چطور بذرها را ضدعفونی کنیم؟

عوامل بیماری زای زیادی وجود دارند که می‌توانند جوانه زدن بذر را به خطر بیندازند یا سبب ایجاد بیماری در گیاهچه بشوند. در نتیجه استفاده از روش‌هایی برای ضدعفونی بذور لازم است.

چرا باید بذرها را ضدعفونی کنیم؟

یکی از دلایل ضد عفونی بذور از بین بردن موجودات بیماری‌زای روی سطح و درز و شکاف‌های بذور است. ضد عفونی بذرها با استفاده از سموم قارچکش و سموم غیر سیستمیک می‌تواند تا حدودی بذر و گیاهچه را از خطر آفات و بیماری‌های خاکزاد مثل مرگ گیاهچه، پوسیدگی ریشه و آفات جونده مانند کرم های مفتولی و افات مکنده مانند شته حفظ کند. ضد عفونی کردن بذور قبل از کاشت هم آسان تر است و هم مصرف سموم در طی دوره داشت را کمتر می‌کند. امروزه کارخانه های تولید و بسته بندی بذور، هر نوع بذر را با قارچکش مناسب با بیماری‌های رایج در آن آغشته می‌کند و سپس خشک می‌کند.

در ضد عفونی بذور به چه چیزهایی دقت کنیم؟

یکی از مواردی که باید در ضد عفونی بذور دقت کنیم جلوگیری از مسمومیت دام یا کارگرانی است که ضدعفونی کردن را انجام می‌دهند. همچنین مدت زمانی که مواد ضدعفونی کننده بذور را حفظ می‌کنند کوتاه است. تعدادی از مواد ضدعفونی کننده هستند که اگر در غلظت زیاد استفاده شوند باعث ایجاد گیاه سوزی در گیاهچه یا عدم جوانه زنی بذور می‌شوند.

چه بذوری را باید ضدعفونی کنیم؟

در مزارعی که بذر تولید می‌کنند، در بذوری که سبک و کهنه می‌باشند، بذور گرانقیمت و در محیط های کشتی که امکان آلودگی وجود دارند.

یکی از روشهای ضدعفونی بذور استفاده از آب گرم 50 درجه سانتیگراد و سپس سرد کردن آن با آب سرد و خشک کردن سریع آن است.

انواع بیماری‌هایی که باید با آنها مبارزه انجام می‌دهیم

بیماری‌های خاکزاد

پوسیدگی بذر که توسط عواملی مانند آسپرژیلوس، فوزاریوم و پیتیوم و به دلیل شرایط محیط بوجود می‌آیند.

بیماری‌های بذرزاد

مانند سیاهک آشکار گندم، سیاهک پنهان گندم

بیماری‌های هوا زاد

سفیدک دروغی، زنگ

علف‌های هرز، حشراتی مانند سوسک‌ها، لاروها

انواع فرمولاسیون سموم ضد عفونی کننده‌های بذر

فرمولاسیون گردها

 ساده ترین فرمولاسیون است که به راحتی گردها هستند که به داخل بذور نفوذ نمی‌کنند و در زمان مصرف باید از ماسک استفاده شود.

فرمولاسیون مایع

محلولی که ماده موثره در آن حل می‌شود ولی عمدتا در مواد آلی حل می‌شوند. در این روش ممکن است امکان گیاه‌سوزی ایجاد شود.

فرمولاسیون سوسپانسیون‌

مواد موثره مانند ذرات سم  در یک حلال معلق هستند که هر دو فاز قابل جدا شدن هستند. حلال ممکن است آب یا مواد آلی باشند. کاربرد این روش آسان و پوشش دهی آن مطلوب است.

پوشش(Coating)

روش جدیدتری است در این روش اتلاف مواد ضدعفونی کننده کمتر و بهترین راندمان ضدعفونی بذر را دارد.

