کشت پیاز

پیاز یکی از مهم ترین محصولات غذایی است و در آشپزخانه‌های سراسر دنیا وجود دارد. منبع خوبی از انواع ویتامین‌ها مانند ویتامین B، C و آنتی اکسیدان‌ها است.

فواید پیاز خام

پیاز یکی از مهم ترین محصولات غذایی است و در آشپزخانه‌های سراسر دنیا وجود دارد. منبع خوبی از انواع ویتامین‌ها مانند ویتامین B، C و آنتی اکسیدان‌ها است.

مراحل رشدی پیاز:

  • جوانه زنی
  • رشد و نمو برگ
  • شروع پیازدهی(تشکیل سوخ)
  • رشد پیاز
  • رسیدگی

دمای مناسب رشد پیاز

پیاز محصول فصل سرد است و دامنه دمایی 5 تا 30 درجه سانتی‌گراد برای جوانه زنی آن مناسب است. دمای مناسب برای فصل رشد 17 تا 25 درجه سانتی‌گراد است.

دمای مناسب رشد پیاز در روز 13 تا 25 و در شب بین 15 تا 17 درجه سانتی‌گراد است. انواع پیازها برای تولید پیاز یا سوخ به طول روز حساس هستند و به سه دسته زیر تقسیم می‌شوند:

روز بلند: برای تولید پیاز به طول روز بیشتر از 14 درجه سانتی‌گراد نیاز دارند. این ارقام در اوایل بهار پس از برطرف شدن خطر سرما، کشت و در تابستان تا اوایل پاییز برداشت می گردند. ارقام پیاز سفید قم، سفید کاشان و قرمز ری روز بلند هستند.

روز متوسط: این ارقام به طول روز 13 تا 14 ساعت برای تولید پیاز نیاز دارند. بیشتر در نواحی معتدل در اواخر پاییز کشت و در اواخر بهار تا اوایل تابستان برداشت می‌شوند. از ارقام روز متوسط مي‌توان به پیاز رامهرمز، پیاز طارم و پیاز سفید ساري و پیاز سفید گرگان اشاره کرد.

روز کوتاه: این ارقام در نواحی جنوبی بیشتر کاشته می‌شوند و برای تولید پیاز یا سوخ به طول روز کمتر از 13 ساعت نیاز دارند. در پاییز کشت شده و در زمستان تا بهار برداشت می‌شوند. این نوع پیاز با وجودی که در طول روز کوتاه سوخ دهی را آغاز می‌کند ولی با افزایش شدت نور تشکیل سوخ به شدت بیشتر می‌شود.

کشت پیاز

خاک مناسب تولید پیاز

خاک شنی لومی با کودهای شیمیایی و دامی پوسیده برای پرورش پیاز مناسب هستند. اسیدیته خاک حدود 6 تا 6.5 و عمق خاک حدود 60 سانتی‌متر مناسب است. کاشت در خاک سنگین سبب سله بستن سطح خاک، نامناسب بودن تهویه بستر و سفتی خاک در نتیجه ایجاد خسارت،کاهش عملکرد و کیفیت محصول می‌شود. خاک‌های شنی با بافت درشت نیز آب موجود را به سرعت از دست داده و موجب زودرسی گیاه می‌شوند.

کوددهی پیاز

در خاک‌های فقیر حدود 40 تا 50 تن در هکتار کود دامی پوسیده یا علوفه و برگرداندن در خاک توصیه می‌شود. بهتر است کود دامی به محصول سال قبل داده شود و با تجهیزاتی مانند گاو آهن برگرداندار، دیسک و لولر مخلوط شود.

کاشت پیاز

بذر پیاز

به طورکلی ارقام بومی پیاز ایرانی را از نظر رنگ می‌توان به پیازهای قرمز (قرمزآذرشهر، قرمز ری و قرمز طارم)، پیازهای سفید (سفید قم و سفیدکاشان)، پیاز های بنفش (کهریزک) و پیازهای صورتی(پیاز نوشهر) دسته بندی کرد. ارقام پیاز به سه دسته زود رس، متوسط رس و دیررس تقسیم می شوند.

