×

کشت بلوبری در ایران

امدادکشاورز
20 اسف 1399
زمان مطالعه را وارد کنید دقیقه زمان برای مطالعه
گیاه بلوبری

کشت بلوبری در ایران

معرفی گیاه بلوبری

گیاه بلوبری (Blueberry) درختچه های خزاندار، بومی شمال آمریکا و مناطقی از اروپا هستند. و در این مناطق به طور گسترده ای کشت می‌شوند. این میوه از جدید ترین میوه های ریز است، که در قرن ۲۰ اهلی شده است.

میوه های آن سته یاحبه، آبی رنگ و خوراکی است. ارزش غذایی بالایی دارد. میوه های بلوبری یا مستقیما مصرف می‌گردد. یا اینکه به شکل های مختلف مثل مربا، ژله، دسرها،  نوشیدنیها و …

گیاه بلوبری به طور طبیعی در خاک‌های دارای زهکشی مناسب و ضعیف از نظر تغذیه و خاک‌های شنی و آلی رشد می‌کند. بلوبری در خاک‌های معدنی رسی لومی می‌تواند رشد کند. برای رشد بهینه این گیاه انتخاب محل مناسب کشت بسیار مهم است.

بلوبری گیاهای درختچه ای و کند رشد، با برگ ها کوچک و براق می باشد. که میوه های زیادی در سطح وسیع تولید می کند .بلوبری خاک های با درصد اسید بالا را بیشتر می‌پسندد.

برای رشد بهینه در نواحی نیمه گرمسیری یا خنک تر، به آفتاب کامل نیاز داشته. ولی در نواحی گرم تر به آفتاب کامل به همراه کمی سایه نیز نیاز دارد. آبیاری این گیاهان باید به طور منظم انجام شود. میزان آبیاری نباید طوری باشد که به گیاه آسیب برساند.

 

blueberry blueberry گیاه بلوبری

پرورش بلوبری

پرورش بلوبری به دلیل کوچک بودن میوه  نیاز به نیروی کاری زیاد برای برداشت دارد، سرمایه گزاری و برنامه ریزی برای بازاریابی آن بسیار مهم است. درختچه بلوبری گیاهی چند ساله است و ۲۰ سال عمر می‌کند. گیاه بلوبری به چند سال زمان برای استقرار نیاز دارد. و برداشت میوه تا سومین یا چهارمین فصل انجام نمی‌شود.

محصول اقتصادی در سال ششم تا هشتم برداشت می‌شود. در باغات در حد ۸ هزار متر مربع انجام عملیات مختلف با دست انجام می‌شود. هرچه مساحت زمین افزایش می‌یابد باید از مکانیزاسیون برای کوددهی، مالچ کشی و اسپری کردن کودها استفاده کرد. برای داشتن محصول خوب انجام تغذیه کافی، کنترل آفات و بیماری‌ها و علف‌های هرز ضروری است. به دلیل خواص آنتی اکسیدانی و ویتامین‌ها و طعم خوبی که دارد بسیار مورد توجه مصرف کنندگان است.

مزایای کاشت بلوبری

کشت بلوبری پتانسیل مارکت بالایی دارد. می‌تواند ۱۰ روز روی بوته و دو هفته در یخچال بماند. گیاهانی با عمر طولانی و مقاومی هستند. و چند ساله هستند. برای کاشت گیاه بلوبری باید به مکان مناسب، pH پایین( اسیدی)، منابع مواد آلی، آبیاری، کنترل آفات، پرندگان، جوندگان و خرگوش‌ها و فروش آن توجه شود. برای رسیدن میوه باید ۶۰ تا ۸۰ روز بعد از گلدهی روی درختچه باقی بماند.

انواع ارقام مهم و تجاری بلوبری

مهمترین ارقام بلوبری که از انواع پابلند هستند.

رقم Aurora

اندازه میوه در این رقم متوسط تا بزرگ هست. رنگ میوه آبی تیره است. قدرت رشد متوسط می‌باشد. میوه های آن دیررس می‌باشد. و ممکن است قبل از سرمای پاییز نرسند.

