معرفی روش‌های مصرف کود در مرکبات

استفاده از کودهای مختلف برای تامین نیازهای غذایی گیاهان بسیار مهم است. تامین عناصر پرمصرف و کم مصرف روش‌های متفاوتی دارد که به تعدادی از آنها اشاره شده است.

روش‌های مصرف کودهای شیمیایی در مرکبات

روش چالکــود

 نــوع خاصــی از جایگــذاری موضعــی کودهــای شــیمیایی و حیوانــی اســت کــه بیشــتر بــراي خاک‌های ســبک و ســنگین بــا آهــک بــالا توصیــه مي شــود. در این روش بــا توجــه بــه ســن درختــان، ســه تــا شــش چالــه در یک ســوم قســمت انتهایــی ســایه انداز درختــان حفــر و ســپس چاله هــا بــا مخلوطــی از کودهــای حیوانــی پوســیده و ترکیب کودهای شیمیایی به طول و عرض 50 سانتی متر و عمق 30 تا 50 سانتیمتر اضافه می‌شود. در زمان احداث چالکود نباید خاک وارد چاله‌ها شود زیرا کارایی مصرف عناصر کم می‌شود. چالکودها زیــر قطره چکان‌هــا و در سیســتم آبیــاری ســطحی، در مســیر حرکــت آب، حفــر می شــوند و هرســال می تــوان کودهــای شــیمیایی مــورد نیــاز را بــه ســطح چاله هــا اضافه کرد و با نشســت ســطح چالکودهــا  آن را بــا مــواد آلــی، جایگزیــن کــرد.


 

 پــس از گذشــت چنــد ســال، بــه دلیل زیاد شدن قطــر تــاج و ســایه انداز درختــان، چالکودهــای جدیــد بایــد حفــر شــود کــه در دراز مــدت می‌توانــد باعــث اصــلاح موضعــی خــاک منطقــه ریشــه شــود. 20 درصــد نیــاز ســالانه نیتــروژن درختــان به شکل کودهــای شــیمیایی مثل ســولفات آمونیــوم، سوپرفســفات تریپــل، گوگــرد کشــاورزی، ســولفات روی و 20 تا 30 درصد پتاسیم و منیزیم سالانه به شکل سولفات پتاسیم و منیزیم استفاده می‌شود.

در مناطق با بافت سنگین یا دارای کربنات کلسیم چالکود اوایل فصل رشد توصیه می‌شود. مصــرف کودهــای اوره، اســید بوریــک، کلریــدپتاســیم، نیتــرات پتاســیم، ســولفات پتاســیم بــا حلالیــت بــالا، ســولفات منگنــز، ســولفات آهن و کلاتهای روی، آهن و منگنز و سکسترون آهن و ترکیبات با حلالیت زیاد استفاده نشود.

كود آبیاری

کودآبیــاری، اســتفاده از کودهــای محلــول بــا آب آبیــاری است. کشاورزانی که سیستم آبیاری قطره‌ای دارند می‌توانند از این روش استفاده کنند. به طورکلــی، کودآبیــاری، تزریــق کودهــا را متناســب بــا فنولــوژی رشــد درختــان و همچنیــن نیــاز میوه‌ها امکان پذیر می‌کند. در زمان کودآبیاری مدت زمان آبیاری و فاصله آبیاری‌ها باید کوتاه باشد. اگر کاهــش مــدت زمــان آبیــاری در هنــگام کودآبیــاری، امکان پذیر نباشــد تزریق، بایــد نزدیــک انتهــای ســیکل آبیــاری صــورت گیــرد. تزریق هــای زودتــر، می‌تواننــد بیشــتر کودها به خصوص کودهای نیتروژنی را به پایین‌تر از منطقه ریشه انتقال دهد.

پــس از تزریــق نیــز، بــرای خــروج باقی مانــده محلــول کودهــا از لوله هــا، بایــد سیســتم،  بــه انــدازه کافــی شستشــو داده شــود. استفاده از روش کود آبیاری می‌تواند کارایی مصرف کودها را افزایش داده و مقدار مصرف کودهای شیمیایی را 60 تا 80 درصد کاهش دهد.

محلول‌پاشی

محلول پاشــی برگــی می توانــد عناصــر غذایــی را بــرای درختــان در مراحــل بحرانــی رشــد (ماننــد تمایــز جوانه هــای گل، گل دهــی، تشــکیل میــوه، توســعه میــوه و غیره) فراهــم کنــد، یــک برنامــه تغذیــه برگــی کــه به خوبــی برنامه ریــزی و مدیریــت شــده باشــد، می توانــد مکمــل مصــرف کودهــا در خــاک باشــد مخصوصا وقتــی سیســتم ریشــه، نتواند عناصــر غذایــی را متناســب بــا تقاضــای محصــول جذب کند  یــا وقتــی کــه عناصــر غذایــی خــاک غیــر قابــل دســترس باشــند و یــا بــرای رشــد درختــان در دسترس نباشند، بنابرایــن در بیشــتر مــوارد، می تــوان بخــش قابــل ملاحظــه ای از نیــاز  تغذیــه‌ای درختان را با محلول‌پاشی تامین کرد.

سرعت جذب عناصر از برگها در چند ساعت اول بعد از محلول‌پاشی بیشتر است. بهترین زمان محلول‌پاشی برای جذب بیشتر هوای خنک و رطوبت نسبی زیاد(اوایل صبح و غروب) می‌باشد. محلول‌پاشی در این زمان سوختگی را کاهش می‌دهد. بیشترین مقدار جذب به خصوص برای عناصری مانند روی، مس و منگنز در زمان اوایل رشد برگها می‌باشد. در نتیجه محلول‌پاشی در فلش‌های رشد بهاره بهتر از تابستان و پاییز است.

pH مناسب محلول غذایی باید حدود 6 تا 7 باشد در غیر اینصورت مخصوصا در محلول‌پاشی اوره اگر بیشتر از 7 باشد باعث سوختگی برگ درختان می‌شود.

 

شرایط آب و هوایی مناسب برای محلول پاشی برگی

شــرایط محیطــی ماننــد زمــان ، درجــه حــرارت ، رطوبــت نســبی هــوا و ســرعت باد  بــر جنبه هــای فیزیکــی و بیولوژیکــی محلول پاشــی تأثیــر دارنــد. مناســب ترین زمان برای جذب کود توسط بــرگ هــوای گــرم، مرطــوب و آرام اســت کــه اغلــب در اواخــر غــروب و گاهــی اوقــات در ســاعات اولیــه صبــح وجود دارد.

دما در زمان محلول‌پاشی حدود 29 درجه سانتی‌گراد باشد و قبل از محلول‌پاشی باغ باید آبیاری شود.

از سم‌پاش‌هایی استفاده شود که توانایی پودر کردن محلول را داشته باشند. محلول قبل از ریختن در تانک سم‌پاش صاف شود و در آن مواد مویان برای جذب بیشتر اضافه شود.

منبع:

 روش‌های مصرف کودهای شیمیایی در درختان مرکبات،1395، معاونت ترویج مؤسسه تحقیقات خاک و آب، نشر آموزش کشاورزی


منبع : امداد کشاورز
تاریخ مطلب : ۱۳۹۷/۰۸/۲۰