تغذیه گیاهی, سبزی و صیفی, گلخانه

برنامه کودی گوجه فرنگی گلخانه‌ای و مزرعه‌ای

گوجه فرنگی (Solanum lycopersicum) بعد از سیب زمینی از مهمترین گیاهان خانواده بادمجانیان می‌باشد. گوجه فرنگی مانند گیاهان دیگر به تغذیه نیاز دارد. برای همین برنامه کوددهی گوجه فرنگی گلخانه ای و فضای باز و … در بین مراحل تولید، دارای اهمیت زیادی است. اما مصرف نامتعادل کودهای شیمیایی نه تنها افزایش عملکرد مطلوب را در پی ندارد. بلکه کیفیت را به شدت نیز کاهش می‌دهد. گوجه فرنگی در شرایط اقلیمی بسیار متفاوت از بوشهر گرفته تا آذربایجان شرقی، در تمامی استان های کشور در سطح وسیع کشت می‌شود. 

برنامه غذایی گوجه فرنگی

ابتدا اجازه دهید برنامه کلی کوددهی به گوجه فرنگی را بررسی کنیم و سپس به علائم کمبود عناصر در گوجه فرنگی بپردازیم.

مرحله رشدی

کود پیشنهادی

نحوه مصرف

ملاحظات

مرحله 2 تا 6 برگی

اسید هیومیک

همراه با آب آبیاری

 
 

کود بیورادیکانت

 
 

کود اسید آمینه

 
 

کود 20-20-20

 

رویشی

کود سولفات آمونیوم

همراه با آب آبیاری

 
 

کود 20-20-20

همراه با آب آبیاری

در کشت گلخانه‌ای نیاز به تکرار در هر فصل

 

‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍ کود ریز مغذی

محلول پاشی، آب آبیاری

 

کود کلات آهن

همراه با آب آبیاری

گلدهی

12-12-36

همراه با آب آبیاری

 
 

کود حاوی بور

محلول پاشی

 

آمینوکلات روی

 
 

کود حاوی فسفر و پتاس

محلول پاشی، آب آبیاری

رشد میوه

15-5-30

همراه با آب آبیاری

 
 

کود کلسیم

محلول پاشی، آب آّبیاری

 

اکورمن + فروتالیو

محلول پاشی، آب آبیاری

در کشت گلخانه‌ای نیاز به تکرار در هر فصل

 

سولوپتاس

همراه با آب آبیاری

برداشت محصول

20-20-20

همراه با آب آبیاری

 
 

کود ریز مغذی

محلول پاشی، آب آبیاری

 

36-12-12

همراه با آب آبیاری

در کشت گلخانه‌ای نیاز به تکرار بعد از هر برداشت

 

کود کالر

محلول پاشی، آب آبیاری

 

مواد لازم برای تقویت گوجه فرنگی!

نیاز غذایی بسته به نوع گوجه فرنگی متفاوت است. مثلا گوجه فرنگی فضای باز که برای تازه خوری کاشته می شود، نسبت به گوجه فرنگی کاشته شده به هدف تولید رب، یا گوجه فرنگی گلخانه عملکرد کمتری دارد. در نتیجه نیاز غذایی پایین تری دارد.

نیتروژن

نیتروژن از مهمترین عناصر مورد نیاز برای تغذیه گوجه فرنگی است. البته میزان نیتروژن بسته به رقم، ویژگی های خاک از جمله میزان مواد آلی و املاح خاک، تفاوت دارد. به یاد داشته باشیم که افزایش کود نیتروژن، همیشه به افزایش کیفیت منجر نمی شود بلکه این افزایش، به ویژه در مواردی که کمبود سایر عناصر غذایی حس می شود، می تواند منجر به کاهش کیفیت و حساسیت به بیماری ها و آفات و تجمع نیترات در میوه شود. همچنین کارایی کود نیتروژنه به میزان کربنات کلسیم و  PHخاک،  شرایط اقلیمی، زمان و روش مصرف کود مهم می‌باشد. 

میزان مصرف نیتروژن

در شرایطی که ۱۰ تن در هکتار کود مرغی مصرف شود، نیاز به کود نیتروژنه از بین می رود. اما اگر از کود گوسفندی و دامی کاملاً پوسیده به میزان 20 تن در هکتار استفاده کنیم، 60 کیلوگرم نیتروژن در هکتار می تواند مصرف شود.

اگر به کلی از کودهای آلی (حیوانی) استفاده نمی کنید، توصیه می کنیم از 180 کیلوگرم کود نیتروژن در هکتار استفاده کنید. 