موادی که در ضد عفونی بذور از آنها استفاده می‌شوند:

باکتری کش(استرپتومایسین)

باکتری کش ها یا آنتی بیوتیک ها در مبارزه با بیماری هایی مانند هالو بلایت لوبیا موثر است.

قارچکش‌کش‌ها

بنومیل

یکی از قارچکش های سیستمیک است و برای کنترل ساق سیاه(بیماری‌زاد) کلم و گیاهان این خانواده و سیاهک معمولی گندم  از این قارچ‌کش‌ها استفاده می‌شود.

کاپتان

قارچکش غیر سیستمیک با طیف اثر وسیع هست و در محصولات زراعی زیادی و حتی سبزیحجات مورد استفاده قرار می‌گیرد. برای بیماری هایی مانند پوسیدگی بذر، مرگ گیاهچه، بلایت و برخی بیماری‌های بذرزاد مانند سیاهک استفاده می‌شود ولی در بیماری سیاهک معمولی گندم خیلی موثر نیست.

کربوکسین(تیرام)

قارچکش سیستمیکی که بر علیه بیماری‌هایی مانند سیاهک‌ها و ریزوکتونیا موثر است و در بلایت ریزوکتونیایی ذرت، پنبه و سویا کاربرد دارد.

دیفنوکونازول(دیویدند)

در دزهای پایین در کنترل سیاهک گندم و در دزهای بالاتر در کنترل بیماری هایی مانند پوسیدگی‌های ریشه و بیماری برگی استفاده می‌شود. مخلوط آن با متالاکسیل در کنترل مرگ گیاهچه موثر است.

فلودیوکسونیل(ماکسیم)

قارچکش غیر سیستمیک با طیف اثر وسیع اس که علیه بیماری‌های پوسیدگی بذر، پنسیلیوم، فوزاریوم، آسپرژیلوس و ریزوکتونیا می‌رود  در ترکیب با متالاکسیل در کنترل مرگ گیاهچه موثر است.

ایمازالیل

یکی از قارچکش‌های سیستمیک است و علیه پوسیدگی ریشه گندم و جو که توسط فوزاریوم ایجاد می‌شود کاربرد دارد.

مانکوزب

قارچکش سیستمیک ب طیف اثر وسیع است و بر علیه بیماری‌هایی مانند پوسیدگی بذر، معمولی گندم بکار می‌رود.
 

قارچکش‌های مورد استفاده در ضد عفونی بذر گندم

ضدففوی بذر گندم

متالاکسیل(اپرون)

قارچکش سیستمیک با طیف اثر محدود روی پیتیوم، فیتوفتورا و سفیدک دروغین

تبوکونازول(راکسیل)

قارچکش طیف وسیعی از بیماری ها از جمله سیاهک آشکار گندم، پوسیدگی ریشه و بیماری‌های برگی پاییزه بکار می‌رود. مخلوط تبوکونازول با تیرام در پوسیدگی بذر و بلایت گیاهچه موثر است.

تیابندازول

یک قارچکش سیستمیک است و در دز پایین در کنترل فوزاریوم و در دزهای بالاتر در کنترل سیاهک گندم بکار می‎‌رود.

تیرام

قارچکش غیر سیستمیک است که برای ضدعفونی همه بذور زراعی، اکثر سبزیجات، پیازها و غده‌ها و کنترل پوسیدگی و  بلایت گیاهچه را مانند بذرسیاهک گندم کنترل می‌کند.

حشره کش ها

دیازینون

برای کنترل سوسک دانه ذرت و مگس گیاهچه دانه ذرت استفاده می‌شود.

ایمیداکلوپراید(کنفیدور)

حشره کشی سیستمیک است که در کنترل پسیل پسته، شته، مینوز، شپشک، زنجره و تریپس استفاده می‌شود ممکن است در کنترل کرم مفتولی و ویروس کوتولولگی زرد جو استفاده شود. اخیرا مصرف آن در ضدعفونی بذرو محدود شده است.

