شناسایی و کنترل بیماری‌ها و آفات مهم ذرت

ذرت یکی از محصولات زراعی مهم است و آفات و بیماری‌های زیادی دارد که تعدادی از آنها در این مطلب بیان شده است.

شناسایی و کنترل بیماری‌ها و آفات مهم ذرت

بیماري سیاهک معمولی ذرت:

این قارچ(فوزاریوم) علاوه بر آلوده کردن تمام بخش‌های گیاه با تولید توکسین(سم) سبب خسارت به محصول می‌‍‌شود. بیماري هاي مهمی چون مرگ گیاهچـه، پوسیدگی ساقه و پوسیدگی بلال را ایجاد می کند.

کنترل: استفاده از بذور غیر آلوده، مبارزه با آفاتی مانند ساقه خوار- شخم زدن و زیر خاک کردن بقایای محصولات سال گذشته- مبارزه با علف‌های هرز- تراکم مناسب و عدم فشرده کاشتن گیاه- جلوگیری از وارد شدن زخم در زمان برداشت و یا کاشت

ویروس کوتولوگی زبر ذرت:

 علائم آن به شکل کوتاه ماندن گیاه- ضخیم شدن ساقه، از بین رفتن جوانه انتهایی – تولید برجستگی‌های کوچک در پشت برگ‍ها- برگ‌های انتهایی کوچک شده و صاف می‌ایستند.

کنترل: تاریخ کاشت زیاد به تاخیر نیفتد- از بین بردن علف‌های هرز و آفاتی مانند زنجره و شته- ضدعفونی کردن بذرها با سم گاچو یا یا سم کروزر

لکه قهوه ای ذرت:

لکه‌های قهوه‌ای مایل به خاکستری روی برگ‌های ذرت با حاشیه زرد مایل به قهوه‌ای که به شکل موازی در کنار هم قرار دارند. بیشتر در مناطق گرم و مرطوب شیوع می‌یابد. دانه‌های روی گیاه برای حیوانات سمی نیستند.

کنترل: شخم زدن و زیر خاک کردن بقایای محصولات سال گذشته- مبارزه با علف‌های هرز- استفاده از قارچ‌کش وقتی تعداد لکه‌ها کم است.

 

پوسیدگی خوشه ذرت

این بیماری در اثر قارچ فوزاریوم بوجود می‌آید و در شرایط مرطوب گسترش می‌یابد. علائم بیماری به شکل ایجاد پوشش گیاهی صورتی رنگ روی خوشه ظاهر می شود و سپس حالت پنبه‌ای و پودری به خود می‌گیرد.

کنترل: استفاده از ارقام مقاوم- برداشت زودرس- رطوبت خوشه کمتر از 18% و رطوبت علوفه کمتر از 15% باشد.

پوسیدگی باکتریایی ذرت

به شکل پوسیدگی در قاعده برگ‌ها و بلال‌ها و نرم و لهیده شدن دیده می‌شود. توسط یک باکتری خاکزی ایجاد می‌شود و از طریق زخم‌ها یا منافذ گیاهی وارد می‌شود.

کنترل: جلوگیری از زخم‌شدن گیاه- جلوگیری از غرقاب شدن- استفاده از سموم مس دار

موزائیک ایرانی ذرت

یک بیماری ویروسی است که توسط زنجره‌ها منتقل می‌شود. علائم به شکل خطوط زرد روشن کوتاه تا بلند در تمام طول برگ بطور موازی دیده می شود.

کنترل: مبارزه با ناقل ویروس یعنی زنجره‌ها با سموم سیستمیک

آفات مهم در ذرت:

ساقه خوار اروپایی ذرت:

 مهم ترین آفت ذرت کاری در مناطق شمالی کشور است. نسل اول این آفت روی گندم و نسل دوم و سوم روی ذرت می‌گذراند. ابتدا از برگ شروع می‌کنند و بعدا وارد ساقه و خود بلال می‌شود.

کنترل: مبارزه با علف‌های هرز- شخم زدن و برگرداندن بقایای ساقه به خاک- استفاده از چاپر بعد از برداشت ذرت- برداشت زود هنگام و از نزدیکی سطح زمین. استفاده از سمومی مثل  دیازینون 20 % به میزان 5/2 % لیتر، سومیتیون 50 % به میزان 5/1 لیتر در هکتار بر اساس توصیه کارشناسان می‌توان استفاده کرد.

کرم برگ‌خوار ذرت:

این آفت در لارو سنین 1 و 2 از پارانشیم برگ تغذیه می‌کنند، حالت توری ایجاد می‌کند و در مراحل بعدی از پهنک تغذیه می‌کند.

کنترل: علاوه بر مبارزه زراعی مانند شخم عمیق و از بین بردن بقایای ذرت و خرد کردن آن با چاپر می‌توان از سمومی که گیاه‌پزشکان توصیه می‌کنند استفاده شود. سموم شیمیایی کم دوام مانند دیپترکس 80 % به نسبت 5/1تا 2 کیلوگرم فسدرین 24 %  به میزان 5/2 لیتر در هکتار و توصیه می شود.

