شرایط کاشت و داشت گیاه لوبیا چیتی

گیاه لوبیا با نام علمی phaseolus vulgaris گیاهی است که به آب و هوای گرم نیاز دارد. یکی از مهم‌ترین منابع تامین پروتئین، فیبر و مواد معدنی برای جمعیت در حال رشد جهان می‌باشد.

 

لوبیا چیتی

ﻟﻮﺑﻴﺎ ﻳﻜﻲ از مهم‌ترین ﺣﺒﻮﺑﺎت در ﺟﻬﺎن و اﻳـﺮان ﻣﺤﺴـﻮب ﻣـﻲﺷـﻮد و مهم‌ترین ﻣﻨﺒـﻊ ﺗﻐﺬﻳـﻪاي، ﻛـﺎﻟﺮي، ﭘﺮوﺗﺌﻴﻦ، ﻓﻴﺒﺮ، ﻣﻮاد ﻣﻌﺪﻧﻲ و اﻧﻮاع وﻳﺘﺎﻣﻴﻦﻫﺎ ﺑﺮاي ﻣﻴﻠﻴﻮنﻫﺎ ﻧﻔﺮ در ﺟﻬﺎن ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ. اﻳﻦ ﮔﻴﺎه ﻳﻜﻲ از ﺑﻬﺘﺮﻳﻦ ﮔﻴﺎﻫـﺎن در ﺗﻨﺎوب ﺑﺎ ﻏﻼت در ﻣﻨﺎﻃﻖ ﺳﺮد ﻣﻌﺘﺪل ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ. در سال‌های اﺧﻴﺮ ﺑﻪ ﻋﻠﺖ رﺷﺪ ﺟﻤﻌﻴﺖ، ﺳـﻄﺢ زﻳـﺮ ﻛﺸـﺖ این محصول در حال افزایش است. در ﺑﻴﻦ ﻟﮕﻮمﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﻣﺼﺮف داﻧﻪاي دارﻧﺪ، ﻟﻮﺑﻴﺎ دوﻣﻴﻦ رﺗﺒﻪ را در ﺟﻬﺎن ﺑﻌـﺪ از سویا دارد.

خاک

همه انواع لوبیا خاک‌های ﻟﻮﻣﻲ و ﻟﻮﻣﻲ، رﺳﻲ ﺳﺎزﮔﺎر ﻣﻲﺑﺎشد. ﺑﻄـﻮر ﻛﻠـﻲ ﻟﻮﺑﻴـﺎ در ﺧﺎک‌های ﺳﻨﮕﻴﻦ، ﺑﺨﺼﻮص در زﻣﺎﻧﻲ ﻛﻪ در آﺑﻴﺎري دﻗﺖ ﻛﺎﻓﻲ ﻧﺸﻮد، ﺑﺎ ﻣﺸﻜﻞ ﺳﻠﻪ ﺑﻨﺪي ﺧﺎك روﺑـﺮو ﺧﻮاﻫـﺪ ﺷﺪ ﻛﻪ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻧﻮع ﺟﻮاﻧﻪزﻧﻲ اﻳﻦ ﻣﺤﺼﻮل، ﺳﺒﺰ ﺷﺪن ﮔﻴﺎه ﺑﺎ ﻣﺸﻜﻞ ﺟﺪي روﺑﺮو ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ. ﻟﻮﺑﻴـﺎ از ﺟﻤﻠـﻪ محصولات حساس به شوری است و حداکثر تا 2 دسی زیمنس را تحمل می‌کند. pH یا اسیدیته مناسب برای کشت 6 تا 7 می‌باشد.

 تاریخ کشت

تارﻳﺦ ﻛﺎﺷﺖ ﻟﻮﺑﻴﺎ ﺑﺴﻴﺎر ﻣﻬﻢ ﺑﻮده و ﺑﺎﻳﺪ ﻃﻮري اﻧﺘﺨﺎب شود ﻛﻪ ﻣﺮﺣﻠﻪ ﺣﺴﺎس رﺷﺪ آن ﺑﻪ وﻳﮋه ﮔﻞدﻫﻲ ﺑﺎ ﮔﺮﻣﺎ و ﺧﺸﻜﻲ ﺗﺎﺑﺴﺘﺎن همزمان ﻧﺸﻮد و از ﻃﺮﻓﻲ رﺳﻴﺪن ﻣﺤﺼﻮل ﺑﻪ ﺳﺮﻣﺎي ﭘﺎﺋﻴﺰه ﺑﺮﺧﻮرد ﻧﻜﻨﺪ. ﺗﺎرﻳﺦ ﻛﺎﺷﺖ در اﺳﺘﺎنﻫﺎي ﻟﻮﺑﻴﺎﻛﺎري ﻛﺸﻮر ﻣﺘﻔﺎوت اﺳﺖ ﺑﻪ ﻃﻮري ﻛﻪ از اواﻳﻞ ﻓﺮوردﻳﻦ ﺗﺎ اواﺧﺮ ﺗﻴﺮﻣﺎه در مناطق غربی و در مناطق مرکزی 4 تا 15 خرداد انجام می‌شود.