زمان مصرف کود نیتروژنه

نیاز گوجه فرنگی به نیتروژن در اوایل دوره رشد زیاد است. به صورتی که قبل از انتقال نشا به زمین اصلی  باید بخشی از نیتروژن به همراه سایر کودها مصرف شود. پس از استقرار نشا یعنی دو هفته بعد از انتقال نشا به زمین اصلی مصرف نیتروژن باید شروع شود.

روش مصرف

اولین مرحله مصرف نیتروژن در زمان قبل از کاشت نشا در زمین است. که مراه سایر کودها به زیر خاک برده شود. مصرف کود طی زمان داشت. در روش آبیاری سطحی طی چهار مرحله توصیه می‌شود. ولی در سیستم آبیاری تحت فشار امکان مصرف کود طی هر بار آبیاری وجود دارد. در این روش مصرف کود نیتروژنه طی ۱۰ مرحله و حداکثر مصرف ۲۵ کیلوگرم نیتروژن در هکتار در هر مرحله آبیاری توصیه می‌شود.

علایم کمبود نیتروژن

در شرایط کمبود نیتروژن، برگهای بالغ و پیرتر به تدریج از ظاهر سبز مشخصه طبیعی خود به سبز کم رنگ تر تغییر می کنند. با زیاد شدن این کمبود، این برگ های پیرتر به طور یکنواخت زرد می شوند (کلروتیک). در صورت کمبود شدید نیتروژن، برگها سفید مایل به زرد می شوند. برگ های جوان در بالای گیاه رنگ سبز اما کم رنگ تر را حفظ می کنند و تمایل به کوچکتر شدن دارند. انشعاب در گیاهان با کمبود نیتروژن کاهش می یابد و در نتیجه گیاهان کوتاه و دوکی شکل می شوند. زردی ناشی از کمبود نیتروژن در کل برگ از جمله رگبرگها یکنواخت است. با پیشرفت کمبود، برگهای قدیمی تر تمایل بیشتری به پژمردگی در شرایط تنش خفیف آب نشان می دهند و زودتر از حد معمول پیری می کنند.

فسفر

مناسب ترین روش تعیین میزان فسفر مورد نیاز گیاه آزمون خاک است.

مصرف فسفر در مرحله زمان قبل از کاشت نشا، در بین لایه های کود دامی توصیه می‌گردد. مصرف فسفر به صورت سرک در مرحل مختلف رشد توصیه می ‍شود.

فسفر خاک

مقدار مصرف فسفر

( کیلوگرم در هکتار)

توضیحات

5>

120

 

5-10

75

 

10-15

35

مصرف ۱۰ تن در هکتار کود مرغی با ۲۰ تن در کود گاوی یا گوسفندی میزان مصرف فسفر ۵۰ درصد کاهش می‌دهد.

17-20

15

 
۲۰<0

 

علایم کمبود فسفر

به عنوان یک قاعده کلی، علائم کمبود فسفر در گیاه، به خوبی قابل تشخیص نیستند و بنابراین شناسایی آنها دشوار است. یکی از علائم بصری اصلی این است که گیاهان کوتوله یا کوتاه‌قد هستند. گیاهان مبتلا به کمبود فسفر نسبت به سایر گیاهانی که در شرایط محیطی مشابه رشد می کنند اما با فسفر کافی رشد می کنند، رشد بسیار کندی دارند.

گیاهانی که دچار کمبود فسفر هستند اغلب با گیاهان بدون تنش اما بسیار جوانتر اشتباه گرفته می شوند.

ایجاد رنگ ارغوانی مشخص در ساقه، دمبرگ و سمت پایین برگها. در شرایط کمبود شدید نیز تمایل به ایجاد درخشندگی آبی خاکستری در برگها وجود دارد. در برگ‌های مسن‌تر در شرایط کمبود بسیار شدید، ممکن است رگبرگ قهوه‌ای توری برگ‌ها ایجاد شود.

همچنین زیادی کود فسفر باعث بروز زرد برگی و کمبود روی و آهن می شود.

تغذیه گوجه فرنگی تغذیه گوجه فرنگی

پتاسیم

عنصر پتاسیم بیشتر در یک مرحله قبل از کاشت نشا استفاده می شود. البته اگر تشخیص به نیاز گوجه فرنگی به پتاسیم در زمان میوه دهی داده شود، می توان از سولفات پتاسیم محلول در آب در این مرحله از رشد گوجه فرنگی نیز استفاده کرد.

