×

کود جلبک دریایی

امدادکشاورز
06 بهم 1399
زمان مطالعه را وارد کنید دقیقه زمان برای مطالعه
کود جلبک دریایی

کود جلبک دریایی

کود جلبک دریایی از مواد ارگانیک به وجود می‌آید. و طیف گسترده ای از مواد غذایی با ارزش را برای مراحل مختلف رشد گیاهان تأمین می‌کند. و در اختیار گیاه قرار می‌دهد، این کود علاوه بر اینکه کاملاً ارگانیک است. دارای یک منبع تولید تجدید پذیر و پایدار‌م می‌باشد. و می‌توان بدون آسیب رساندن به محیط زیست آن را از طبیعت برداشت نمود. این کود مزایای زیادی برای گیاهان مختلف دارد. و یکی از بهترین کودهایی است که می‌توان بر روی انواع گیاهان استفاده کرد. و به نتایج بسیار چشمگیر دست یافت، با این حال تا کنون توجه لازم به این کود نشده و مصرف آن به وسیله کشاورزان بسیار کم است.

جلبک چیست؟

جلبک‌ها گروهی از موجودات هستند. که همانند گیاهان از نور خورشید، آب و دی‌ اکسید کربن، مواد مختلفی را ساخته و در اصطلاح علمی به آن‌ها فتوتروف می‌گویند. این موجودات برخلاف گیاهان ساختارهای بافتی و تمایز یافته پیشرفته نداشته. و از انواع تک سلولی با اندازه چند میکرومتر تا انواع پرسلولی تا اندازه بیش از ۵۰ متر متغیرند. جلبک‌ها فاقد بافت‌های حقیقی همچون ریشه، برگ و ساقه هستند و آنچه در علف‌های دریایی دیده می‌شود. در حقیقت شبه برگ، شبه ریشه و شبه ساقه است که ازنظر ساختار بافتی اندام‌های حقیقی حساب نمی‌شوند.

کود جلبک دریایی

جلبک‌های قهوه‌ای

جلبک‌های قهوه‌ای یا فائوفیت‌ها بزرگ‌ترین گروه از جلبک‌ها ازنظر اندازه غول پیکر هستند. مثلاً طول کلپ‌های غول‌پیکر به بیش از ۴۵ متر می‌رسد. رنگ این جلبک‌ها، قهوه‌ای و یا قهوه‌ای زرد است و در آب‌های معتدله و سرد یافت می‌شوند. جلبک‌های قهوه‌ای دارای قسمت ریشه مانندی‌اند، که آن‌ها را متصل به زمین نگه می‌دارد.

کود جلبک دریایی

جلبک‌های قرمز

جلبک‌های قرمز یا رودوفیت‌ها معمولاً به دلیل وجود رنگ‌دانه فیکواریترین دارای رنگ قرمز زیبایی هستند. جلبک‌های قرمز نسبت به جلبک‌های قهوه‌ای به دلیل جذب نور آبی می‌توانند. در اعماق بیشتری زندگی کنند. جلبک کورالین از جلبک‌های مهم قرمزی است که در تشکیل آبسنگ‌های مرجانی مشارکت دارد.

جلبک‌های سبز

جلبک‌های سبز (کلروفیتا) دارای بیش از ۷۰۰۰ گونه است که در مقایسه با جلبک‌های قهوه‌ای و قرمز از تنوع بیشتری برخوردار هستند. جلبک‌های سبز دارای دو نوع کلروفیل هستند و مانند گیاهان خشکی انرژی نور را برای ساخت قند به دام می‌اندازند. ولی برعکس گیاهان خشکی تنها در آب می‌توانند زندگی کنند.

