پرورش قارچ دکمه‌ای

قارچ یکی از منابع مهم از نظر تامین ویتامین‌ها و املاح برای انسان است. شرایط رشدی اکثر قارچ‌ها تا حدودی به هم شباهت دارد. یکی از قارچ‌هایی که تولید آن بسیار مورد توجه قرار گرفته است قارچ دکمه‌ای(ََAgaricus bisporus) است.

شرایط محیطی پرورش قارچ

رطوبت پرورش قارچ

تنظیم رطوبت یکی از مهمترین عوامل مورد نیاز در تولید قارچ است که این مقدار نباید کم و یا خیلی زیاد باشد. رطوبت مناسب برای پرورش قارچ باید 90 درصد باشد. اگر مقدار رطوبت کافی نباشد وسط کلاهک فرورفتگی‌های کوچک ایجاد می‌شود و سپس تغییراتی در شکل ظاهری قارچ وجود می‌آید به طوری که بافت پوششی زیر کلاهک پاره وکلاهک باز می‌شود.

دمای پرورش قارچ

دمای محیط پرورش نقش بسیار مهمی در تنظیم چین‌های برداشت دارد. با افزایش دما رشد قارچ بیشتر و چین‌های بعدی زودتر ظاهر می‌شود. بیشترین محصول قارچ در دمای 15 تا 18 درجه سانتی‌گراد تولید می‌شود. با کاهش دما به 13 تا 14 درجه می‌توان سرعت ظهور قارچ را کمتر کرد.

تهویه پرورش قارچ

با تهویه کافی می‌توان اکسیژن لازم را جایگزین دی اکسید کربن کرد. مقدار دی اکسید کربن در محیط نباید از 0.2 درصد بیشتر باشد در غیر اینصورت باعث بد شکلی قارچ می‌شود. یکی از نشانه‌های زیاد بودن غلظت دی اکسید کربن در محیط وجود قارچ‌هایی با پایه‌های بلند و قارچ‌هایی با کلاهک باز است.

قارچ صدفی

پرورش قارچ صدفی

بستر تولید قارچ

کمپوست

کمپوست مخلوطی از ترکیبات آلی پوسیده است و در پرورش قارچ صدفی، از بقایای گیاهی با مقادیر بالای مواد سلولزی تشکیل شده که با پختن آماده می‌شود. اما کمپوست لازم برای پرورش قارچ دکمه‌ای از بقایای گیاهی به همراه کود حیوانی(اسبی یا مرغی)، کودهای ازته وسنگ گچ است.

روش تهیه کمپوست

مکان تهیه کمپوست باید حداقل یک کیلومتر از سالن‌های پرورش قارچ دور باشد. محوطه تهیه کمپوست باید سیمانی و سطح محوطه تهیه کمپوست باید بلندتر از سطوح مجاور باشد تا آب اضافی از آن خارج شود. اگر محوطه تهیه کمپوست سر پوشیده نیست باید در زمان بارندگی پوشیده شود.

دمای مناسب محیط برای تهیه کمپوست 17 تا 18 درجه و دمای خود کمپوست19 تا 20 درجه باشد.

مواد لازم برای تهیه کمپوست

کاه و کلش گندم یک تن

کود مرغی 500 کیلو گرم

گچ 15 کیلوگرم

این مواد را باهم مخلوط کرده و به اندازه کافی آب اضافه می‌کنیم، سپس مخلوط به دست آمده را یک مرتبه برگردانده و مقدار 15 کیلوگرم گچ به آن اضافه می‌کنیم. مخلوط به دست آمده را به شکل گنبد انباشته می‌کنیم.

بعد از این مرحله باید کمپوست را به ارتفاع و عرض 180 سانتی‌متر قالب زد تا عمل تهویه و تخمیر انجام شود. برای این حجم از مواد قالب زنی در 4 مرحله و هر مرحله 4 روز طول می‌کشد.

نشانه‌های آماده بودن کمپوست

بد بو نباشد.

دارای رنگ قهوه‌ای یکنواخت

بافت نرم و بدون چسبندگی

رطوبت به اندازه کافی باشد به طوریکه با فشردن آن آب از کمپوست خارج نشود ولی دست خیس شود.

کمپوست قارچ

نصب اپلیکیشن مشاوره رایگان کشاورزی

مرحله مایه زنی کمپوست

کمپوست را در کیسه‌های شفاف به قطر 55 سانتی‌متر تا ارتفاع 30 سانتی‌متر ریخته و به ازای هر کیلوگرم کمپوست 12 گرم بذر با آن مخلوط می‌کنند و همچنین میزان 3 گرم بذر به ازای هر کیلوگرم کمپوست برای سطح رویی آن در نظر می‌گیرند. به این ترتیب به ازای هر کیسه 10 کیلوگرمی 150 گرم بذر مصرف می‌شود.