 

گیاه بلوبری گیاه بلوبری گیاه بلوبری

رقم Liberty

رقمی پر رشد با عادت رشد افراشته می‌باشد. که نیاز به تربیت داربستی دارد .هرس آن نسبت به سایر ارقام زحمت بیشتری دارد. اندازه میوه متوسط تا بزرگ هست. طعم میوه خیلی خوب است. میوه متوسط رس می‌باشد.

 

رقم Liberty رقم Liberty

رقم Bluejay

رقمی میان رس است. اندازه میوه متوسط (وزن بین ۱/۵ تا ۲ گرم) به رنگ آبی روشن می‌باشد. و عملکرد متوسط(بین ۲/۵ تا ۴ کیلوگرم در هر بوته.). طعم میوه خوبی دارد.

 

رقم Bluejay رقم Bluejay رقم Bluejay

رقم Duke

این رقم زودرس هست. اندازه میوه متوسط میباشد. عملکرد متوسط است.

 

رقم Duke  رقم Duke 

رقم Chandler

رقمی دیررس هست. اندازه میوه بزرگ تا خیلی بزرگ می باشد. رنگ میوه آبی مالیم تا آبی تیره، و طعم میوه خوب و عملکرد بالا (بین ۴ تا ۵/۵ کیلوگرم در هر بوته.) است.

 

رقم Chandler رقم Chandler رقم Chandler

 

 و ارقام تجاری مهم دیگر رقم Elliott، رقم Legacy، رقم Reka، رقم Darrow، Rubel، Jersey و Spartan می‌باشد.

گونه های بلوبری

بلوبری ها دارای انواع پابلند مانند Vaccinium corymbosum به ارتفع ۱/۵ تا ۷ متر دارد. و پا کوتاه وحشی ۱۵ الی ۴۵ سانتی متر و انواع حد واسط (چشم خرگوشی) مانند V.asheiبا ارتفاع بین ۱ تا ۲ متر هستند. ارقام پاکوتاه شرایط سردتر و انواع پابلند شرایط معتدلتر را ترجیح می‌دهند.

 ویژگی های مناسب میوه

اندازه بزرگ، رنگ آبی روشن، بافت محکم، زخم روی میوه کوچک باشد، مقاوم به ترکیدگی باشد، ماندگاری زیادی داشته باشد، عطر و طعم خوبی داشته باشد، ریزش میوه از درخت کم باشد. درختان باید به سرمای ابتدای بهار مقاوم باشد، ارقام زودرس نسبت به سرمای بهاره حساس تر هستند.

انتخاب مکان مناسب برای کاشت بلوبری

تهویه و زهکشی مناسب خاک، ارتفاع بلند، زهکشی مناسب خاک، عمق مناسب خاک حداقل 75 تا 100 سانتی متر، دامنه pH بین 4.5 تا 5.2. بنابراین این گیاهان در مناطقی از کشور مثل استان گیلان و مازندران که گیاه کشت می شود و دارای خاک اسیدی هستند امکان پرورش دارند. چندماه قبل از کاشت می توان خاک را با اضافه کردن گوگرد و مواد آلی اسیدی کرد. این گیاه به شوری آب و خاک نیز حساس هست.

این گیاهان نیازمند زمستان خنک و تابستان گرم هستند. تابستان ابری و خنک باعث شیوع بیماری و کاهش تولید قند می شود.این گیاه مقاومت خوبی به سرمای زمستان دارد. و در هنگام خواب 22- تا 25- درجه سانتی گراد را می تواند تحمل کنند.

کاشت نهال بلوبری

زمان کاشت بلوبری در اواخر پاییز یا اوایل بهار است. اگر نهال ریشه لخت است زمان کاشت از اواسط دی ماه تا اواسط اسفند ماه است. اگر نهال گلدانی باشد زمان مناسب کاشت از اواسط شهریور تا اواسط آبان است.