منشأ تأمین کودهای جلبک دریایی

این جلبک‌ها در ۳ دسته قهوه ای، قرمز و سبز قرار می‌گیرند که نوع سبز رنگ را بیشتر در عمق‌های کم می‌توان یافت و جلبک‌های قرمز بیشتر در اعماق اقیانوس‌ها یافت می‌شوند. این در حالی است که جلبک‌های قهوه ای که بیشتر برای تهیه کود مورد استفاده قرار می‌گیرند. را می‌توان در محدوده محیط زیست دو نوع قبلی می‌توان یافت.

بیشتر کودهای جلبک دریایی موجود در بازار از انواعی از جلبک‌های دریایی غول پیکر که می‌توانند. به طول بیش از ۵۰ متر برسند، ساخته می‌شوند. محصولات فعال زیستی استخراج شده از جلبک‌های دریایی در حال حاضر در تولید مواد غذایی، ساخت دارو، خوراک دام و همچنین به عنوان یک ماده اولیه در صنعت مورد استفاده قرار دارد.

بیشتر محصولات تولیدی بر پایه جلبک‌های دریایی، از جلبک‌های قهوه ای (Phaeophyta)، با حدود ۲۰۰۰ گونه و به طور خاص از گونه Ascophyllum nodosum استخراج می‎گردد. استفاده از عصاره جلبک دریایی در کشاورزی به خاطر کاهش نیاز به مصرف کودهای شیمیایی و کمک به تولید محصولات ارگانیک، دارای اهمیت بالایی است.

تهیه کود مایع جلبک دریایی

اکثر کودهای مبتنی بر جلبک دریایی از کلپ گرفته شده اند. کلپ گونه ای از جلبک دریایی است که به رنگ قهوه ای روشن بوده و به طول بیش از ۵۰ سانتی متر نیز می رسد. ریز مغذی هایی که در کود جلبک دریایی یافت شده شامل منیزیم ، پتاسیم ، روی ، آهن و نیتروژن است که همگی آن ها برای گیاه ضروری هستند.

برای تهیه کود مایع جلبک دریایی، گونه‌های مختلف جلبک دریایی را شستشو داده، خشک کرده و آسیاب می‌کنند. سپس مواد آسیاب شده مورد فرآوری قرار گرفته. و در نهایت کود جلبک دریایی به دست می‌آید. که می‌توان از آن در محلول پاشی و یا مصرف خاکی استفاده نمود. برای تهیه کود جلبک دریایی از اسید و حلال‌های سوزاننده استفاده نمی‌شود و محصول نهایی کاملاً ارگانیک و بدون ضرر می‌باشد.

کود جلبک دریایی

اهمیت و کاربرد  کود جلبک دریایی در کشاورزی

استفاده از جلبک‌ها به عنوان کود به قرن نوزده بر می گردد که برای اولین بار به وسیله ساحل نشینان و جلبک‌های قهوه ای مورد استفاده قرار گرفت. جلبک‌ها بخاطر دارا بودن میزان بالای فیبر از یک طرف نقش مهمی در نرم کردن بافت خاک و حفظ رطوبت داشته.  و از طرف دیگر بخاطر دارا بودن مواد معدنی و عناصر کمیاب اهمیت دو چندانی دارد.

اهمیت جلبک‌های دریایی به علت دارا بودن عناصر مغذی از قبیل ازت، فسفر، پتاسیم و برخی ار عناصر کم مصرف مورد نیاز گیاهان. و همچنین به دلیل وجود میزان بالای فیبر و نقش آن در بهبود خواص فیزیکی و شیمیائی و بیولوژیکی خاک و از قبیل افزایش ظرفیت تبادل کاتیونی و بهبود ظرفیت نگهداری آب، تعدیل PHو … کاملا قابل مشاهده می‌باشد.

به طور کلی عصاره جلبک دریائی حاوی برخی عناصر ماکرو، میکرو و برخی هورمون های رشد یا تنظیم کننده های گیاهی، آمینواسیدها، پلی ساکاریدها، بتائین هاو …هست. ترکیبات هورمونی و مواد تنظیم کننده رشد مانند جیبرلین، اکسین ها و سیتوکنین ها در عصاره جلبک دریائی در طویل شدن سلولی، ایجاد گل، رشد برگ، سبز کردن بذر، افزایش طول میان گره ها، افزایش اندازه میوه، کیفیت میوه، تأخیر در رسیدن میوه ها، یکنواخت شدن میوه ها، کاهش اثر برخی آفات و بیماری های گیاهی موثر می باشد.