سپس به مدت 2 هفته در دمای 25 تا 27 درجه سانتی‌گراد و دمای سالن 22 تا 25 درجه سانتی‌گراد و رطوبت نسبی هوای سالن 90 تا 95 درصد قرار می‌دهیم. بعد از دو هفته برای محکم شدن پایه‌های قارچ و حفظ رطوبت بستر از خاک پوششی با pH بین 5 تا 7 استفاده می‌شود.

حدود 10 روز طول می‌کشد که میسلیوم در خاک پوششی رشد کند و خود را به سطح خاک برساند در این دوره دمای کمپوست باید بین 25 تا 27 درجه و دمای هوای سالن بین 23 تا 25 درجه سانتی‌گراد و رطوبت محیط 95 درصد باشد. سپس مدت 13 روز هوادهی انجام شود و در این مدت دما باید بین 17 تا 18 درجه و دمای کمپوست 19 تا 20 درجه و رطوبت هوا به 90 تا 95 درصد برسد.

در زمان تولید محصول رطوبت باید بین 80 تا 85 درصد ثابت بماند. در این شرایط محصول اول روی سطح کمپوست ظاهر می‌شود و چین اول حدود یک هفته طول می‌کشد.

تولید قارچ خوراکی

خاک پوششی

خاک پوششی مناسب باید دارای ظرفیت نگهداری آب بالا، در هنگام آبپاشی به لجن تبدیل نشود و از تبادلات گازی جلوگیری نکند. pH آن بین 7 تا 8 باشد. مناسبترین خاک پوششی استفاده از مخلوط رس و شن به نسبت 1 به 2 به اندازه سه تا چهار سانتی‌متر است. برای ضدعفونی خاک پوششی باید از بنومیل استفاده کرد. بعد از آنکه میسلیوم‌ها در محیط کشت قارچ تشکیل شدند و یک پوشش سفید رنگ در سطح بستر ایجاد شد در این زمان باید سطح بستر با خاک پوششی مناسب پوشانده شود. پوشاندن بستر با خاک پوششی به منظورتوقف رشد رویشی و وارد کردن قارچ به دروه باردهی و استقرارقارچ در محیط  است.

نصب اپلیکیشن مشاوره رایگان کشاورزی

آبیاری قارچ

آب مورد مصرف در بستر کاشت باید با کیفیت باشد. به شکل قطرات بسیار ریز و به نرمی روی بستر پاشیده شود. آبپاشی نوبت اول باید بعد از دادن خاک پوششی انجام شود و مرحله بعدی زمانی است که قارچ به اندازه یک نخود باشد. آبیاری به فاصله هر یک از چین‌های برداشت انجام می‌شود.  اگر آب بلافاصله به درون خاک پوششی نفوذ نکند خسارت وارد می‌شود.

قارچ دکمه‌ای

برداشت قارچ

14 روز بعد از گذشت خاکدهی قارچ‌های ته سنجاقی روی بستر دیده می‌شوند که تا 8 تا 10 روز بعد به قارچ تبدیل می‌شوند. در این زمان بستر قارچ نباید خشک شود  رطوبت خاک باید 70 درصد باشد، دمای زمان برداشت 17 تا 20 درجه و رطوبت حدود 83 تا 90 درصد باشد. برداشت تاخیر نداشته باشد و طوری انجام شود که میسلیوم‌ها برای مراحل بعدی از بین نروند. قارچ‌های ریز برداشت نشوند. از هر کیسه کمپوست بین 2 تا 15 کیلوگرم قارچ به دست می‌آید.

نصب اپلیکیشن مشاوره رایگان کشاورزی

دانلود اپلیکیشن مشاوره رایگان

تولید قارچ دکمه ای در خانه، تولید قارچ دکمه ای آموزش، آموزش تولید قارچ دکمه ای، آموزش مراحل پرورش قارچ دکه ای، پرورش قارچ دکمه ای، کمپوست چیست؟، چگونه کمپوست درست کنم؟ چطوری قارچ بکارم؟ کود کمپوست قارچ، روش تهیه کمپوست قارچ دکمه ای، کاشت داشت، برداشت قارچ، مشاوره رایگان کشاورزی، کشاورزی هوشمند، مشاوره تلفنی کشاورزی، آفت، بیماری، کود، بذر، سم، زراعت، باغداری، زنبورداری، دام، طیور، آبزیان، پرورش قارچ، ماشین آلات، خرید و فروش، محصولات و نهاده‌های کشاورزی، زعفران، پسته، گیاهان دارویی، گاو، گوسفند، میگو، مشاوره رایگان، کشاورزی نوین، کشاورزی آنلاین، کشاورزی مدرن، کارشناس کشاورزی


منبع : آشنایی با پرورش قارچ دکمه‌ای، غلامرضا فخار، لیلا دلاوری،1392
تاریخ مطلب : ۱۳۹۷/۱۲/۱۹