معرفی گیاه برنج و کاشت آن

در این مطلب گیاه برنج، روش کشت و ارقام بومی ایرانی معرفی شده است.

fvk[

معرفی گیاه برنج:

گیاهی از خانواده باریک برگان یا غلات که میلیون ها سال پیش در مالزی وجود داشته است. یک گیاه نیمه آبزی، علفی و یکساله که در مناطق گرمسیری و استوایی می‌تواند دائمی نیز باشد و بعد از برداشت از گره‌ها مجددا پنجه تولید می‌شود. در زمان رسیدن از هر ساقه چندین پنجه و خوشه تولید می‌شود. طول این گیاه در ارقام مختلف بین 40 سانتیمتر تا 5 متر است.

رشد: رشد این گیاه سه تا شش ماه طول می‌کشدکه به شرایط محیطی و رقم بستگی دارد. سه مرحله جوانه‌زنی، پنجه‌زنی، رشد زایشی و تولید خوشه طی می‌شود و بعد از آن رسیدن دانه شروع می‌شود.

مراحل کاشت برنج

در بیشتر مناطق به دلیل کاهش میزان علف‌های هرز برای کاشت برنج از روش نشاکاری استفاده می‌شود.

خیساندن بذر برنج:

بذرهایی که پوک نباشند(بذرهای سنگین) را آماده کرده در گونی های نخی ریخته ولی پر نمی‌کنیم و سپس در مخزن آب قرار می‌دهیم تا بذرها آب جذب کنند. این فرآیند دو تا سه روز طول می‌کشد در این مدت باید آب به ظرف اضافه شود. در آخر این مرحله بذرها جوانه می‌زنند.

کاشت در خزانه:

  بعد از این مرحله بذرها را روی یک پارچه در دمای 12 تا 25 درجه سانتی‌گراد پراکنده کرده تا جوانه ها رشد کنند که دو تا هشت روز  طول می‌کشد. هرچه دما بیشتر باشد این مدت کوتاه‌تر می‌شود.

خزانه سنتی: زمینی در کنار زمین اصلی است که در پاییز سال قبل به عمق 20 سانتی متر شخم زده می‌شود و در زمستان به آن کود دامی افزوده می‌شود و دوباره با خاک مخلوط می‌شود. روی آن به عمق 3 سانتی‌متر آب اضافه شده و با تیلر شخم زده می‌شود. سپس سنگ‌ها وکلوخه‌ها جمع آوری می‌شود. در آن کمی کود شکری و فسفات آمونیوم می‌ریزند و سطح خزانه را کاملا مسطح می‌کنند.

خزانه ژاپنی برنج: این روش کاشت در هر 100 متر مربع به بذر کمتری حدود 30کیلوگرم نیاز دارد در حالیکه این مقدار در روش سنتی حدود 100 کیلوگرم است. در این روش شخم در بهار و پاییز به عمق 10 سانتی‌متر انجام می‌شود. یکی دیگر از مزایای این روش استفاده بهینه از نور است.

کاشت در خزانه:

 بعد از آماده شدن خزانه بذرهای جوانه زده شده را با دست به طور متراکم در خزانه می‌کارند. عمق آب درون خزانه حدود 3 سانتی‌متر است. برای جلوگیری از نور زیاد می‌توان روی خزانه را با پوشش‌های پلی اتیلنی پوشاند. شب‌ها آب داخل خزانه را تخلیه می‌کنند. مدت زمان لازم برای خزانه کاری حدود دو هفته می‌باشد. بعد از این مدت روی خزانه را با پلاستیک می‌پوشانند تا رشد سریعتر شود. بعد از مرحله سه تا چهار برگی پلاستیک را برمی‌دارند. کل زمان لازم برای رشد نشاء حدود 25 روز است و وقتی طول آن 15 سانتی‌متر رسید می‌توان به زمین اصلی انتقال داد.

انتقال به زمین اصلی:

شخم زمین اصلی یک نوبت در زمستان و یک نوبت در بهار است که بعد از شخم بهاره زمین را صاف می‌کنند. زمان انتقال نشاء در اواسط اردیبهشت و وقتی که اندازه نشاء حدود 25 سانتی‌متر با چهار تا پنج برگ(پنجه زنی) انجام می‌شود.

فاصله کشت در رقم پرمحصولی مانند ندا باید بیشتر باشد علفهای هرز هم باید مرتبا وجین شوند. بعد از کاشت از کود اوره و فسفات آمونیوم به مقدار 100 کیلوگرم در هکتار استفاده می‌شود.

ارقام پرمحصول ایران: فجر، نعمت، ندا، سپیدرود، آمل3، هراز، ساحل، شفق، کادوس و زاینده رود هستند.

ارقام حسن سرایی، دم‌سیاه، عنبربو، طارم دیلمانی، هاشمی، علی کاظمی بازارپسندی، طعم و عطر خوبی دارند.

انواع علف های هرز مزرعه برنج:

گیاهان باریک برگ و پهن برگ زیادی در مزارع برنج دیده می‌شوند مانند: سوروف، آزوالا، اویارسالم، تیرکمان آبی، بندواش یا سگ واش، لویی، قاشق واش یا بارهنگ آبی و شبدرآبی. برای از بین بردن علف سوروف از علف‌کش رونستار(اگزا دیازون)  پس از آماده سازی زمین و 2 روز قبل از انتقال نشاء به مقدار 4 لیتر درهر هکتار، علف کش مولینیت(اوردرام) پس از انتقال نشاء 6 لیتر در هکتارو یا پروپانیل مقدار مصرف ۱۰ تا ۱۵ ليتر در هکتار است.

علف های پهن برگ: بنتازون (بازاگران( در مرحله ۳ تا ۵ برگی علف هرز و پس از خالی کردن مزرعه از آب با سمپاش پاشيده می‌شود. مقدار مصرف آن ۳ تا ۵ ليتر در هکتار می باشد. تو فو ردی 1 تا 1.5 لیتر در هکتار یا لونداکس 60 درصد به مقدار 70 گرم در 5 لیتر آب حل شود در یک هکتار مناسب است.

 


منبع : امداد کشاورز
تاریخ مطلب : ۱۳۹۷/۰۶/۲۴