کاشت در پاییز به دلیل اجازه رشد بیشتر تا زمستان و شروع رشد سریع تر در ابتدای بهار بهتر است. کاشت بهاره به دلیل زیاد بودن رطوبت در ابتدای بهار سبب کاهش رشد ریشه و درنتیجه باعث داشتن سیستم ریشه کوچکتر تا پایان فصل رشد می‌شود. فاصله مناسب بین ردیف‌های کشت حدود 3 تا 4.5 متر مربع هست تا گیاه به حداکثر رشد خود برسد. هر 60 متر باید یک فاصله با عرض مناسب برای حرکت کشاورزان و وسایل نقلیه وجود داشته باشد. اندازه قطر گودال کاشت نهال باید دو برابر قطر گودال در نهالستان و در همان عمق کاشته شود. در هر دو روش ریشه لخت و گلدانی بلافاصله بعد از کاشت نهال آبیاری باید انجام شود.

گیاهان باید در همان عمقی که در نهالستان بودند. در خاک کشت شوند و طوقه در سطح خاک باشد. هرگیاه در چال های به عمق   ۳۲الی ۴۲سانتی مترکه دارای مخلوط خاک و پیت خزه مرطوب می باشد کشت می شود.

 

کوددهی و تغذیه در بلوبری

تغذیه کامل در باروری، کیفیت و سلامت این گیاه تاثیر زیادی دارد. با توجه به سطحی بودن ریشه این گیاه، تغذیه نامناسب می تواند به این گیاه آسیب بزند. بهتر است مقدار و زمان مصرف کود بر اساس نتایج آزمون خاک انجام گیرد.

بهتر است از کودهای اسیدزا مانند سولفات آمونیوم ، سولفات منیزیم، گوگرد و سولفات آهن در خاک استفاده شود.

باید دقت شود از مصرف کودهای نیتروژنی به فرم نیترات و یا کودهای پتاسیمی به فرم کلرید پتاسیم خوداری شود. چون گیاه بلوبری به کلر بسیار حساس است. از آنجا که این گیاه به شوری حساس است باید نسبت به مقدار و نحوه کاربرد کود دقت کرد. اگر فسفر خاک خیلی باشد و پتاسیم آن نیز درحد کم یا متوسط باشد، کود با فرمول 14-28-14 انتخاب خوبی خواهد بود. اگر فسفر و پتاسیم خاک کم تا متوسط باشد ، کود با فرمول 12-12-12 انتخاب خوبی خواهد بود. اگر خاک غنی از فسفر باشد و پتاسیم خاک نیز متوسط تا زیاد باشد. از ترکیب کودی 12-4-8 استفاده شود.

 به این ترتیب که در بهار و پاییز (بعداز برداشت محصول) هر نوبت، ۳۲ گرم به هر بوته داده شود. وقتی ارتفاع بوته به ۲/۵ متر رسید. این مقدار ۱۵۲ گرم به ازای هر بوته می‌شود.

با توجه به اینکه نیاز  بلوبری به  کودها  زیاد نیست ، برای همین تغذیه  ارگانیک آن با استفاده از کودهای آلی و ارگانیک ساده تر از بسیاری از محصولات است.

گرده افشانی بلوبری

اکثر ارقام پایه بلند خود گرده افشان هستند و وقتی به شکل تک رقم هم کاشته می‌شوند محصول تولید می‌کنند، در حالیکه دگر گرده افشانی با ارقام دیگر باعث بزرگتر شدن میوه‌ها، عملکرد بیشتر و رسیدن سریع تر می‌شود.

برای داشتن بهترین گرده افشانی و تشکیل میوه به ازای هر دو تا چهار ردیف یک رقم متفاوت گرده زا کاشته شود. رقم Rabbiteye به طور کامل خود ناسازگار است. و برای داشتن گرده افشانی و تشکیل میوه مناسب ارقام دیگری که در یک زمان گلدهی دارند مانند پریمیر، یادکین و اونسلو کاشته شود. برای افزایش گرده افشانی و تشکیل میوه استفاده از کندو هم می‌تواند موثر می باشد.

وجود رقم گرده زا  برای انواع پاکوتاه و چشم خرگوشی حتماً ضروری است. چون گل های عقیم دارند.

 

گیاه بلوبری گیاه بلوبری گیاه بلوبری

مالچ

تحقیقات نشان داده است که استفاده از مالچ مقدار محصول را 2 تا 4 برابر ببیشتر از حالت بدون مالچ افزایش می‌دهد. از جمله فواید مالچ نگهداری بهتر رطوبت در خاک، کنترل علف‌های هرز و خنک تر شدن خاک در تابستان و گرمتر شدن خاک در زمستان می‌شود.

