کاشت نخل خرما

نخـل خرما یکی از گیاهان بومی کشـور اسـت کـه از دیرباز در سـبد صادراتی کشـور جای دارد و در برهه‌هـای مختلف بر اهمیت آن افزوده شـده اسـت. 20 درصد از حجم تجارت جهانی خرمای جهان به کشور ما اختصاص دارد و از این نظر ایران بهعنوان یکی از کانونهای تولید، همواره در رتبههای برتر سـطح نخیالت، میزان تولید و حجم صادرات خرمای جهان جای دارد. جنس Phoenix که 12 گونه دارد که همگی بومی مناطق گرمسیر و نیمه گرمسیری هستند.

خرما

خرما گیـاه فاقد ریشـه اصلی اسـت. سیستم ریشـه در نخل خرما، افشان و ریشه آن مشابه ریشه گیاه ذرت، فیبری اسـت. ریشـه‌های ثانویه از ریشه‌های اولیه بذری منشـعب میشـوند و خود تولید ریشه‌های جانبی بعدی می‌کنند که ً تقریبا دارای قطر یکسـان در سراسـر طولشان هسـتند.

طول برگ خرما بین 3 تا 7 متر بسته به رقم متفاوت است ولی به طور متوسط 4 متر است.

گلدهی خرما

نخـل خرمـا هرسـاله تعـدادی اسـپات تولیـد می‌کند که در نخلهای ماده این اسپات‌ها پس از باز شدن و گرده‌افشـانی توسـط گرده نخل نر (که از اسپات نخل نر تهیه می‌شـود) به خوشـه‌های میوه تبدیل می‌شوند.

kog

آب و هوای مناسب برای خرما

بیشتر ارقام آن از ایـن نظـر بـه گروه‌هـای حسـاس، نیمه‌حسـاس و مقـاوم تقسـیم می‌شـوند. خرمای زاهدی به سرما مقاوم، ارقام حیانی، جوزی، استعمران وتوری به سرما نیمه حساس و ارقام برحی، دیری، دگلت نور، خضراوی، مجول ومکتوم به سرما حساس هستند.

روش تکثیر خرما

نخـل خرمـا را به سـه روش بـذر، پاجوش و نهال کشـت بافتی می‌تـوان تکثیرکـرد. ازایـنرو تکثیـر تجـاری نخـل خرمـا بـه دو روش کلـی پاجـوش و کشـت بافـت انجام می‌شـود.

پاجوش‌های مورداسـتفاده باید دارای وزن و اندازه مناسـب(بین 10 تا 20 کیلوگرم)، شـادابی مطلـوب و عـاری از آفـات و بیماری‌هـا باشـند. پاجوش‌ها بایـد از نخـل مـادری رقـم موردنظر که عـاری از هرگونـه آلودگی بـه آفـت و بیماری اسـت، تهیه شـوند.

ارقام خرما بر اساس درصد رطوبت میوه

ارقام نرم: مرداسنگ، برحی، خاصویی، خصب، خنیزی، کریته، شکر، بریم، حاجی محمدی، شاهخونی و شاهانی

ارقام نیمه خشک: مجول، استعمران، دگلت نور،  پیارم، فرسی، حّلوی، شهابی و حاج قنبری

ارقام خشک: دیری، ربی، زاهدی، توری، کلگی،  پیمازو، سنگ شکن

انتخاب رقم مناسب خرما

هرچنـد نخل خرما جزو گیاهان نیمه گرمسـیری اسـت و اغلب ارقـام آن امـکان رشـد و نمـو و حتـی گلدهـی و تشـکیل میوه را نیـز در شـرایط نیمه گرمسـیری دارنـد، امـا سـوابق کشـت و نتایج تحقیقـات نشـان داده اسـت که هر رقـم خرما جهت تولیـد میوه با کیفیت تجاری، نیازمند شرایط خاص آب و هوایی است. دامنـه تحمل برخی ارقام ماننـد زاهدی، دیری و تا حدودی برحی گسـترده‌تر و در شـرایط متفاوتی میوه با کیفیت تجـاری تولیـد می‌کننـد. از سـویی دیگر تولید مطلـوب میوه برخی ارقـام خرما نیازمند شـرایط بسـیار محدودتری اسـت. برخـی ارقام در مناطق خنک‌تر که خطر سـرمازدگی در برخی سالها هم وجود دارد مناسبترین میوه خود را تولید می‌کنند. مثال بارز در این مورد، رقم مضافتی منطقه بم و رقم پیارم حاجی‌آباد اسـت. برخی صفـات مهم، اصلی و تأثیرگذار بر بازارپسـندی مانند رنگ و کیفیـت ویژه رقم اسـت.

پیارم

پیارم

شاهانی

شاانی

برحی

برحی

استعمران

استعمران

زاهدی

زاهدی

دگلت نور

دگلت نور

خاک مناسب نخلستان 

خاک‌های رسی سنگین و خاک‌های شنی فقیر از مواد غذایی برای کاش نخل مناسب نیستند. خاک‌های شور با شوری بالا باعث کاهش رشد و نمو نخل، کاهش محصول یا حتی مرگ نخل می‌شود.

نخل از نظر سیستم کشت می‌تواند به شکل خالص، توام با میانه کاری، میانه کاری با گیاهان یک ساله، میانه کاری با گیاهان چند ساله.

زمان کاشت نخل

نهال‌های قابل کشت نخل نسبت به شرایط سخت محیطی حساس هستند و در صورت بروز تنش دمایی یا رطوبتی آسیب شدیدی می‌بینند. زمان کاشت باید طوری باشد که با دماهای پایین یا بالا موجه نشوند بنابراین در دو زمان پاییز یا زمستان کاشته می‌شوند.

