گیاه توت‌فرنگی، آفات و بیماری‌های آن

توت‌فرنگی گیاهی چند ساله ، دارای عادت رشد رونده و ارقام زیادی است. به دلیل رطوبت بالای میوه و نداشتن پوشش به بیماری‌ها و آفات حساس است.

گیاه توت‌فرنگی:

توت‌فرنگی گیاهی چند ساله، دارای عادت رشد رونده است. ساقه کوتاه و ضخیمی دارد که در انتهای بالایی خود نقطه رشدی دارد و در انتها ریشه تولید می‌کند. در اوایل بهار خوشه گل و برگ‌ها از جوانه‌های تازه خارج می‌شوند.

توت فرنگی‌ها از نظر نیاز به طول روز سه دسته هستند:

  • روز خنثی: به طول روز حساسیت ندارد، این نوع از توت‌فرنگی در دمای بین 1.5 تا 30 درجه جوانه، میوه و ساقه رونده تولید می‌کنند.
  • همیشه بارده: در روزهای بلند تابستان و روزهای کوتاه جوانه تولید می‌کنند. جوانه‌هایی که در تابستان تولید می‌شوند در پاییز و جوانه‌هایی که در پاییز تولید می‌شوند در بهار میوه می‌دهند.
  • بهاره: این ارقام به طول روز حساس هستند و در طول روزهای کوتاه پاییز جوانه و به دنبال آن در بهار گل و میوه تولید می‌کنند. این ارقام در طول روزهای بلند تابستان ساقه رونده تولید می‌کنند.

کاشت:

ارقام مقاوم به بیماری‌ها انتخاب شود و در بهار بعد از رفع خطر سرمای بهاره کاشته شود. توت‌فرنگی باید کاملا در خاک قرار بگیرد ولی طوقه نباید زیر خاک باشد. گیاه توت‌فرنگی به شش تا 10 ساعت نور نیاز دارد. و pH مناسب برای رشد آن 5.5 تا 7 است. در انواعی از خاک‌ها رشد می‌کند ولی خاک دارای بافت متوسط لومی را ترجیح می‌دهد. تناوب کشت را رعایت کنید و در زمینی که سال قبل توت‌فرنگی، گوجه‌فرنگی، فلفل و بادمجان بوده است توت‌فرنگی کشت نکنید. برای داشتن میوه درشت‌تر گیاه جدید کشت کنید. نشاء توت فرنگی را اواسط تیرماه تا اوایل شهریور در خزانه کشت می‌کنند و 5-7 کیلوگرم در هر صدمتر مربع از کودهای کامل ازت - فسفر - پتاس به نسبت 17 - 12 - 12 به عنوان کود پایه به زمین خزانه اضافه می‌کنند. پس از تولید ریشه‌های قوی در نشاء بوته‌ها شروع به ایجاد ساقه‌های رونده می‌کنند. با سرد شدن هوا بوته‌ها تحت تاثیر نور و درجه حرارت پائین قرار گرفته و جوانه گل در آنها تشکیل می‌شود. در آبان و آذر بوته‌ها را به گلخانه می‌برند و در بستر اصلی به فاصله 25 تا 30 سانتی‌متر کشت می‌کنند.

مراقبت‌ها:

در سال اول توصیه می‌شود گل‌ها را جدا کنید تا میوه تولید نشود و انرژی گیاه صرف تولید ریشه مناسب شود. گیاهچه‌های کوچک تولید شده یا گیاهان دختری را از فاصله 20 سانتی گیاه اصلی حذف کنید.

رطوبت مناسب برای گیاه باید در زمان رشد میوه و ساقه رونده تامین شود. برای تامین رطوبت کافی و کنترل علف‌های هرز بهتر است از سیستم آبیاری تیپ و مالچ استفاده کنید. وقتی دما به منفی 5 درجه رسید برگ‌ها را از 2 سانتی‌متری ببرید و گیاه را با ساقه‌های رونده بوسیله برگ‌های سوزنی کاج در زیر مالچ قرار دهید. و بعد از رفع خطر یخ‌زدگی در ا وایل بهار از زیر مالچ خارج کنید. اگر در فضای باز کشت می‌کنید می‌توانید روی ردیف‌ها را با مالچ بپوشانید تا از آسیب پرندگان حفظ شوند.

 

آفات و بیماری‌های توت‌فرنگی:

کپک خاکستری:

باعث کاهش رشد بوته ها و کاهش کیفیت میوه‌ها می‌شود. در درجه حرارت 16 تا 27 درجه و رطوبت نسبی بالا زیاد می‌شود.

کنترل: از ارقام مقاوم استفاده شود. همچنین از قارچ‌کش‌های بنومیل یا کاپیتان در زمان میوه‌دهی استفاده شود.

