پرورش ماهی گرمابی کپور

به ماهیانی که در مناطق نیمه گرم و گرمسیر زندگی می‌کنند، ماهیان گرم آبی می‌گویند. دمای مناسب رشد در گروه‌های مختلف تفاوتهایی دارد.

تقسیم بندی پرورش ماهی از نظر درجه حرارت 
از نظر درجه حرارت و دمای رشد مناسب برای پرورش، ماهیان را به دو گروه بزرگ ماهیان سرد آبی و گرم آبی تقسیم می‌کنند.

1 – پرورش ماهیان سرد آبی 
ماهیان سرد آبی به ماهیانی گفته می شود که در میانگین حرارتی 7 تا 17 درجه سانتیگراد به خوبی رشد می کنند (بهترین دمای رشد 14 درجه سانتیگراد می‌باشد). بیشتر گونه های آزاد ماهیان در این گروه جای می‌گیرند و بیشتر گونه های آن از طریق تکثیر مصنوعی به منظور حفظ ذخایر منابع آبی یا صید ورزشی و یا تولید گوشت، تکثیر و پرورش داده می‌شوند. 
از اختصاصات ویژه این ماهیان وجود دندان در دهان، فلس‌های نقره فام و حفره دهانی نسبتا بزرگ و باله مخرجی کوتاه و یک باله چربی کوچک در روی ساقه دمی و باله دمی هموسرک است. از ماهیان مشهور این گونه که در ایران تکثیر و پرورش داده می شود، قزل آلای رنگین کمان است که در مزارع پرورش داده می شود. 

 2 پرورش ماهیان گرم آبی 
به ماهیانی که در مناطق نیمه گرم و گرمسیر زندگی می‌کنند، ماهیان گرم آبی می‌گویند. دمای مناسب رشد در گروه‌های مختلف تفاوتهایی دارد.کپور ماهیان پرورشی(کپور معمولی و کپور ماهیان چینی) از دمای 10 تا 30 درجه سانتیگراد تغذیه می‌کنند و دمای مناسب رشد آنها 18 تا 25 درجه سانتیگراد می باشد. 
در حالی که رشد ماهیانی مانند تیلاپیا در دمای بالاتر نیز امکان پذیر است. تغذیه و رشد کپور ماهیان در دمای بالاتر از 28 تا 30 درجه سانتیگراد کاهش و یا قطع می‌شود. از طرف دیگر در دمای پایین تر از 15 درجه سانتیگراد هم تغذیه قطع یا به کندی انجام می‌شود.

انواع ماهیان گرم آبی 
ماهیان گرم آبی به گروهی از ماهیان گفته می شود که رشد و تولید مثل آنها در آبهای گرم صورت می گیرد و با توجه به گونه های (مختلف) آنها جهت تکثیر و رشد خود، به دماهای مختلفی نیاز دارند. به طور مثال دمای مناسب رشد کپور ماهیان چینی 25 – 18 درجه سانتیگراد می باشد. این گروه از ماهیان در دمای بالای 10 تا 30 درجه سانتیگراد تغذیه می کنند. 
ماهیان گرم آبی دیگری نیز وجود دارند که در دمای بالاتر از دمای مذکور هم رشد می‌کنند که در حال حاضر در سیستم پرورش ماهی ایران از این ماهیان استفاده نمی‌شود. ماهیان گرم آبی که در حال حاضر در ایران پرورش داده می‌شوند عبارتند از ماهی کپور معمولی و کپور ماهیان چینی شامل، کپور نقره ای یا فیتوفاگ، کپور علف خوار یا آمور و کپور سرگنده یا بیگ هد. قابل ذکر است که ماهی سیم هم اخیرا تکثیر و در بعضی از مزارع پرورش داده می شود.

 

معرفی گونه های پرورشی ماهیان گرمابی کشور

ماهي كپور معمولي(Cyprinus Carpio)     

بدن فشرده، پشت كماني شكل، باله پشتي بلند، فلس‌ها درشت در قسمت پشت خاكستري تیره يا قهوه‌اي متمايل به زرد، جوانب زرد طلايي مي باشد. بخش  پايیني باله دمي قرمز رنگ مي‌باشد. همه چیز خوار است و عمدتاً از لارو حشرات، تغذيه مي‌كند. غذاي دستي اين ماهي بیشتر شامل سبوس غلات، انواع كنجاله ها و کنسانتره مي‌باشد. به طور كلي اين ماهي كفزي خوار است.