کود جلبک دریایی

کود جلبک دریایی

مزایای کود جلبک دریایی

· کود جلبک دریایی اگر روی گیاهانی که در حال جوانه زنی هستند استفاده شود .موجب افزایش جوانه زنی می‌شود.

· در صورتی که ۱۵ روز قبل از برداشت استفاده شود. عمر مفید میوه و سبزیجات را پس از برداشت افزایش می دهد.

· موجب افزایش طول عمر گل های شاخه بریده خواهد شد اگر یک یا دو روز قبل از بریدن آن روی گل ها اسپری شود.

· می تواند به عنوان یک محلول ریشه‌ زا مورد استفاده قرار گیرد. قلمه ها را در محلول حاوی کود قرار داده تا ریشه دار شوند. و سپس اقدام به کاشت کرده. در مورد بذر ها یا نشاء ها ، می‌توان محلول حاوی کود جلبک دریایی را روی آن ها اسپری کرد.

· استفاده از کود جلبک دریایی بر روی گیاهان علوفه ای میزان جذب عناصر غذایی توسط گیاه، درصد پروتئین گیاه و در مجموع کیفیت محصول را افزایش داده.

· عصاره کود جلبک دریایی همچنین باعث افزایش عملکرد محصول، مقاومت گیاه در برابر سرما زدگی و بیماری می‌شود. همچنین افزایش جذب مواد معدنی از خاک، مقاومت در برابر انواع استرس و کاهش خسارات انباری میوه می گردد.

· خصوصا کود جلبک دریایی در کشاورزی ارگانیک بسیار مفید واقع می‌شود. زیرا تقریبا دارای همه عناصر ریز مغذی به فرم کاملا قابل جذب هستند. همچنین جلبک‌ها حاوی مقادیر قابل توجهی کربوهیدرات هستند.

· کود جلبک دریایی (خصوصا الژینات موجود در آن) به عنوان یک بهبود دهنده خاک عمل می کند. آلژینات ها با فلزات موجود در خاک واکنش داده ایجاد پلی‌مرهای بلند و کراسلینک ( پیوندی که یک زنجیره پلی‌مری را به زنجیره دیگر متصل می‌کند) می‌کنند. این پلی‌مرها علاوه بر بهبود خواص فیزیکی خاک موجب افزایش ظرفیت نگهداری رطوبت توسط خاک می‌گردند.

روش استفاده کودهای جلبک دریایی

استفاده از کودهای حاوی عصاره جلبک دریائی به صورت محلول‌پاشی و مصرف در خاک در گیاهان زراعی و باغی و گلخانه‌ای رایج شده است. بدون شک محلول‌پاشی کود جلبک دریایی بهترین و موثرترین روش کاربرد آن است. محلول‌پاشی این کود به میزان ۸ الی ۲۰ برابر موثرتر از کاربرد خاکی آن می‌باشد.

تاثیر کود جلبک دریایی بر گیاه برنج

در مزارع آزمایشی نشان داده شده است که افزودن جلبک‌های سبز آبی تثبیت کننده ازت هوا به مزارع برنج تا ۳۰ درصد محصول برنج را افزایش داده.مزارع برنج به‌طور طبیعی محیط مناسبی برای رشد انواع جلبک‌های سبز آبی هستند. امروزه این جلبک‌ها را به‌صورت انبوه کشت داده و از آن کود تهیه می‌کنند که اصطلاحاً به این نوع کودها، کود زیستی می‌گویند.

