آتشک خربزه- سفیدک کرکی یا داخلب کدوییان- سفیدک کرکی خربزه- امداد کشاورز
×

آتشک خربزه

امدادکشاورز
24 مرداد 1400
زمان مطالعه را وارد کنید دقیقه زمان برای مطالعه
آتشک خربزه

محصولات جالیزی مثل هندوانه، خربزه، طالبی و خیار در ایران از اهمیت خاصی برخوردار هستند. خربزه گیاهی از تیره کدوییان که میوه‌اش درشت و شیرین و آبدارمی باشد. بوته آن کوتاه و ساقه‌هایش روی زمین می‌خوابد. خربزه از خانواده کدوییان Cucurbitaceae)) با نام علمی Cucumis melo var.inodorus است. بیماری های مختلفی قادرند به محصولات جالیزی حمله کنند که در میان آن ها سفیدک داخلی اهمیت زیادی دارد. این بیماری به گیاه خربزه هم خسارت زیادی وارد می کند. که به این بیماری آتشک خربزه یا سرخه هم گفته می شود. دلیل این اسم به علت خشک شدن لکه ها بر روی برگ ها، برگ ها خشک شده و بوته منظره سوختگی به خود می گیرد.

بیماری سفیدک داخلی (سفیدک کرکی) که یکی از بیماری های مهم خانواده کدوییان می باشد. که به ویژه در کشت گلخانه ای و زیر پلاستیک به دلیل مهیا بودن شرایط محیطی مطلوب مانند: رطوبت بالا، خیس بودن سطح برگ ها و پمای بسن ۱۶ تا ۲۲ درجه سانتی گراد گسترش زیادی دارد. و هر ساله خسارات زیادی به این محصول وارد می کند.

عامل بیماری آتشک خربزه ( سفیدک کرکی)

عامل این بیماری خربزه، قارچ Pseudoperonospora Cubensis می باشد. این بیمارگر فقط گیاهان خانوادهی کدوئیان را آلوده می کند. درشرایط مرطوب، در سطح زیرین لکه های تشکیل شده روی برگ، یک پوشش کرکدار تولید میک ند. این پوشش کرکدار به ویژه هنگامی که رطوبت هوا زیاد است، مشاهپه می شود. در اغلب موارد، روی این پوشش کرکدار کیسه هایی حاوی هاگ قارچ  تشکیل  می شود. به شکل نقطه های سیاه رنگ بوده، که با استفاده از ذرهبین دستی قابل دیدن می باشد.

علایم و خسارت بیماری ‌آتشک خربزه

این بیماری در اغلب موارد برگ ها را آلوده می‌کند و باعث کاهش شدید فتوسنتز می شود. کاهش فتوسنتز در مراحل ابتدایی رشد گیاه منجر به کوتولگی و کاهش عملکرد می شود. این بیماری از برگ های مسن در بخش های پایینی گیاه شروع می شود و با افزایش آلودگی، به بخشهای بالایی گسترش پیدا میکند.

در شرایط محیطی مناسب، بیماری به سرعت روی برگ ها پیشرفت کرده و باعث ریزش برگ و نابودی مزرعه میشود. علائم ابتدایی بیماری، ظهور لکه هایی در سطح بالایی برگ های مسن است. با پیشرفت بیماری، به تدریج لکه ها روی برگهای جوانتر نیز مشاهده می شوند. این لکه ها ابتدا سبز کمرنگ می باشند. سپس زرد و در نهایت قهوه ای می شوند.

با پیشرفت بیماری آتشک خربزه، تعداد و اندازه ی لکه ها بیشتر شده و به یکدیگر می پیوندند. در آلودگی های شدید در عرض چند روز تمام برگ ها سوخته و پیچ خورده شده. که با از بین رفتن برگ ها، میوه ها در معرض نور مستقیم خورشید قرار گرفته و آفتاب سوخته می شوند. همچنین، میوه های آلوده اغلب کوچک و بدشکل بوده، آفتاب سوخته و بازارپسند نیستند.

به علت خشک شدن لکه ها بر روی برگ ها، برگ ها خشک شده و بوته منظره سوختگی به خود می گیرد. برای همین به این بیماری آتشک می گویند.

انتقال و انتشار بیماری

اولین نشانه های بیماری پس از خیس شدن سطح برگ ها و ذرجه حرارت کمتر از ۱۸ درجه سانتی گراد، با جوانه زدن اسپور قارچ در سطح زیرین برگ ها شروع می شود. قارچ عامل بیماری می تواند در دمای ۱۰ تا ۲۷ درجه سانتی گراد گیاهان را آلوده کند. اما دمای مطلوب برای گسترش آن ۱۶ تا ۱۸ درجه سانتی گراد می باشد.