 

كپور علفخوار(آمور) یا Ctenopharyngodon idella

 شكل بدن تقريبًا دوكي شكل، فلس‌ها درشت، رنگ پشت بدن خاكستري و شكم خاكستري روشن مي‌باشد. در مراحل لاروي از پلانكتون‌هاي جانوري و به مرور با افزايش وزن از گیاهان آبزي نرم و سپس از همه نوع گیاه آبزي، جلبك‌هاي ريسه‌اي و گیاهان عالي تغذيه مي‌كند.

كپور نقره اي یا فیتوفاگ(Hypophthalmichthys  molitrix  )

فلسها ريز، بدن فشرده، رنگ بدن سفید نقرهاي مي باشد. بطوركلي از پلانكتون‌هاي گیاهي تغذيه مي‌كند و جزء فیلتر كنندگان مي باشد. میزان كشت در روش کشت توام در استخرهاي خاکی پرورش ماهیان 50 تا 70 درصد است.

ماهي كپور سرگنده (nobilis aristichthys)

سربسیار بزرگ، بدن از طرفین فشرده، در پشت و قسمت فوقاني سیاه و روشن طرفین و سطح شكمي سفید نقره اي مي‌باشد. بسیاری از ویژگی‌های ساختمانی و زيستی اين ماهی شبیه کپور نقره ای است. از زئوپلانكتونها و به مرور از پلانكتونهاي جانوري و پلانكتونهای گیاهي بزرگ تغذيه مي‌نمايد.

گونه های اردک ماهی، ماهی سوف و لای ماهی منظورکنترل بیولوژیک ماهیان هرز،  احیای لجن کف و سایر موارد با گونه های اصلی کشت می‌شوند.

تغذیه

کپور ماهیان کف گرد بوده و از کف دریاچه تغذیه می‌کنند بخش عمده غذای آنها از دانه و ریشه گیاهان آبزی می‌باشد و همچنین از جلبک، لارو، حشرات، صدف و بسیاری دیگر از موجودات ریز تغذیه می‌کنند. برای خوردن غذا دهان خود را کاملا باز کرده و مثل جارو برقی طعمه‌ها را می‌مکند و با بهم ریختن مواد ته نشسته از کف آب آنها را بهم زده و ابری از مواد ته نشین شده را به بالا میفرستند.

تولید مثل

کپور وحشی و معمولی در اواخر بهار و اوایل تابستان در زمانیکه درجه حرارت آب از ۱۸ سانتیگراد بیشتر نباشد شروع به تخم‌ریزی می‌کند . تخم‌ها در نقاط کم عمق و مناطقی که پوشیده از علف هستند و در معرض تابش نور خورشیدند به ساقه و برگ گیاهان زیر آب متصل‌اند. این تخم‌ها ظرف پنج تا هشت روز در حالی که همچنان به ساقه متصل‌اند بارور می‌شون . استخرها بایستی از گیاهان آبزی پوشیده باشند چون تخم‌های کپور بایستی به آنها بچسبند تا تفریخ شوند. تنها برخی گیاهان برای این منظور مناسبند که عبارتند از:

چمن دم روباهی ، شبدر سوئدی، شبدر چمنی، جگن ، سازو. در غیر اینصورت می‌توان بطور مصنوعی از شاخه‌های کاج یا از حصیرهای ساخته شده استفاده کرد.

تعریف هوادهی
هوادهی عملی است كه طی آن آب وهواباهم مخلوط شده و درنتیجه میزان اكسیژن محلول درآب به حداشباع نزدیكترمیشودواكسیژن موردنیاز برای مصرف ماهی تامین می گردد.

منابع تامین اكسیژن آب استخر
1- ورودوخروج آب ازمحیط پرورش بطوردائم
2- بكارگیری دستگاه های هواده 
3- استفاده ازامكانات قابل دسترس مثل برج هواده
4- ریزش آب ازلوله سوراخدارنصب شده برروی دیواره استخر
5- به گردش درآوردن آب استخر بوسیله پمپ آب
6- تزریق هوابه آب استخربوسیله دمنده های هوا
7- باد و گیاهان

شوری آب 

    تغییرات در شوری آب یا نمک های محلول در آب در انتخاب گونه اهمیت دارد  برخی از گونه ها دارای مقاومت نسبت به تغییرات شوری می‌باشند. مانند تیلاپیا ،گربه ماهیان و کپور ماهیان هندی ولی کپور معمولی در آب شیرین قابل پرورش است و در شوری بالا رشد مناسبی ندارد.                            

منابع

سازمان جهاد کشاورزی خراسان شمالی- معاونت بهبود تولیدات دامی

سایت dafsarfishes.blogfa.com

 


منبع : امداد کشاورز
تاریخ مطلب : ۱۳۹۷/۱۰/۰۱