نماتد سیستی سیب زمینی- Globodera  rostochiensis- امداد کشاورز
×

کنترل نماتد سیستی سیب زمینی

امدادکشاورز
24 اردیبهشت 1400
زمان مطالعه را وارد کنید دقیقه زمان برای مطالعه
کنترل نماتد سیستی سیب زمینی

کنترل نماتد سیستی سیب زمینی

سیب زمینی از مهمترین گیاهان دو لپه ای در تغذیه انسان و یکی از مواد غذایی پر ارزش و مورد استقبال مردم در تمام جهان می‌باشد. سطح زیرکشت سیب زمینی در دنیا بیش از ۱۹ میلیون هکتار و تولید سالانه این محصول نزدیک به ۳۶۸ میلیون تن است. از مناطق عمده کشت سیب زمینی استانه ای همدان، اصفهان، اردبیل، زنجان، کردستان و فارس را هستند .استان همدان با بیشترین تولید مقام اول کشت سیب زمینی در کشور دارد. سیب زمینی در نقاط مختلف دنیا، میزبان بیش از ۶۰ گونه نماتد انگل گیاهی است .که از میان آن ها نماتدهای انگل سیب زمینی، نماتد سیستی سیب زمینی ( نماتد طلایی و شیری) یکی از مخرب ترین عوامل بیمارگر محصول سیب زمینی در دنیا می‌باشند. که تا ۱۰۰ درصد می توانند باعث خسارت محصول شود.

کنترل نماتد سیستی سیب زمینی

تاریخچه نماتد طلایی

نماتد طلایی سیب زمینی که در ایران  قبلا وجود نداشته اسـت، بـرای اولـین  بـار در کشور در سال ۱۳۸۷ در شهرستان بهار استان همدان در جمعیت بالا و در سـطح نـسبتاً وسیعی دیده شد.

این نماتدها بومی آمریکای جنوبی می‌باشند. و همراه سیب زمینی به کشورهای دیگر منتقل شده اند

نماتد

نماتدهای بیماری زای گیاهی موجودات کوچکی هستند که در خاک وجـود داشته، که معمولا از ریشه گیاهان تغذیه می کنند.

نماتدهای سیستی سیب زمینی شامل  از دو گونه نماتد طلایی ( ماده های به رنگ زرد)  Globodera  rostochiensisو نماتد شیری ( ماده های به رنگ سفید) G. pallida است. که با ایجاد سیست سال های زیادی در خاک زنده باقی می ‌مانند. این  دو  گونه نماتد یکی از اختصاص یافته ترین و موفق ترین نماتدهای انگل گیاهی روی محصولات کشاورزی می‌باشند.

کنترل نماتد سیستی سیب زمینی کنترل نماتد سیستی سیب زمینی

شکل شناسی و سیکل زندگی نماتد سیستی سیب زمینی

ماده های جوان نماتد طلایی کروی شکل ابتدا شیری رنگ اند. سپس زرد رنگ و طلایی می شود. و بعد از مدتی تبدیل به سیست های طلایی تا قهوه ای می شوند. که درون این سیست ها حاوی صدها تخم می‌باشد.

پس از کاشت سیب زمینی بر اثر ترشحات ریشه و نیز رطوبت، نوزادهای کرمی شکل درون سیست ها که در خاک وجود دارند. از سیست خارج شده، و وارد ریشه می‌شوند. بعد از تغذیه و رشد کردن تبدیل به تر و ماده می‌شوند.

نوزادها می‌توانند به غده و استولون نیز حمله کنند. بدن ماده  جوان متورم می شود. و نیمه انتهایی روی سطح ریشه آشکار میشود. که در این مرحله ماده شیری یا طلایی رنگ، شروع به تخم گذاری می کنند. و دوباره تبدیل به سیست و تکرار سیکل.

این عامل بیماری‌زا دارای یک نسل در سال دارد ولی دارای قدرت تولید مثلی بالایی است بطوری که روی ریشه ارقام حساس در یک فصل زراعی جمعیت تا ۷۰ برابر افزایش می‌یابد ومی‌تواند به ۱۰۰۰ نماتد در گرم خاک برسد.

علائم آلودگی نماتد سیستی سیب زمینی

علائم آلودگی در مزرعه بصورت لکه هایی با گیاهان کوچک، زرد و ضعیف ظهور می‌کند. که قدرت رقابت با علف های هرز را ندارند. گیاهان آلوده حالت تشنگی و یا کمبود مواد غذایی را نشان می‌دهد.ولی بیشترین علایم در زمان گلدهی دیده می‌شود. در حین رشد گیاه نماتدها روی ریشه قابل مشاهده هستند.

آلودگی شدید ممکن است باعث کاهش شدید محصول و کیفیت غده های سیب زمینی شده و محصول کمتری از مقدار کاشته شده برداشت گردد. نماتدها به ریشه حمله کرده و باعث بهم زدن تعادل توزیع مواد غذایی و کاهش رشد گیاه می‌شود. رشد گیاه و میزان محصول با افزایش جمعیت نماتد کاهش می‌یابد.