آماده سازی بستر

شامل انجام عملیات شخم، دیسک، تسطیح و ایجاد مسیر عبور و مرور و گودال‌های کاشت می‌باشد. با توجه به بحث کمبود آب از سیستم‌های آبیاری قطره‌ای و بابلر می‌توان استفاده کرد.

ایجاد گوده‌ها در نخلستان

گوده‌هـای حفرشـده بایـد بـه مـدت 30-20 روز در مقابـل نور شـدید خورشـید قـرار گیرنـد و سـپس جهت پر کـردن آنهـا اقدام شود. گوده‌هـا پـس از احـداث باید توسـط مخلوط خاکی مناسـب مجـدداً پر شـوند. مخلـوط خاکی مورد نظـر از ترکیب خـاک+ کود دامـی + ماسـه + کودهـای شـیمیایی تشـکیل می‌شـود. هـر چـه کود دامی مورداسـتفاده پوسـیده‌تر باشـد بهتر اسـت. به دلیل اینکه در این حالـت علـف هـرز کمتـری دارد، تولید گرمـای کمتـر و مواد قابل جذب بیشـتر بـرای گیاه خواهـد بود. درصورتی‌کـه خاک اولیه گوده‌هـا، دارای مشکلاتی از قبیـل شـوری یـا قلیائیت باشـد باید جهـت اصلاح آن با اسـتفاده از روش‌های ممکن ازجمله زهکشـی و آبشـویی خاک‌های شـور و یا اسـتفاده از اصالح‌کننده‌های خاک همچـون گوگـرد در خاک‌های سـدیک یا سـدیمی اقـدام کرد. جهـت پـر کـردن چاله‌هـای کشـت می‌تـوان از فرمـول ذیـل اسـتفاده کرد:

مخلوط خاک سطح الارضی + کود حیوانی کاملا پوسیده 10 تا 15 کیلوگرم + گچ معدنی 15 کیلوگرم در اراضی سدیمی + کود شـیمیائی سولفات آمونیوم 25/1 کیلوگرم + سولفات پتاسیم 08/1 کیلوگرم + سوپر فسفات 7/0 کیلوگر. سـولفات آمونیوم و سـولفات پتاسیم را می‌توان با خاک سطحی مخلـوط و مـورد اسـتفاده قـرار داد و یا می‌‌توان بعد از کشـت نهال همـراه بـا سیسـتم آبیاری اسـتفاده کـرد. ذکـر دو نکتـه ضروری اسـت:

سـولفات آمونیـوم و سـولفات پتاسـیم را می‌تـوان با خاک سـطحی مخلوط و مورد اسـتفاده قرار داد و یا می‌توان بعد از کاشـت نهال همراه با سیسـتم آبیاری اسـتفاده کرد.

به فاصله 3-2 دور آبیاری یک بار مصرف شوندو  به منظور جلوگیری از سـوختن ریشه‌ها در زمان کشت پیشنهادشـده اسـت که در مورد اسـتفاده از کود سـولفات پتاسیم و سولفات آمونیوم موارد زیـر موردتوجه قرار گیرد:

300 گـرم از سـولفات پتاسـیم چهـار هفتـه بعد از کشـت اسـتفاده شـود و چهـار هفته بعـد مجدداً ایـن کار انجام شـود

200 گـرم سـولفات آمونیوم در شـش هفته بعد از کشـت اسـتفاده شـود و شـش هفته بعد مجدداً این کار انجام شـود.

باید دقت کرد که کودها در عمق 20 سانتیمتر پایین تر از محل استقرار ریشه نهال قرار گیرد

پس از آماده شدن مخلوط خاک موردنظر، عملیات پر کـردن گوده‌ها آغاز می‌شـود. گوده‌ها را باید به نحوی ً پـر کـرد که هم سـطح خاک مزرعـه شـوند و معمولا دیواره کوتاهی از خاک به شکل یک تشتک در اطراف آنها احداث می‌شـود تا عملیات آبیاری اولیه (قبل از کشـت) به خوبی انجام شـود. البته باید توجه کرد که بهتر اسـت مقـداری از مخلوط خاکی تهیه شـده، در کنار گوده‌ها باقی گذاشـته شـود تا در مراحل بعدی، در صورت نشسـت خاک گوده پس از آبیاری یا سـایر موارد به کار برود.

دانلود اپلیکیشن مشاوره رایگان کشاورزی

 

امداد کشاورز

مشاوره رایگان کشاورزی، کشاورزی هوشمند، مشاوره تلفنی کشاورزی، آفت، بیماری، کود، بذر، سم، زراعت، باغداری، زنبورداری، دام، طیور، آبزیان، پرورش قارچ، ماشین آلات، خرید و فروش، محصولات و نهاده‌های کشاورزی، زعفران، پسته، گیاهان دارویی، گاو، گوسفند، میگو، مشاوره رایگان، کشاورزی نوین، کشاورزی آنلاین، کشاورزی مدرن، کارشناس کشاورزی، اخبار کشاورزی، دانلود اپلیکیشن کشاورزی، اپلیکیشن کشاورزی، اپلیکشن آفات و بیماری‌ها

 

منبع 

راهنمای فنی کاشت، داشت و برداشت خرما.1396. احمد مستعان، مسعود لطیفیان عزیز تراهی، مجید امانی عبدالحمید محبی، مجید علیحوری


منبع : امداد کشاورز
تاریخ مطلب : ۱۳۹۸/۰۲/۲۴