مزیت کودهای زیستی نسبت به کودهای حیوانی یا شیمیایی این است. که این کودها به دلیل داشتن فعالیت‌های حیاتی و زنده بودن، از بین نرفته و دائم در حال تکثیر و افزایش هستند و عوارض جانبی کودهای شیمیایی یا حیوانی را نیز نداشته.

در انگلستان از جلبک‌ها به‌عنوان کود برای محصولاتی چون سیب‌ زمینی، کلم و سبزی‌ها استفاده می‌شود. همچنین گزارش شده است که دادن کود جلبک دریایی به مزارع سیب ‌زمینی باعث شده تا قدرت مقابله این گیاه در مقابل بیماری قارچی افزایش‌یافته و نسبت به بیماری‌های ویروسی چون پیچ‌خوردگی برگ مقاومت پیدا کند. در مورد گوجه‌ فرنگی دادن کود جلبک دریایی سبب افزایش دوره میوه دهی گوجه‌ فرنگی شده است و زمین را از وجود شته‌ها عاری می‌سازد.

کود جلبک دریایی و عناصر ریزمغذی

یکی دیگر از مزیت‌های مصرف کود جلبک دریایی کاهش بیماری‌های ناشی از کمبود عناصر معدنی است که با مصرف کودهای جلبکی این بیماری‌ها قابل رفع بوده و برای نمونه می‌توان به کمبود عناصر منگنز، بور و باریم اشاره کرد. از خواص مفید کاربرد کود جلبک‌ دریایی علاوه بر دارا بودن ازت و عناصر معدنی بالا، دارا بودن هورمون‌های تنظیم کننده رشد در این گیاهان است که برای نمونه می‌توان به افزایش مقاومت نسبت به سرما و آفات اشاره کرد.

تاثیر کود جلبک دریایی روی گیاه گوجه فرنگی

مزیت و ویژگی دیگر کود جلبک دریایی این است که این کودها عاری از بذر علف‌های هرز و قارچ‌ها هستند و دارای پتاس زیادی هستند. در مورد گیاه سویا افزایش کود جلبکی باعث افزایش مقدار پروتئین محصول می‌شود. در مورد محصول گوجه ‌فرنگی نیز آزمایش‌هایی توسط Crouch و Vanstaden در سال ۱۹۹۷ صورت گرفته است که مشخص شده میزان گل‌دهی و میزان محصول گوجه ‌فرنگی افزایش یافته و زمان رسیدن میوه نیز کاهش یافته است.

میزان محصول شلغم نیز در خاک‌های ماسه‌ای با افزودن کود جلبکی در سال‌های اول و دوم افزایش قابل توجه‌ای نشان می‌دهد. در مورد محصولات باغی چون سیب، خیار و گل‌های زینتی نیز سبب کاهش میزان کرم خوردگی می‌شود. افزایش مقاومت سرمایی و عمر پوسته میوه‌جاتی مانند گوجه ‌فرنگی، کرفس، مرکبات و هلو نیز از دیگر ویژگی‌های و ارزش‌های کاربردی کود جلبک دریایی است.

در مجموع افزایش کود جلبک دریایی به خاک‌های ماسه‌ای و گچی به میزان زیاد، کیفیت و حاصل‌خیزی خاک را افزایش می‌دهند. در ایرلند از فوکوس (جلبک قهوه‌ای) به‌طور مستقیم به‌عنوان کود استفاده می‌شود. افزودن مستقیم برخی از جلبک‌ها به زمین کشاورزی به‌عنوان کود، نه‌تنها باعث افزایش محصول می‌شود، بلکه گیاه را از هجوم حشرات و بیماری‌ها نیز حفظ کرده.

برخی اثرات کاربرد عصاره کود جلبک دریایی در گیاهان

۱-افزایش تحمل گیاهان به استرس

محصولاتی که از عصاره کود جلبک دریایی به دست می آیند باعث افزایش تحمل گیاهان به استرس و تنش های ناشی از عوامل محیطی (خشکی، شوری و افزایش دما)و فیزیولوژیکی می شوند.