در اکثر نواحی این قارچ بیماری روی بقایای گیاهی و سایر گیاهان میزبان از خانواده کدوییان و علف های هرز می گدراند. این قارچ در هواس سرد و خشک نیز زنده می ماند. در اوایل بهار به مزارع و گلخانه های مجاور انتشار می یابند.

بارش باران و وزش باد باعث جابجایی این قارچ می‌شود.

راههای مبارزه با اتشک خربزه

مدیریت بیماری سفیدک داخلی (سفیدک کرکی) محصولات جالیزی مبتنی برترکیب روش های زراعی، استفاده از ارقام مقاوم و کاربرد قارچکش ها است. عدم رعایت اصول مدیریت بیماری می تواند سبب بروز خسارت در مزارع شود.

اقدامات زراعی

 پرهیز از آبیاری بارانی، رعایت فاصله مناسب بین بوته ها، کاهش تراکم پوشش گیاهی و کنترل علفهای هرز در کنترل سفیدک داخلی محصولات جالیزی مؤثر می باشد. علاوه بر این مزارع باید تا حد امکان از منابع بالقوه ی آلودگی (مثل گلخانه های پرورش محصولات جالیزی) فاصله داشته باشند.

استفاده از ارقام مقاوم

برخی ارقام کدوئیان به سفیدک داخلی مقاومند. اگرچه یافتن ارقام مقاوم به این بیماری که خصوصیات رشدی مطلوبی داشته باشند مشکل می باشد. و همواره خطر شکستن و از بین رفتن مقاومت نیز وجود دارد.

 کاربرد قارچکش ها

 مواد شیمیایی میتوانند به طور کارایی سفیدک داخلی کدوئیان (آتشک خربزه) را کنترل کنند، اما هنگامی که اقدامات شیمیایی همراه با اقدامات زراعی و استفاده از ارقام مقاوم باشد، می توان میزان استفاده از سموم را کاهش داد. قارچکش های رانمن (Ranman) با غلظت 0/4 در هزار، فسفیت با غلظت 4 در هزار و اینفینیتو (Infinito) با غلظت 2 در هزار از جمله سموم مناسب برای کنترل سفیدک داخلی محصولات جالیزی هستند. هنگام استفاده از قارچکش ها باید آنها را با حداقل 250 تا 300لیتر آب در هکتار استفاده نمود و اطمینان یافت که مقدار کافی محلول روی شاخ و برگ گیاهان پاشیده شده باشد. همچنین از سم قارچکش بردوفیکس هم می توانید استفاده کنید.

از آنجایی که بیمارگر به سرعت به سموم مقاوم می شود، باید به صورت متناوب از سموم مختلف استفاده کرد. به منظور پیشگیری از بروزخسارت، باید قبل از باران های پیشبینی شده از قارچکش استفاده کرد، به طوری که پس از استفاده از قارچکش، شاخ و برگ گیاهان قبل از شروع بارندگی خشک شده باشند. در صورت ادامه یافتن شرایط مناسب برای پیشرفت بیماری (وجود رطوبت نسبی بالا) باید سمپاشی را هر پنج تا هفت روز تکرارشود. بازرسی مزارع باید به طور مرتب انجام شده، تا بتوان به محض مشاهده ی اولین علائم بیماری، اقدام به سمپاشی کرد.

منبع

سفیدک داخلی محصولات جالیزی در مزارع استان فارس. بنفشه صفایی فراهانی. نشرآموزش (مؤسسه آموزش و ترویج کشاورزی). ۱۴۰۰.

https://extension.umn.edu/diseases/downy-mildew-cucurbits

https://www.growveg.com/plant-diseases/us-and-canada/squash-downy-mildew/

دیدگاهتان را بنویسید

مطالب مرتبط

بیماری اسکای انگور

بیماری اسکای انگور

بیماری اسکای انگور بیماری اسکای انگور (مو) یکی از مهم ترین عوامل زوال  انگور در سراسر دنیا است. ...
امدادکشاورز
26 اسفند 1399
Cucumber_mosaic_virus

بیماری ویروسی موزاییک خیار

بیماری ویروسی موزاییک خیار بیماری ویروسی موزاییک خیار Cucumber mosaic virusمتعلق به جنس  Cucumovirusو خانواده  Bromoviridaeمی‌باشد. ویروس موزائیک خیار ...
امدادکشاورز
19 آذر 1399
برگ قاشقی سیب زمینی

برگ قاشقی سیب زمینی

برگ قاشقی سیب زمینی ویروس برگ قاشقی سیب زمینی یکی از گسترده ترین و از نظر اقتصادی یکی ...
امدادکشاورز
25 بهمن 1399
Call Now Button
فیلدهای قابل نمایش را انتخاب کنید. بقیه فیلد ها مخفی خواهند شد
  • تصویر
  • کد محصول
  • نمره
  • قیمت
  • موجود
  • دسترسی
  • توضیح
  • عرض
  • اندازه
  • ویژگی ها
  • فیلد دلخواه
مقایسه