه را از دست می دهند. روی سر شاخه ها منظره سفید رنگی ایجاد می شود رشد این شاخه ها متوقف می شود. حالت شبکه ای چوب پنبه در سطح میوه ها دیده می شود.

لکه های زرد کمرنگ بدون حاشیه مشخص در روی برگ های جوان که قطر آنها تقریبا نیم سانتی متراست. این لکه ها بتدریج بهم پیوسته می شوند و سطح وسیعی از برگ خشک و نکروزه می شوند. در سطح زیرین همین لکه ها اسپورانژیوفورها و اسپورانژهای قارچ به صورت کرک های خاکستری یا سفیدرنگ تشکیل می گردند.

مبارزه

1) هرس شاخه ها و سرشاخه ها

2) ارقام مقاوم مانند سیب زرد لبنانی، (لیشنر،گلدن)

3) استفاده از قارچ کش های گوگرد،کاراتان، که زمان استفاده از آن نوبت اول هنگام تورم جوانه ها، نوبت دوم بعد از ریزش گلبرگ ها و نوبت سوم بستگی به شرایط جوی دارد

 

برداشت سیب

بیشتر درختان بالغ هر سال معمولاً ( 200-100 کیلوگرم) محصول سیب دارند. سیب ها را با استفاده از نردبان های سه شاخه که به گونه ای طراحی شده اند تا بین شاخه ها ثابت شوند، برداشت می کنند. گونه های کمی که چیده نمی شوند ضمن رشد بسیار زیاد محصول فراوانی می دهند که تقریباً برداشت آن ممکن نیست. درختان کوتاه هر سال تقریبا" ( 100-50 کیلوگرم) محصول ببار می آورند.