آبیاری بلوبری

آبیاری قطره‌ای به دلیل افزایش کارایی و کاهش مصرف آب بهتر از آبیاری شیاری است. هم فعالیت ریشه گیاه را افزایش داده و هم باعث کاهش بیماری‌های قارچی می‌شود. برای کاهش خطر یخ زدگی استفاده از روش آبیاری شیاری بهتر است.

ریشه این گیاه سطحی است. و اغلب ریشه ها تا عمق 35-42سانتی متری نفوذ دارند. لذا این گیاه به خشکی و کمبود رطوبت خیلی حساس می‌باشد و در طی فصل رشد به رطوبت زیادی نیاز دارد. و در تابستان که دما بالاست باید به طور منظم آبیاری شود. در اثر کمبود رطوبت و تنش خشکی عملکرد و رشد این گیاه کاهش و ممکن است در حالت شدید گیاه از بین برود.

هرس کردن بلوبری

برای داشتن حداکثر محصول و میوه درشت تر انجام هرس مانند انگور و هلو نیاز است. در زمان کاشت نهال‌های ریشه لخت باید یک سوم انتهایی درختچه را حذف کرد. روی سه شاخه اصلی هر درختچه 50 درصد آن را حذف کنید. از سالهای دوم به بعد هر ساله شاخه‌های ضعیف، آسیب دیده یا بیمار را حذف کنید. در سال سوم شاخه‌های دارای جوانه باقی مانده و شاخه‌هایی که فقط رشد رویشی دارند حذف شوند.

آفات و بیماریهای بلوبری

مقاومت  ارقام بلوبری به آفات و بیماری ها متفاوت است.  در بعضی  مناطق شیوع بیماری‌هایی مانند کپک خاکستری، آنتراکنوز و بلایت باکتریایی و یا آفت کرم میوه می تواند مشکل ساز باشد. اما آفت اصلی در اکثر مناطق تولید بلوبری پرندگان هستند. میوه ها و گل های این میوه بسیار مورد علاقه پرندگان هست. و پرندگان می توانند سبب آسیب جدی شوند. که ممکن است پرندگان بیش از  32درصد محصول بلوبری را از بین ببرند.

۱- سار معمولی

آفات و بیماریهای بلوبری

۲-فنچ معمولی

آفات و بیماریهای بلوبری

۳- سیاه مرغ بال سرخ

آفات و بیماریهای بلوبری

منبع

شیوا قاسمی، مصطفی قاسمی، مجید گلمحمدی. آشنایی با بلوبری(Blueberry). وزارت جهاد کشاورزی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، موسسه تحقیقات علوم باغبانی،پژوهشکده میوه های معتدله و سردسیری. ۱۳۹۷

Blueberry Production Blueberry Production Techniques Techniques- Profitable Niche Farming: North Coast December 15-16, 2009

Specialty Crop Profile: Blueberries Anthony Bratsch, Extension Specialist, Vegetables and Small Fruit Jeremy Pattison, Extension Specialist, Small Fruit

https://en.wikipedia.org/wiki/Blueberry

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

مطالب مرتبط

جیبرلیک اسید روی انگور

اثر جیبرلیک اسید روی انگور

اثر جیبرلیک اسید روی انگور اثر جیبرلیک اسید روی انگور، انگــور .L vinifera Vitis یکــی ازمحصــولات مهــم ...
امدادکشاورز
04 بهم 1399
شکرک زدن عسل

چرا عسل شکرک می‌زند؟

چرا عسل شکرک می‌زند؟ شکرک زدن عسل فرایندی طبیعی است که طی آن قند موجود در عسل به ...
امدادکشاورز
18 اسف 1399
تغذیه گیاه برنج

بهترین تغذیه گیاه برنج

محصول برنج برنج یکی ازمهم ترین غذای اصلی مردم سراسر جهان محسوب می‌شود. این گیاه در سطح ...
امدادکشاورز
18 آذر 1399