ویژگی هایی که باید در انتخاب بذر مورد توجه قرار گیرند:

رقم مناسب منطقه باشد (با توجه به حساسیت به طول روز).

خلوص فیزیکی و ژنتیکی بذر مطابق استاندارد باشد.

 دارای درصد جوانه زنی حداقل 90 درصد باشد.

تاریخ تولید بیش از یک سال نباشد.

کشت بذر پیاز

تاریخ کاشت پیاز

کشت پیاز در نواحی سرد در بهار پس از سپری شدن یخبندان زمستانه و در نواحی نیمه گرمسیری و گرم در پاییز انجام می‌شود. دمای مورد نیاز برای جوانه‌زنی دمای 5 تا 25 درجه سانتی‌گراد و بهترین دمای جوانه‌زنی آن 23 تا 27 درجه سانتی‌گراد است.

گلدهی در زمان نامناسب

در صورت کشت زودهنگام در بهار و درجه حرارت های پایین، گل دهی نا بهنگام اتفاق می‌افتد. در اثر این عارضه مرکز سوخ سفت و محصول غیرقابل استفاده می‌شود. از طرف دیگر کشت دیرهنگام باعث می‌‌شود در هنگام مواجه شدن گیاه با طول روز بلند به دلیل کاهش فتوسنتز، سوخ هاي کوچک تولید و در نتیجه عملکرد کمتري به دست بیاید.

کشت نشاء پیاز

کشت بذر در خزانه و تولید نشا و انتقال به زمین اصلی به منظور به دست آوردن محصول زودرس و یکنواخت انجام می شود. در این روش یک قطعه زمین به اندازه 300 تا 400 متر مربع در نظر گرفته و عملیات دیسک و تسطیح و آبیاری انجام می‌شود. در این روش 2 تا 4 کیلو بذر پیاز هیبرید برای تولید نشای یک هکتار کافی است. برای آنکه خزانه نشا از سرما  محفوظ مانده و به موقع آماده شود معمولا از سرما و یا گرمای محیط باید حفظ شود. استفاده از پوشش مناسب پلاستیک  یا ایجاد سایبان برای حفاظت در در برابر گرما.

در مناطق جنوبی کشور در تولید زمستانه و بهاره درکشت نشائی برحسب منطقه خزانه گیری از اواخر مرداد تا شهریور انجام و تا اواخر مهرماه به زمین اصلی منتقل می‌شود و درکشت مستقیم از نیمه مهر تا اوایل آبان کشت می‌شود.

نشاء پیاز

کشت پیاز

کاشت مستقیم

بسته به شرایط آب و هوایی منطقه و رقم به دو روش کشت دستی کرتی و کشت مستقیم ردیفی انجام می‌شود.

کاشت پیاز

آبیاری پیاز

آبیاری در پیاز بسیار مهم است. در اراضي شني که سطح فوقاني خاک خیلي زود خشک می‌شود باید توجه که همیشه در اطراف ریشه پیاز رطوبت کافي موجود باشد. تا زمان سبز شدن بذر پیاز بین سه تا چهار نوبت آبیاری سبک به فاصله 5ـ4 روز نیاز دارد و سطح خاک باید همیشه دارای رطوبت باشد تا بذر بتواند به راحتی جوانه بزند.

 پس از سبز شدن بذرها بسته به بافت خاک منطقه و دما و رطوبت محیطی نوبت آبیاری به 7ـ5 روز یک بار می‌رسد. در کشت سنتی آبیاری به شکل سنتی و در کشت مستقیم ردیفی، کشت نشائی و آنیون ست(پیازچه)، آبیاری از نوع نوار تیپ مناسب‌تر است. زیرا پیاز دارای بذر ریز و سیستم ریشه ضعیفی است و با آبیاری نشتی و غرقابی امکان شسته شدن بذر یا جابه جا شدن نشا وجود دارد.
 

مشاهده دستور کشت گیاهان باغبانی و زراعی 


منبع : زراعت پياز قرمز آذرشهر در استان آذربايجان شرقي، سيد علي موسوي زاده، 1395
تاریخ مطلب : ۱۳۹۷/۱۱/۳۰