معرفی گیاه گلرنگ و دانستنی‌های کاشت آن

گیاه گلرنگ(Carthamus tinctorius) گیاهی است یکساله که ارتفاع آن به حدود 60 سانتی‌متر می‌رسد. برگ‌های آن پهن، دندانه‌دار و بدون دمبرگ می‌باشد. رگبرگ‌ها در قسمت زیرین برگ کاملاً نمایان است. گل‌های آن منفرد، لوله ای و به رنگ زرد مایل به قرمز است که در انتهای ساقه ظاهر می‌شود.

معرفی گیاه:

گلرنگ گیاهی است یکساله که ارتفاع آن به حدود 60 سانتی‌متر می‌رسد. برگ‌های آن پهن، دندانه‌دار و بدون دمبرگ می‌باشد. رگبرگ‌ها در قسمت زیرین برگ کاملاً  نمایان است. گل‌های آن منفرد، لوله ای و به رنگ زرد مایل به قرمز است که در انتهای ساقه ظاهر می‌شود.

خاک مناسب:

خاک مورد نیاز باید عمیق و بدون کلوخ باشد و نیاز به شخم عمیق با گاوآهن قلمی یا زیر شکن دارد. برای کاشت بهاره گلرنگ باید اواخر تابستان شخم زده شود و در زمستان به حالت آیش گذاشته شود. با گرم‌تر شدن هوا در بهار اقدام به آماده کردن بستر و شخم بهاره شود. برای آماده سازی زمین به ترتیب عملیات شخم، دیسک، ماله، کودپاشی استفاده از علف کش و دیسک سبک انجام می‌شود.

مناطق گرم:

مناطق گرم مانند خوزستان، جیرفت، ایرانشهر، بوشهر و سیستان و بلوچستان. در مناطق گرم بهترین تاریخ کشت گلرنگ بهاره نیمه دوم آذر ماه است. فاصله بین ردیف ها 50 سانتی‌متر و میزان بذر مورد نیاز 20 تا 25 کیلوگرم است. رقم گلدشت برای این منطقه مناسب است.

مناطق سرد و معتدل:

مناطق سرد و معتدل مانند تهران، کرمان، کرماشاه، فارس، خراسان، اصفهان، آذربایجان شرقی و غربی، زنجان، کردستان و مرکزی.

کشت پاییزه:

کشت ارقام پاییزه در مناطق سردسیر باید زمانی انجام شود که گیاهان تا سرد شدن هوا به مرحله رزت یا 8 برگی برسند. بهترین زمان کاشت این ارقام اواسط شهریور تا اواخر مهر ماه می‎‌باشد. رقم پدیده رقم مناسب این منطقه است.

کشت بهاره:

کشت ارقام بهاره در مناطق سرد بر اساس زمان پایان سرمای زمستانه و شروع بارندگی‌های بهاره است. بهترین تاریخ کشت این مناطق اسفند ماه تا فروردین ماه است

کود مورد نیاز:

مصرف زیاد کودهای ازته در گیاه گلرنگ باعث کاهش روغن دانه می‌شود. همچنین مصرف بالای ازت و گرمای هوا باعث ایجاد مشکل در گرده افشانی و پوک شدن دانه‌ها می‌شود.

کود ازته مورد نیاز برای گیاه گلرنک 75 کیلوگرم اوره است که 50 کیلوگرم آن به شکل سرک در مرحله ساقه دهی و 25 کیلوگرم در مرحله غنچه‌دهی استفاده می‌شود.

میزان فسفر مورد نیاز گلرنک حدود 50 کیلوگرم سوپرفسفات تریپل است که در مرحله جوانه‌زنی باعث افزایش سرعت رشد می‌شود. کود پتاس هم تنها در صورتی که کمبود آن در خاک مشاهده می‌شود استفاده می‌شود.

تراکم کاشت:

كشت با تراكم بالا سبب نازكي ساقه ها و شكستن و يا به عبارتي ورس در برابر باد هاي شديد خواهد شد، بدين ترتيب در مناطقي كه بادهاي فصلي از يك سمت مي وزند معمولا فاصله بوته‌ها را  بيشتر و فاصله رديف ها را كمتر در نظر مي‌گيرند تا ضمن افزايش مقاومت در برابر باد هاي شديد، ميزان رطوبت بين بوته‌ها كاهش يافته و در نتيجه از شيوع بيماري‌ها جلوگيري ‌شود. در كشت بهاره حدود 25 تا 30 کیلوگرم بذر با فاصله بین ردیف 30 تا 40 سانتی‌متر و فاصله بین بوته 10 سانتی‌متر مورد نیاز است.

آبیاری:

گلرنگ دارای ریشه‌های عمیق است و می‌تواند آب را از اعماق 3 تا 4 متری جذب کند ولی به آبیاری زیاد اول فصل حساس است و باعث بیماری‌ پوسیدگی می‌شود. باید از ارقام مقاوم و کشت جوی پشته استفاده شود. همچنین از غرقابی شدن گیاهان جلوگیری کرد.

مبارزه با علف‌های هرز:

در مبارزه شيميائي با علف هاي هرز مزارع گلرنگ سم ترفلان پس از عمليات شخم و قبل از شخم به میزان 2.5 کیلو در هکتار و سم گالانت 2.5 لیتر در هکتار پس از کاشت برای مبارزه با علف‌های هرز باریک برگ توصیه می‌شود.

برداشت:

گلرنگ را مي توان به آساني با كمباين غلات برداشت نمود و احتياج به تغييرات كمي در اندازه‌ها و فواصل كوبنده و ضد كوبنده و الك‌هاي كمباين دارد، اما سرعت آن به اندازه سرعت برداشت گندم و جو نيست. براي به حداقل رساندن خسارات ناشي از برداشت مكانيزه بايد تنظيم هاي لازم را در سرعت استوانه، چرخ دنده‌ها و هم بين لرزاننده به دقت انجام شود، زيرا ترك و شكستگي دانه موجب از بين رفتن قوه ناميه و پايين آمدن كيفيت روغن مي‌شود. معمولاً زمان برداشت موقعي است كه رطوبت دانه‌هاي گلرنگ به 8 درصد برسد.

منبع:

اداره كل پنبه، دانه هاي روغني وگياهان صنعتي، موسسه تحقيقات اصلاح و تهيه نهال وبذر، بخش تحقيقات دانه هاي روغني


منبع : امداد کشاورز
تاریخ مطلب : ۱۳۹۷/۰۸/۰۶