سفیدک پودری:

این بیماری باعث کاهش رشد گیاه و کیفیت میوه‌ها می‌شود. برگ‌ها به‌طرف بالا پیچ می‌خورد و در قسمت زیر برگ، پوشش پودری سفید مایل به خاکستری به‌ صورت موضعی ایجاد می‌شود که کم‌کم کل برگ را در می‌پوشاند. برگ‌های آلوده سپس به رنگ صورتی تا قرمز درمی‌آیند.

کنترل: با استفاده از ارقام مقاوم، از بین بردن علف‌های هرز و استفاده از سموم شیمیایی مثل تیوفانات متیل

سوختگی برگ توت‌فرنگی:

این بیماری در هوای گرم شدت دارد. خیس بودن طولانی مدت برگ در دماهای 27 تا 30 درجه انتی‌گراد باعث زیاد شدن این بیماری می‌شود. علائم ابتدا به صورت لکه های مجزا و بی شکل، در اندازه های متفاوت هستند. درسطح رویی برگ لکه‌ها صورتی تا قرمز هستند که در صورت شدید شدن آلودگی گیاه شکل سوخته پیدا می‌کند. لکه ها  بعد از 6 تا 15 روز بعد از آلودگی دیده می‌شوند.

کنترل: با استفاده از ارقام مقاوم، از بین بردن علف‌های هرز و استفاده از سموم شیمیایی مثل کاپیتان یا ایپرودیون

پوسیدگی چرمی:

به علت رطوبت بالا و نوعی قارچ خاکزی در طوقه در گل و میوه‎‌های نارس پوسیدگی ایجاد می‌شود. میوه‌ها حالت چرمی و قهوه‌ای پیدا می‌کنند.

کنترل: از نشاهای سالم و مالچ برای کاهش رطوبت استفاده شود. از قارچ‌کش الیت یا ریدومیل استفاده شود.

 بیماری لکه برگی:

 به دلیل نوعی باکتری ایجاد می‌شود. روی برگ لکه‌هایی که به رنگ سبز تیره می‌باشند ولی به تدریج به رنگ قرمز تا قهوه‌ای و در مواردی به فرم نکروزه در می‌آیند.

کنترل: از ارقام مقاوم استفاده شود و گیاهان آلوده از مزرعه خارج شوند. استفاده از سموم مسی مثل بردوفیکس

کنه عنکبوتی:

فصل بهار در هوای خنک رشد کنه‌ها کم می‌شود و در اواخر بهار و تابستان خسارت کنه بیشتر می‌شود. علائم به شکل لكه‌هاي رنگ پريده روي سطح برگ و ايجاد تارهاي عنكبوتي روی شاخه و برگ گياه دیده می‌شود.

کنترل: شستشو سطح گیاه با آب و صابون پتاسیمی و استفاده از سموم كنه‌كش اختصاصي هر 15 روز یکبار مانند آبامكتين(ورتيمك)، هگزيتيازوكس(نيسورون)، آميتراز (مايتاك) و تتراديفون (تديون) اقدام به مبارزه شيميايي نمود.

سوسک ژاپنی:

خسارت سوسک ژاپنی به شکل سوراخ کردن برگ‌ها و تغییر شکل برگ‌ها به شکل توری است.

کنترل: جمع‌آوری لاروها با دست، استفاده از تله نوری برای به دام انداختن سوسک‌ها، طعمه مسموم و در نهایت آفت‌کش‌های شیمیایی

حلزون:

برای مبارزه با حلزون باغی از تله، جمع آوری با دست، قرار دادن استوانه کاغذی یا پلاستیکی دور گیاه استفاده می‌شود.

کنترل: علف‌های هرز را از بین ببرید. زیر بوته‌ها را با شن یا سنگریزه بپوشانید که باعث ترساندن حلزون‌ها و حشرات می‌شود. برخی عصاره‌های گیاهی مانند سیر در دور کردن برخی حشرات مانند سوسک‌های ژاپنی سیاه کمک می‌کنند.

برداشت و نگهداری:

اولین میوه توت‌فرنگی بعد از 4 تا 6 هفته قابل برداشت است. میوه باید کاملا رسیده باشد و هر سه روز برداشت انجام می‌شود. هنگام بداشت کمی دمگل هم همراه میوه باشد، مدت برداشت سه هفته طول می‌کشد. میوه‌های برداشت شده را به مدت سه تا پنج روز می‌توان در یخچال نگهداری کرد. به مدت دو ماه می‌تواند به شکل کاملا منجمد بماند.

تکثیر گیاه:

ارقامی که ساقه رونده تولید نمی‌کنند از بذر برای ازدیاد استفاده می‌شود. ولی در ارقامی که گیاهچه تولید می‌کنند پس از ریشه دار شدن ساقه های رونده در تابستان از بوته مادری جدا و در محل سایه نشاء می‌کنند. تقسیم خود بوته هم می‌تواند روش خوبی برای تکثیر باشد.


منبع : امداد کشاورز
تاریخ مطلب : ۱۳۹۷/۰۷/۱۰