پتاسیم خاک

مقدار مصرف پتاسیم

( کیلوگرم در هکتار)

توضیحات

100>

150

 

100-150

120

 

150-200

100

در صورت سنگین بودن بافت خاک مقدار پتاسیم مصرفی حدود ۲۰ درصد افزایش می‌یابد

200-250

50

 

300<

0

 

علایم کمبود پتاسیم

علائم کمبود در برگ های پایین بوته گوجه فرنگی پدیدار می شود، به صورتی که لبه برگ ها زرد شده و حالت سوختگی پیدا می کند.

شروع کمبود پتاسیم به طور کلی با یک کلروز حاشیه ای مشخص می شود و در برگهای تازه بالغ به یک سوختگی برنزه خشک چرمی تبدیل می شود. با افزایش تنش، سوزش بین رگبرگ و/یا نکروز افزایش می یابد که از لبه برگ به سمت لایه میانی پیش می رود. با پیشرفت کمبود، بیشتر ناحیه بین رگبرگی نکروز می شود، رگبرگ ها سبز می مانند و برگ ها تمایل به پیچ خوردگی و چروک شدن دارند. برخلاف کمبود نیتروژن، کلروز در کمبود پتاسیم برگشت ناپذیر است. از آنجایی که پتاسیم در گیاه بسیار متحرک است، علائم فقط در صورت کمبود شدید روی برگ های جوان ایجاد می شود.

تغذیه گوجه فرنگی

کود NPK برای گوجه فرنگی

نیاز گوجه فرنگی به نیتروژن، فسفر و پتاسیم با استفاده از کود NPK معمولاً برطرف می شود. بهترین کود NPK برای گوجه فرنگی، کود سه بیست است. برای اطلاع از سایر کودهای گوجه فرنگی می توانید جدول بالا را مجدداً ملاحظه کنید. 

کلسیم

کمبود کلسیم به صورت عمده در خاک های آهکی وجود ندارد اما مشاهده سوختگی در گلگاه گوجه فرنگی خبر از کمبود کلسیم می دهد. در صورت شوری خاک، آبیاری نامنظم و شرایط اقلیمی نامناسب نیز، کمبود کلسیم تشدید می یابد. 

مصرف کودهای کلسیم به خصوص محلول پاشی آن موثر می‌باشد.

تغذیه گوجه فرنگی تغذیه گوجه فرنگی

علائم کمبود کلسیم

تحرک بسیار کم کلسیم عامل اصلی تعیین کننده علائم کمبود کلسیم در گیاهان است. علائم کلاسیک کمبود کلسیم شامل پوسیدگی انتهای شکوفه (BER) سوختن قسمت انتهایی میوه های گوجه فرنگی است. ناحیه انتهای شکوفه تیره و صاف می شود، سپس بافتی چرمی به رنگ قهوه ای تیره ظاهر می شود و در نهایت فرو می ریزد و عوامل بیماری زا ثانویه، میوه را در بر می گیرند.
همه این علائم بافت نکروزه مرده نرم را در مناطقی که به سرعت در حال رشد هستند نشان می‌دهند، که عموماً به جابه‌جایی ضعیف کلسیم به بافت مربوط می‌شود. گیاهانی که دچار کمبود مزمن کلسیم هستند نسبت به گیاهان بدون تنش تمایل به پژمردگی بسیار بیشتری دارند.

منیزیم

کمبود منیزیم در بوته های گوجه فرنگی، زیاد رایج نیست. اما در کشت های متراکم با عملکرد بالای ۸۰ تن در هکتار، و یا در کشت گلخانه ای امکان بروز کمبود منیزیم هست.

می توان از کود های منیزیم سولفات یا نیترات منیزیم استفاده کرد. کود سولفات منیزیم ، به ۳ صورت محلول پاشی، مصرف خاکی و همراه با آب آبیاری استفاده می‌شود.

تغذیه گوجه فرنگی تغذیه گوجه فرنگی

رنگ گیری گوجه فرنگی

بهترین کودها برای رنگ گیری گوجه فرنگی

کودهای پتاس بالا به صورت کلی، برای رنگ گیری گوجه فرنگی مناسب هستند. به طور مثال می توانید از کودهای NPK با نسبت 36-12-12 استفاده کنید. 

علاوه بر این، کودهای دیگری نظیر کالر و کلبر نیز می تواند برای رنگ گیری گوجه مؤثر باشند. در زیر چند کود مناسب برای رنگ گیری گوجه فرنگی را معرفی کرده ایم. تفاوت قیمت برخی از این کودها صرفاً به دلیل تفاوت وزن است و از لحاظ کارایی و کیفیت، تمام آنها به تأیید کارشناسان امداد کشاورز رسیده است. در صورت نیاز برای انتخاب کود مناسب می توانید با کارشناسان امداد کشاورز، مشورت کنید. 

