مقدمه‌ای راجع به آشنایی با زنبور عسل

زنبور عسل به دلیل سهم 90 درصدی که در گرده‌افشانی دارد مورد توجه باغداران و کشاورزان است. میزان محصول در باغاتی که زنبور پرورش داده می‌شد افزایش قابل توجهی دارد.

آشنایی با زنبورداری و تولید عسل

زنبور عسل به دلیل سهم 90 درصدی که در گرده‌افشانی دارد مورد توجه باغداران و کشاورزان است. میزان محصول در باغاتی که زنبور پرورش داده می‌شد افزایش قابل توجهی دارد.

جمعیت یک کندو در فصل بهار به طور متوسط بین 50000 تا 80000 است و در زمستان به 9000 عدد کاهش می‌یابد. از هر سه گرم شهدی که زنبور جمع می‌کند یک گرم آن به عسل تبدیل می‌شود. هر زنبور برای تولید یک کیلو عسل باید روی 8000 گل بنشیند.

 ملکه تخم‌هایی به اندازه 0.5 میلی‌متر تولید می‌کند که سه روز بعد از آنها لاروهای سفید رنگی خارج می‌شود. پس از 6 روز لاروها به 500 برابر اندازه اولیه خود می‌رسند. سه نوع زنبور درکندو وجود دارند شامل: ملکه، کارگر و نر. زنبور کارگر برای اینکه بتواند پرواز کند به 21 روز زمان نیاز دارد.

رده بندی زنبورها:

  1. زنبور عسل درشت
  2. ـزنبورعسل ريز
  3. ـزنبورعسل هندی
  4. زنبور عسل معمولی

زنبور عسل معمولی به چهار دسته:

  • نژاد کارنيولان يا زنبور عسل خاکستری
  • نژاد ايتاليايی
  • زنبورعسل سياه
  • نژاد ايرانی

 

زنبور ملکه:

در هر کندو یک ملکه، صدها زنبور نر و هزاران زنبور کارگر وجود دارد. ملکه بزرگترین زنبور کندو است و در دو روزگی توسط کارگران انتخاب می‌شود، بعد از 11 روز می‌تواند تولید مثل کند و تخم بگذارد. طول عمر ملکه حدود 16 روز است. فرق ملکه با زنبور کارگر آن است که از کارگر بزرگتر بوده و فاقد کیسه جمع‌آوری گرده در پاهای عقبی است. شکم ملکه درازتر از زنبور نر است در حالی که شکم زنبور نر کوتاه‌ و در قسمت انتهايی ضخیم است. بال‌های ملکه فقط قسمتی از شکم او را می‌پوشاند، در حالی که بال‌های زنبوران کارگر ً تقريبا تمامی شک مرا می‌پوشانند.

زنبور نر:

زنبور نر از تخم بدون نطفه توليد می‌شود، جثه آن بزرگتر از زنبور کارگر است و بدنش از مو پوشیده شده است. هنگام پرواز صدای بال‌ها بيشتر از زنبوران کارگر است. زنبور نر فقط کروموزم‌های مادر را به ارث می‌برد، زنبور نر نیش ندارد و نمی‌تواند گرده و شهد جمع‌آوری کند و کارهای کندو را هم انجام نمی‌دهد. طول عمر زنبور نر حدود 24 روز است.

زنبور کارگر:

کوچکترین زنبور کندو و از نظر جنسیت ماده نابارور هستند و وظیفه تهیه غذای ملکه و کارگر را بر عهده دارند. طول عمر زنبور کارگر حدود 21 روز است.

تبدیل لاروها به ملکه:

 تبدیل لاروها به ملکه توسط کارگران انجام می‌شود، حجره ملکه بزرگتر از سایر حجره‌ها است. سلول ملکه که بزرگترین سلول است شاخون نام دارد و تغذیه ملکه تا روز پنجم با ژل رویال انجام می‌شود. در سلول ملکه مقدار زیادی ژل رویال انباشته می‌شود. تولید ملکه توسط کارگران زمانی انجام می‌شود ملکه پیر یا بیمار شده باشد(جانشینی) و یا زمان بچه‌دادن کندو(تکثیر) باشد. در حالت اول کارگران یکی از تخم‌های موجود در کندو را با ژل رویال تغذیه می‌کنند تا تبدیل به ملکه شود. در حالت دوم ملکه سه تخم در هر دریچه که توسط زنبوردار گذاشته شده می‌گذارد و هر یک از آنها می‌توانند به ملکه تبدیل شوند.

 

تغذیه لاروها:

 هر سه نوع لارو موجود در کندو(نر، کارگر و ملکه) با غذاهای مختلفی تغذیه می‌شوند. ملکه با ژل رویال و لارو کارگرها و زنبور نر با ترکیبی از شهد و گرده تعذیه می‌شوند.

انواع کندو:

کندوهای بومی:

 که دارای ضایعات در زمستان و زمان برداشت عسل هستند و میزان عسل آن از 4 تا 8 کیلو بیشتر نیست. در کلنی‌های بومی امکان تعویض ملکه، شان یا نظارت بر بچه‌ کندوهای تولید شده نیست. امکان تکثیر مصنوعی و مبارزه با آفات هم ممکن نیست. همچنین چون تعداد زنبورهای نر بالایی دارد مقداری از محصول مصرف می‌شود که باعث کاهش محصول می‌شود.

کندوی جعبه‌ای:

 امکان بازدید، برداشتن شان سیاه شده، تعویض ملکه، نظارت بر بچه کندوها وجود دارد. انواع مهم کندوهای جعبه‌ای دادانت و لانگستروت هستند. اجزای آن شامل: در، کف، بدنه، قاب می‌باشد.

وسایل مورد نیاز برای زنبورداری:

 فضاي زنبورستان:

زمين يا باغ يا مرتع مناسب، وسايل نقليه مناسب، كندو، ابزار و ادوات زنبورداري: لباس و کلاه توري، دستكش، دودي، اهرم و كاردك و مانند آن، مواد مصرفي: موم، چوب، سيم، شكر، دارو و ساير موارد

قاب، دیواره، شان، قاب با صفحه مومی، دستکش، قفس معرفی و حمل ملکه، قفس ملکه، یکی از انواع پولک تراش، اکستراکتور برای ستخراج عسل، موم دوز، تخته موم دوز، موم آج‌دار.

برای شروع زنبورداری باید به مواردی مانند آب و هوا میزان گل و گرده موجود در منطقه، شدت و جهت باد در منطقه، منابع غذایی مانند شکر، شهد و گرده توجه کنیم.

انتخاب محل مناسب:

 سعی شود در محلی انتخاب شود که به دشت گل‌های وحشی و آب نزدیک باشد. نزدیک قبرستان، ریل و یا ترمینال نباشد. فاصله دو فارم زنبورداری از هم بین 6 تا 10 کیلومتر باشد تا رقابت برای گرده و شهد ایجاد نشود. کندوها در سایه طبیعی یا مصنوعی قرار داده شود.

 

 


منبع : امداد کشاورز
تاریخ مطلب : ۱۳۹۷/۰۸/۱۲