استفاده از کود جلبک دریایی به علت حضور گلایسین بتائین در سلول باعث کاهش اثرات سوء تنش های محیطی می شود و همچنین باعث افزایش تحمل گیاهان نسبت به سرما شده. به علاوه موجب بقاء گیاهان در زمان یخ زدگی و رشد مجدد در تمام گیاهان می شود.

۲- تقویت سیستم دفاعی گیاهی

در این مورد می توان محافظت از گیاه را از نقش های مهم کود جلبک دریایی دانست. این پلی ساکارید باعث تحریک تولید تنظیم کننده ی مهم رشد و تقویت کننده سیستم دفاعی گیاهان می شود. همچنین این ترکیب (لامینارین) باعث تولید ترکیبات ضدقارچی (فیتوالکسین) و تولید آنزیم های هیدرولیز کننده مانند کیتیناز و گلوکاناز باعث می شود.

۳- تاثیر بر میزان رشد ریشه

کاهش رشد ریشه در اثر کاهش دما باعث کم شدن ظرفیت جذب آب و مواد معدنی توسط ریشه و به دنبال آن ظهور اثرات ثانویه ناشی از کمبود مواد غذایی و اختلال در رشد گیاه می شود. در دمای پایین، انتقال مواد داخل گیاه شکل و مقدار انتقال مواد دچار تغییر می شود و در نتیجه رشد ریشه و در نهایت میزان رشد گیاه کاهش می یابد.

همچنین سرما باعث کاهش سنتز آدنوزین تری فسفات و بسیاری از ترکیبات دیگر از قبیل هورمون ها، اسیدهای آمینه و برخی از ویتامین ها در ریشه صورت می گیرد. شده و سرعت انتقال این مواد به ساقه را کاهش می دهد. بتائین ،مانیتول و … از اختلال در رشد ریشه و کاهش رشد در نتیجه تنش دمایی جلوگیری می کنند.

۴- افزایش میزان فتوسنتز کلروفیل و سبزینگی گیاهان

فتوسنتز یکی از فرآیندهای حساس به دما می باشد. نخستین مکان دریافت تنش سرما مرحله ی فتوسیستم ۲ که باعث کاهش عملکرد فتوسیستم ۲ و توقف فعالیت فتوسنتز بر اثر سرما می شود. تنش سرما همچنین سبب اختلال در تولید کلروفیل و بروز آسیب در واکنش های کلروپلاست ها می گردد. با کاهش بیشتر دما کل فرآیند کلروفیل سازی متوقف می شود و رنگ برگ ها به زردی می گراید که نشان دهنده ی کمبود کلروفیل است.

مطالعات مختلف نشان داده که استفاده از عصاره جلبک دریائی به دست آمده. در گیاهان تحت تیمار باعث افزایش میزان کلروفیل برگ می شود که به دلیل وجود آمینوبوتیرات، گلایسین بتائین و بتائین در عصاره استخراج شده می باشد. همچنین محلول پاشی عصاره جلبک دریایی موجب تحریک فتوسنتز شده و منجر به تولید بهتر قند و نشاسته ها می شود.

در برخی از مطالعات مشاهده شده است که بهبود فتوسنتز توسط گلایسین بتائین در گیاهان تحت تنش سرما، به افزایش کارائی فتوسیستم ۲ مربوط می شود. گلایسین بتائین همانند یک محافظ اسمزی در کلروپلاست های گیاه تحت تنش عمل می کند.

مهمترین هورمون‌های گیاهی در کود جلبک دریایی :

وجود ترکیبات هورمونی چون اکسین، جیبرلین، فنیل استیک اسید و سیتوکینین در جلبک‌های قهوه‌ای به اثبات رسیده است. هورمون سیتوکنین در جلبک‌ها سبب تأثیرگذاری در افزایش میزان تولید سیب‌ زمینی می‌شود. محتوای پروتئین علف‌های موجود در مراتع نیز با مصرف کودهای جلبکی تا ۷/۰ درصد افزایش می‌یابد.