کود کالر (آمینواسید) یک لیتری نوتریتک

189,000 تومان
کود کالر (آمینو اسید) نوتریتک بازارگان کالا کودی است که از منابع غنی گیاهی تهیه شده و به صورت محلول

کود آمینو کلات کلبر یک لیتری نوتریتک

184,000 تومان
کود آمینو کلات کلبر نوتریتک بازارگان کالا، کود کلاته پایداری از عناصر کلسیم، بـُر به همراه اسید آمینه آزاد و ماده

کود فروتالیو یک لیتری اسپانیایی

375,000 تومان
کود فروتالیو محصول شرکت فیوچراکو اسپانیا است که شرکت فروغ دشـت نماینده انحصاری ارائه این محصولات با کیفیت در ایران

کود رویال مکس NPK 12-12-36 قوطی یک کیلویی پلنت استار

150,000 تومان
  • بهبود رنگ دهی محصول
  • افزایش دهنده مقاومت میوه در برابر خشکی و سرما
  • قابل استفاده به صورت محلولپاشی یا همراه با آبیاری

کود 36-12-12 (پتاس بالا) ده کیلویی غنچه

747,000 تومان
  • بهبود دهنده طعم، اندازه و رنگ میوه
  • افزایش دهنده مقاومت محصول در برابر تنش ها
  • قابل استفاده همراه با آبیاری و به صورت محلول پاشی

کود پودری 36-12-12 جعبه یک کیلویی سپتا

120,000 تومان
  • فاقد فلزات سنگین و سایر عناصر مضر برای سلامت انسان و محیط زیست
  • مناسب برای بهبود طعم، رنگ و اندازه میوه
  • مناسب برای گیاهان غده ای
  • قابل استفاده با انواع روش های آبیاری

کود رویال مکس NPK 12-12-36 کیسه 10 کیلویی پلنت استار

1,103,000 تومان
  • افزایش دهنده مقاومت گیاه نسبت به تنش های محیطی
  • قابل استفاده به صورت محلولپاشی

مراحل رشد گوجه فرنگی

مرحله اول) در این مرحله، استقرار از بذر یا نشاء در طول رشد گیاهی تا زمان گل داد اتفاق می افتد. 

مرحله دوم) از اولین گلدهی تا اولین میوه دهی

مرحله سوم) از رنگ گیری میوه تا رسیدگی میوه

مرحله چهارم) برداشت گوجه فرنگی 

در مرحله استقرار پس از نشاء، برای توسعه ریشه از کودهای فسفردار و کودهای حاوی روی محلول در آب استفاده می شود. در مرحله رشد رویشی گیاه، کودهای بر پایه نیتروژن، مانند کود اوره و نیترات آمونیوم یا سولفات آمونیوم می تواند مؤثر باشد. مصرف نیتروژن و پتاسیم همزمان به صورت سرک، به رشد متناسب بوته ها کمک می کند. 

همچنین برای مرحله گلدهی و تشکیل میوه، کارشناسان مصرف کودهای فسفره را پیشنهاد می کنند و بعد از این مرحله، تا رسیدگی میوه، نوبت به کودهای پتاسیمی برای رنگ گیری میوه است. 

سایر عناصر مؤثر در رشد گوجه فرنگی

گوجه‌فرنگی یکی از سودآورترین محصولات گلخانه‌ای است. بنابراین برای داشتن بهترین و رقابتی‌ترین محصول، باید تمام عناصر مورد نیاز آن را تأمین کنید. عناصری همچون آهن، روی، منگنز، مس و بر از جمله عناصر ضروری، اما کم مصرف گوجه فرنگی هستند. این کود ها به طور معمول به صورت محلول پاشی یا همراه با آب آبیاری مصرف می شوند.

سولفات روی، مس و منگنز را قبل از کشت مصرف می کنند.

کمبود بر

کمبود مس

Tomato plant nutrition

کمبود منگنز

Tomato plant nutrition

کمبود روی

خواص کود آهن برای گوجه فرنگی

در مناطقی مانند بوشهر و خوزستان که آب های آهکی دارند، گوجه فرنگی ها از کمبود آهن رنج می برند. به همین منظور، در این مناطق، مصرف کود کلاته آهن به صورت خاکی یا اسیدی کردن آبیاری قزره ای همراه با سولفات آهن می تواند به کنترل کمبود آهن کمک کند. آنچه مهم است، استفاده مستمر از محلولپاشی آهن است. 

Tomato plant nutrition

کمبود آهن

 

پست های مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.