 Globodera  rostochiensis  Globodera  rostochiensis کنترل نماتد سیستی سیب زمینی

کنترل نماتد سیستی سیب زمینی کنترل نماتد سیستی سیب زمینی کنترل نماتد سیستی سیب زمینی کنترل نماتد سیستی سیب زمینی

میزبان های زراعی

سیب زمینی، گوجه فرنگی و بادمجان و علف های هرز خانواده سولاناسه

راههای انتقال و انتشار نماتد سیستی

نماتد توسط غده های آلوده، خاک چسبیده به غده ها، خاک آلوده، حیوانات در هنگام چرا، ابزار کشاورزی یا ماشین آلات کشاورزی  و آبیاری انتقال می‌یابد. میزان خسارت وارده به گیاه معمولا بسته به تراکم آلودگی در زمان کشت، رقم سیب زمینی و نیز نوع خاک و ترکیب میکروبی آن دارد.

راههای پیشگیری و کنترل نماتد سیستی سیب زمینی

پیش آگاهی نماتد سیستی سیب زمینی

در مزارع آلوده به نماتد سیست سیب زمینی، برای کاشت ارقام پر محصول سیب زمینی که ممکن است میزبان حساس به نماتد نیز باشند نیاز به اطلاعاتی مانند میزان آلودگی خاک، سرعت تولید مثل نماتد در یک فصل زراعی و تخمین خسارت وارده می‌باشد. آگاهی از این که نماتد در تراکم های کمتر از حد آستانه تحمل با چه سرعتی قادر به افزایش جمعیت خود در یک فصل زراعی خواهد بود برای پیش بینی روند سرعت آلودگی های آن مزارع و خسارت احتمالی بسیار ضروری است.

هدف از مدیریت نماتد پایین آوردن جمعیت آن به زیر آستانه خسارت یا تحمل است. در صورت عدم مدیریت صحیح آلودگی ها و تداوم کاشت ارقام حساسی چون مارفونا و یا دزیره، حتی آلودگی های کمتر از پنج تخم در گرم خاک در مزارع در مدت کوتاهی تبدیل به آلودگی های خسارت زا می شوند. مزارع مناطق آلوده استان همدان دارای دامنه آلودگی متفاوتی هستند، حدود ۶۳ % این مزارع بطور متوسط جمعیتی کمتر از ۱۰ تخم و لارو نماتد طلایی در گرم خاک دارند.

پیشگیری

  • کشت سیب زمینی بذری حداقل هر سه سال یک بار
  • کاشت غده های سالم و گواهی شده
  • در صورت نشانه های مانند کمبود غذایی آگاه ساختن مرکز کشاورزی
  • تقویت و کوددهی مناسب درافزایش تحمل گیاه نسبت به آلودگی و عملکرد محصول
  • مبارزه با علف های هرز مانند تاجریزی
  • استفاده از ارقام مقاوم
  • تناوب زراعی با گیاهان غیر میزبان

اقدامات قرنطینه ای

در صورت مشاهده آلودگی:

  • ممنوعیت کشت سیب زمینی بذری در مزارع آلوده
  • نابود کردن گیاهان آلوده در مزرعه
  • شستشو ماشین آلات و ابزار آلات استفاده شده در منطقه آلوده با بخار آب یا فشار آب زیاد
  • خوداری از جابه جایی هر گونه خاک و مواد گیاهی به خارج از منطقه آلوده
  • خوداری از کشت غده های خوراکی برای بذر
  • شستن غده های مصرفی برای خوراک

روش های مبارزه

  • استفاده از نماتدکش قبل از کاشت و یا در ابتدای فصل کاشت
  • اعمال تناوب حداقل به مدت ۵ سال
  • ضدعفونی کردن خاک قبل از کشت با سموم تدخینی مانند متام سدیم
  • ضدعفونی خاک به روش آفتاب دهی با استفاده از پوشش پلاستیکی در مته های گرم تابستان به مدت چهار تا شش هفته
  • کشت ارقام مقاوم

منبع

صدیقه فاطمی. نماتد طلایی سیب زمینی(پیشگیری و مبارزه). وزارت جهاد کشاورزی سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی. ۱۳۹۴.

زهرا تنها معافی و مجریان ستادی و استانی پروژه نماتد سیست سیب زمینی. نماتد سیست سیب زمینی Globodera rostochiensis،  وضعیت آلودگی و روش های مدیریت آن. ۱۳۹۴.

https://en.wikipedia.org/wiki/Globodera_rostochiensis

دیدگاهتان را بنویسید

مطالب مرتبط

شانکر باکتریایی درختان میوه

شانکر باکتریایی درختان میوه

شانکر باکتریایی درختان میوه شانکر باکتریایی درختان میوه هسته دار از مناطق مختلف کشور بر روی درختان آلو، ...
امدادکشاورز
19 بهمن 1399
درخت گردو پکان

آفات و بیماری‌ های مهم درخت پکان

آفات و بیماری‌ های مهم درخت پکان درخت گردو پکان درخت گردو پکان ( گردوی گرمسیری) ﺑﺎ ارزش ﺑﺮﺧﻼف ...
امدادکشاورز
11 اردیبهشت 1400
بادزدگی سیب زمینی

مدیریت بیماری بادزدگی سیب زمینی

مدیریت بیماری بادزدگی سیب زمینی بادزدگی سیب زمینی یا سفیدک کرکی سیب زمینی یکی از مهمترین بیماری های ...
امدادکشاورز
22 دی 1399
Call Now Button
فیلدهای قابل نمایش را انتخاب کنید. بقیه فیلد ها مخفی خواهند شد
  • تصویر
  • کد محصول
  • نمره
  • قیمت
  • موجود
  • دسترسی
  • توضیح
  • عرض
  • اندازه
  • ویژگی ها
  • فیلد دلخواه
مقایسه