شب پره زمستانی یا کرم طوقه بر:

کرم‌هایی به رنگ‌های خاکستری و قهوه‌ای و تقریبا درشت هستند و علائم مزرعه دارای این نوع آفت پژمردگی و قطع شدگی از بوته‌ها از نزدیکی زمین و مشاهده تعداد زیادی کرم روی زمین و گیاه است.

کنترل: در چند شب متوالی با چراغ قوه به زمین رفته و آنها ار جمع‌آوری و نابود کنید. می‌توانید یک لوله پلاستیکی دور طوقه قرار داده و کمی در خاک فرو ببرید. نوعی باکتری به نام bacillus thuringiensis هم می‌تواند بدون آسیب به گیاهان فقط کرم‌ها را از بین ببرد. بالتوری و سوسک‌های کارابید هم دشمنان طبیعی این کرم هستند. استفاده  از طعمه مسموم (ترکیب سبوس و سم سوین 5%) و سمومی مانند دیازینون 5/1-1لیتر و اتریمفوس 1لیتر در هکتار استفاده شود.

زنجرک‌های ذرت:

 این حشرات انواع بیماری‌های ویروسی را منتقل می‌کنند.

کنترل: از بین بردن علف‌های هرز حاشیه مزرعه و تقویت گیاهان- در زمانی که تازه از تخم خارج شده‌اند می‌توان از سم ايميداكلوپرايد (كونفيدور) به نسبت نيم در هزار و دیازینون به مقدار 2 در هزار روی خاک استفاده کرد. در زمان بیرون آمدن زنجره ها می‌توان از محلول‌پاشی پودر سپيدان(كائولين) به مقدار 50 کیلو گرم به همراه 1 لیتر صابون برای جلوگیری از تخم گذاری آفت استفاده کرد. ضدعفونی بذر با تیامتوکسام FS% 35 به میزان 350-500 میلی‌لیتر براي ضدعفونی یک صد کیلوگرم بذر توصیه شده است.

شته‌های ذرت:

 شته چون از شیره گیاهی تغذیه می‌کند سبب انتقال ویروس‌ها می‌شود. تغییر رنگ و لکه در برگ‌ها و قرمز شدن برگها، پیچیده شدن برگ‌ها و زرد شدن از علائم حضور شته‌ها هستند.

کنترل: از بین بردن علف‌های هرز با وجین و کولتیواتور، حذف بقایا وکاه و کلش از مزرعه، استفاده از دشمنان طبیعی مانند بالتوری و زنبورهای پارازیت کننده آفیدوس. یا استفاده از دیازینون60% به میزان 1.5 لیتر، فوزالون 3 لیتر و پیریمیکارپ 50% مقدار 1 کیلو در هکتار با توصیه گیاه‌پزشک استفاده شود.

پروانه گاما:

به همراه لارو سایر پروانه‌ها فعالیت می‌کند و خسارت وارد می‌کند. از تمام قسمت‌های گیاه تغذیه می‌کند.

کنترل: لارو این آفت نسبت به سموم فسفره حساس هستند. لبایسید 50 % به میزان 5/2 لیتر ، فسدرین 24 % به میزان 2 لیتر و یا از سموم آفت برگ خوار چغندر قند می‌توان استفاده کرد.

کرم بلال(هلیوتیس):

این کرم آفت میوه‌ گوجه‌فرنگی و کرم غوزه پنبه نیز هست. از برگ‌ها، پرچم، گل آذین نر و دیگر بافت‌ها تغذیه می‌کنند، زمانی که ظهور گل‌هاي تاج آغاز می‌شود، آنها به سمت ریشک‌هاي سبز ذرت حرکت می‌کنند.

کنترل:همچنین براساس نظر کارشناس می‌توان از حشره‌کش فوزالن %35 EC به میزان 3 لیتر در هکتار و تیودیکارب %80 DF به میزان 75/0 تا 1 کیلوگرم در هکتار براي کنترل این آفت استفاده کرد.

کنه‌هاي تارتن دولکه‌ای:

 از آفات چند میزبانه جهان هستند. از مایعات سلول‌هاي سطح برگ تغذیه می‌کنند و سبب خشک شدن برگ‌هاي ذرت می‌شوند بافت برگ خشک شده و دانه‌هاي ذرت چروکیده می‌شوند. برگ‌های آسیب دیده در سطح بالایی زرد و کلروزه شده و در سطح پایینی مایل به خاکستري می‌شوند.

کنترل: بادیدن اولین نشانه‌های الودگی زرد و سفید شدن برگ با سموم بروموپروپیلات %25 EC به میزان 2/1 لیتر و پروپارژیت EC %57 به میزان یک لیتر در هکتار می‌توان سم‌پاشی کرد.


منبع : امداد کشاورز
تاریخ مطلب : ۱۳۹۷/۰۷/۰۸