گندم

هزاران سال است که گندم، نقش حیاتی در تأمین غذای بشر ایفا می کند. باستان شناسان گندم را از اهرام مصر نیز کشف کرده­اند که در ظروف مخصوص نگهداری و در سرزمین حاصلخیز بین­النهرین کشت می شده است؛ می توان سابقه ای بیش از ۴۰۰۰هزار سال قبل از میلاد برای آن تخمین زد. امروزه گندم ۱۵تا ۱۸ درصد مصرف مواد غذایی مردم جهان را تشکیل می‌دهد و منبع غذای اصلی مردم در بیشتر کشورهایی است که از خاک شور رنج می‌برند.

مقدمه

هزاران سال است که گندم، نقش حیاتی در تأمین غذای بشر ایفا می کند. باستان شناسان گندم را از اهرام مصر نیز کشف کرده­اند که در ظروف مخصوص نگهداری و در سرزمین حاصلخیز بین­النهرین کشت می شده است؛ می توان سابقه ای بیش از ۴۰۰۰هزار سال قبل از میلاد برای آن تخمین زد. امروزه گندم ۱۵تا ۱۸ درصد مصرف مواد غذایی مردم جهان را تشکیل می‌دهد و منبع غذای اصلی مردم در بیشتر کشورهایی است که از خاک شور رنج می‌برند.

 

ارقام

نخست بايد براى منطقه زراعى مورد نظر، واريته مناسب و سازگار انتخاب شود. در مناطق کم‌‌باران با زمستان‌هاى نسبتاً ملايم (و نه خيلى سخت)، معمولاً از گندم‌هاى پائيزه قرمز سخت که از لحاظ کيفيت نانوائى نيز مرغوب باشند، استفاده مى‌کنند. در مناطق کم‌باران با زمستان‌هاى بسيار سخت که زراعت گندم پائيزه امکان‌پذير نيست، گندم‌هاى بهاره قرمز سخت، مناسب هستند.

 

آب و هوا

گندم به عنوان غله ای سازگار، در نواحی سرد هم قابل کشت است. این غله در سراسر جهان در فصول مختلفی کشت می گردد، به طوری که در هر ماه از سال، گندم در یکی از نقاط جهان در حال برداشت می باشد.

 

بذر

براي تهيه بذر، میتوان از بذور گواهي شده که توسط مراکز خدمات جهاد کشاورزي توزيع مي شود، استفاده کرد. البته بعضي از کشاورزان با آشنايي از روش تهيه بذر، هر ساله خودشان قسمتي از مزرعه را براي تهيه بذر انتخاب مي­کنند و بذور موردنياز براي فصل زراعي آينده را تهيه مي­مایند (عدم جابجایی بذور بدون گواهی سلامت بذر از منطقه ای به منطقه ی دیگر). برای گندم آبی به طور میانگین حدود 130-140 کیلوگرم در هکتار و برای گندم دیم بین 110- 150 کیلوگرم در هکتار بر حسب ارقام انتخابی  مناسب است. 

 

نوع خاک 

زمین هایی که دارای خاک حاصلخیز و ورودی آب مستقل و سیستم زهکشی هستند، برای کشت گندم آبی مناسب میباشند. استفاده از کود دامی پوسیده به مقدار 40 تن در هکتار و نیز کشت محصولات خانواده لگومینوزه در تناوب با گندم، باعث افزایش حاصلخیزی خواهد شد. مناسب ترين تناوب قبل از گندم، کشت یونجه و شبدر مي باشد؛ زیرا امکان کشت گندم را در زمان مناسب فراهم نموده و باعث افزایش حاصلخیزی خاک می گردد.

 

آبیاری

به دلیل اینکه در اغلب مناطق گندم خیز ایران، ریزش باران خصوصا در دوره فعال رشد گیاه برای تامین آب مورد نیاز گندم كافی نیست، بنابراین لازم است تا در مناطقی كه مقدار باران در طول دوره رشد این گیاه كمتر از 300 تا 350 میلی متر است، گندم را در مراحل مختلف رشد آبیاری نمود. مقدار آب لازم برای گندم از ابتدای كاشت تا هنگام برداشت 8-4 هزار مترمكعب در هكتار است. تعداد دفعات آبیاری و مقدار آب در هر آبیاری بستگی به آب و هوای منطقه و نوع و جنس زمین دارد.

 

کوددهی

که برای تولید ۳ تن دانه و ۳/۵ تن کاه کلش گندم درهرهکتار از مزرعه، باید حداقل ۸۰کیلوگرم در هکتار کود ازته،۲۰ کیلوگرم در هکتار کود فسفره و ۴۵ کیلوگرم در هکتار کود پتاسه برای مزرعه استفاده کرد.

 

آفات

سن گندم

1-  میزان مصرف سم فنیتروتیون و فنتیون بصورت امولسیون 50% ، یک لیتر در هکتار است .

2-  میزان مصرف سم دسیس بصورت امولسیون 5/2 درصد ، 300 سی سی در هکتار است .

 

بیماریها

زنگ زرد گندم

1- کشت ارقام مقاوم و یا متحمل

2- از بین بردن علف های هرز گندمیان

3- استفاده بهینه از کودهای ازته

4- از بین بردن کانون های اولیه آلودگی

 

زمان برداشت

بهترين موقع براى برداشت گندم، ۷ تا ۱۰ روز بعد از رسيدن فيزيولوژيکى دانه است؛ يعنى موقعى که ذخيره ماده، خشک و در نتيجه عملکرد و وزن هکتوليتر به حداکثر مقدار خود رسيده باشد

 

برداشت

برداشت گندم در ايران از اوایل بهار (در مناطق گرمسير) آغاز مى‌شود و تا  تابستان (در مناطق سردسير) ادامه مى‌يابد.

برچسب ها : گندم,