در ایران 4 روش کاشت مرسوم است:

1 - خشکه کاری دست پاش

2-روش خشکه کاری و جوی و پشته

3 – هیرم کاری و دست نشان

 4 – هیرم کاری و کشت مکانیزه

تراکم و میزان بذر مورد نیاز

فاصله کشت مناسب 50 سانتی‌متر و فاصله بین بوته‌ها متوسط 10 تا 15 سانتی‌متر است. عمق کشت مناسب هم 5 تا 8 سانتی‌متر می‌باشد.

میزان کود مورد نیاز

میزان دقیق کود با انجام آزمایش خاک یا برگ محاسبه می‌شود. کود فسفر به دلیل نقش مهمی که در تشکیل گل و دانه دارد بسیار در تولید لوبیا مهم است، اﮔﺮ ﻓﺴﻔﺮ ﻣﻮﺟﻮد در ﺧﺎك ﻛﻤﺘﺮ از 5 میلی‌گرم در کیلوگرم باشد به میزان 150 کیلوگرم در هکتار کود سوپر فسفات تریپل نیاز دارد. اگر بین 5 تا 10 باشد میزان 100 کیلو سوپر فسفات تریپل و اگر بین 10 تا 15 باشد باید 50 کیلوگرم در هکتار استفاده شود.

اگر میزان پتاسیم خاک کمتر از 150 میلی‌گرم در کیلوگرم باشد180 کیلوگرم کود سولفات پتاس در هکتار، اگر بین 150 تا 200 میلی‌گرم باشد 100 یکیلوگرم و اگر بین 200 تا 250 میلی‌گرم باشد 50 کیلوگرم سولفات پتاس نیاز دارد.(دری و همکاران)

توصیه عمومی

کود اوره 100 تا 200 کیلوگرم در هکتار، کود فسفاته 100 تا 150 و کود پتاسه 50 تا 100 کیلوگرم در هکتار در صورتی که آزمایش خاک انجام نشده باشد. اگر از کود کامل استفاده می‌کنید:

کودکامل ماکرو به میزان 200  کیلوگرم در هکتار قبل از کاشت

سولفات روی 40 کیلوگرم در هکتار

سولفات منگنز 20 کیلوگرم در هکتار

کود میکرو کامل با غلظت 3 در هزار به صورت محلول پاشی (3 کیلو در هکتار).

آبیاری

ﻣﻘﺪار آب ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز ﺑﺴﺘﮕﻲ ﺑﻪ ﺑﺎﻓﺖ، ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ﺧﺎك و شرایط آب و هوایی دارد. در ﺑﺎﻓﺖ ﻣﺘﻮﺳﻂ ﺑﻪ دﻟﻴﻞ ﻧﻔﻮذﭘﺬﻳﺮي ﺑﻴﺸﺘﺮ ﺧﺎك و ﺗﺒﺨﻴﺮ بیشتر نسبت به خاک‌های نیمه سنگین نیاز آبی بیشتر است. فاصله آبیاری در خاک‌های سبک 3 تا 4 روز و در خاک‌های سنگین‌تر 5 تا 8 روز می‌باشد.

زمان برداشت لوبیا چیتی

بسته به رقم متفاوت است، در ارقام رونده که غلاف‌ها همزمان نمی‌رسند زمانی که 65 تا 70 درصد غلاف‌ها رسیدند برداشت می‌شود. برای انتقال به انبار رطوبت بذر بای حدود 20 درصد باشد و غلا‌ف‌ها خشک باشد.

منبع:

دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻛﺎﺷﺖ، داﺷﺖ و ﺑﺮداﺷﺖ   ﻟﻮﺑﻴﺎ ﭼﻴﺘﻲ رﻗﻢ ﺻﺪر.1390.  ا، ﺑﻴﻀﺎﺋﻲ - ح، دری -وزارت ﺟﻬﺎد ﻛﺸﺎورزي  ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت، آﻣﻮزش وﺗﺮوﻳﺞ ﻛﺸﺎورزي  ﻣﻮﺳﺴﻪ ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت اﺻﻼح و ﺗﻬﻴﻪ ﻧﻬﺎل و ﺑﺬر


منبع : امداد کشاورز
تاریخ مطلب : ۱۳۹۷/۰۹/۰۶