در مورد مرکبات مانند لیمو، با دادن کود جلبکی زمان باقی ماندن میوه را بر روی درخت افزایش داده. و سبب رسیدگی کامل میوه می‌شود. همچنین وزن خوشه‌های موز با کاربرد کود جلبک دریایی حدود ۵/۱۴ تا ۷/۱۷ درصد افزایش پیدا کرد. و در مورد محصولاتی چون سیب‌ زمینی، ذرت، فلفل، گوجه‌ فرنگی، آناناس و پرتقال نیز تأثیر قابل توجه‌ای در میزان محصول گذاشته است.

اکسین

انواع مختلفی از اکسین ها وجود دارند که هر کدام نقش خاص خود را دارند. یکی از مهمترین عملکردهای آن ها ایجاد توازن در سرعت رشد است. اکسین ها هم اثر تحریک کنندگی رشد و هم تاخیر در رشد را دارا می باشند. همچنین موجب تحریک رشد ریشه و جلوگیری از تشکیل جوانه یا بازشدن جوانه در زمان نامناسب می شوند.

کود جلبک دریایی میتواند نقش مهمی در تولید اکسین ها توسط خود گیاه داشته باشد. زیرا آنزیم های تشکیل شده به کمک ریزمغذی های موجود در جلبک دریایی نقش مهمی در تشکیل اکسین ها خواهند داشت.

سیتوکینین‌ها

سیتوکینین ها گروه دیگری از هورمون های مهم گیاهی می باشند. آنها فرآیندهای رشد اولیه را تحریک و فعال میکنند. سیتوکینین موجود در عصاره جلبک دریایی سبب تحریک رشد با قدرت بیشتری میشود زیرا آنها انتقال ریزمغذی ها را به برگ انجام میدهند. همچنین آن ها از یخ زدگی حاشیه ای ( تا ۳ درجه سلسیوس ) گیاه را محافظت می کنند. علاوه بر این سیتوکینین ها پروسه پیری در گیاه را به تعویق می اندازند.

بتائین‌ها

بتائین ها نقش ضروری در پدیده اسمز در گیاه بازی می کنند. با کمک در افزایش جذب آب در گیاه در شرایط خشکی بسیار مفید واقع میشوند.

 

 

منبع: کیان مهر، ه. ۱۳۸۴، بیولوژی جلبک‌ها، انتشارات دانشگاه فردوسی مشهد

https://en.wikipedia.org/wiki/Seaweed_fertiliser

https://dengarden.com/gardening/The-Benefits-of-Using-Liquid-Seaweed-Fertilizer

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

مطالب مرتبط

ضد عفونی خاک

ضدعفونی خاک

ضد عفونی خاک چرا باید خاک را ضدعفونی کنیم؟ در خاک عوامل بیماری زا از جمله نماتد، قارچ، باکتری، ...
امدادکشاورز
14 بهم 1399
Tomato end rot

عارضه ‌های میوه گوجه فرنگی

عارضه ‌های میوه گوجه فرنگی گوجه فرنگی گوجه فرنگی با نام علمی Lycopersiscom esculentum  از خانواده Solanaceae ، گياهي است يک ساله و بومي ...
امدادکشاورز
18 آذر 1399
کوددهی و تغذیه پیاز

کوددهی و تغذیه پیاز

کوددهی و تغذیه پیاز پیاز پیـاز یکی از محصـولات مهـم خـوراکی و صـنعتی در دنیـا و ایـران می‌باشد و ...
امدادکشاورز
06 ارد 1400
Call Now Button
فیلدهای قابل نمایش را انتخاب کنید. بقیه فیلد ها مخفی خواهند شد
  • تصویر
  • کد محصول
  • نمره
  • قیمت
  • موجود
  • دسترسی
  • توضیح
  • عرض
  • اندازه
  • ویژگی ها
  • فیلد دلخواه
مقایسه