لیندان

حشره کشی غیر سیستمیک است که بر علیه حشرات خاکزاد مثل مگس گیاهچه بذر ذرت و کرم های مفتولی استفاده می‌شود.

ازعوامل بیولوژیکی هم در ضدعفونی بذور استفاده می‌کنند. از جمله Bacillus subtilis، Strreptomyces griseoviridis و Trichoderma harzianum

روش‌های ضدعفونی بذور

روش دستی

دراین روش بذر را روی یک نایلون ریخته و سم مورد نیاز برای هر کیسه را روی آن ریخته و با پارو کاملا مخلوط می‌کنیم. البته در ببرخی بذور مانند برنج بذرها در محلول ضدعفونی ریخته شده و مخلوط می‌شوند و سپس خارج شده و برای سبز شدن در کیسه‌هایی در دمای 25 درجه نکهداری می‌شوند و رطوبت آنها هم تنظیم می‌شود.

روش همزمان با بوجاری

بلافاصله بعد از بوجاری بذر ضدعفونی می‌شود.

منبع

ضدعفونی بذر-1384- شهلا حسینی، مسعود هرسینی

اهمیت بوجاری و ضدعفونی بذر-1388- غلامرضا شریفی جهان تیغ، سهراب سهرابی

دانلود اپلیکیشن مشاوره رایگان کشاورزی

مشاوره رایگان کشاورزی، کشاورزی هوشمند، مشاوره تلفنی کشاورزی، آفت، بیماری، کود، بذر، سم، زراعت، باغداری، زنبورداری، دام، طیور، آبزیان، پرورش قارچ، ماشین آلات، خرید و فروش، محصولات و نهاده‌های کشاورزی، زعفران، پسته، گیاهان دارویی، گاو، گوسفند، میگو، مشاوره رایگان، کشاورزی نوین، کشاورزی آنلاین، کشاورزی مدرن، کارشناس کشاورزی،اخبار کشاورزی، دانلود اپلیکیشن کشاورزی، اپلیکیشن کشاورزی، اپلیکشن آفات و بیماری‌ها

 

 

 

برچسب ها : پوسیدگی ریشه , قارچکش‌های مورد استفاده در ضد عفونی بذر گندم , قارچکش‌ های گندم , چرا باید بذرها را ضدعفونی کنیم؟ , دلایل ضد عفونی بذور , آفات و بیماری‌های خاکزاد , ضد عفونی بذور , مواد ضدعفونی کننده بذر , چه بذوری را باید ضدعفونی کنیم؟ , روشهای ضدعفونی بذور , بیماری‌های بذرزاد , بیماری‌های هوا زاد , فرمولاسیون سموم ضد عفونی کننده‌های بذر , فرمولاسیون گردها , فرمولاسیون سوسپانسیون‌ , باکتری کش(استرپتومایسین) , بنومیل , قارچکش های سیستمیک , کاپتان در ضد عفونی بذور , کربوکسین(تیرام) , متالاکسیل(اپرون) , تبوکونازول , راکسیل , روش‌های ضدعفونی بذور چیست؟ , ماشین کشاورزی , مشاوره رایگان , مشاوره تلفنی کشاورزی , مشاوره رایگان کشاورزی , کشاورزی هوشمند , اخبار کشاورزی , کارشناس کشاورزی , کشاورزی مدرن , کشاورزی آنلاین , تازه های کشاورزی , اخبار اقتصادی کشاورزی , دانلود اپلیکیشن کشاورزی , اپلیکشن آفات و بیماری‌ها , اپلیکشن کشاورزی , دانلود اپلیکیشن مشاوره رایگان کشاورزی , دانلود اپلیگیشن هواشناسی کشاورزی,

منبع : امداد کشاورز
تاریخ مطلب : ۱۳۹۸/۰۲/۳۱