درختان خشکبار, کاشت و پرورش گیاهان

کشت بلوبری در ایران

گیاه بلوبری (Blueberry) درختچه های خزاندار، بومی شمال آمریکا و مناطقی از اروپا هستند و در این مناطق به طور گسترده ای کشت می‌شوند. اما استقبال گسترده از این میوه خوشمزه در تهیه انواع دسرها و نوشیدنی و حتی مصرف تازه خوری، باعث شده است که در سالهای اخیر، کشت بلوبری در ایران نیز با اقبال خوبی مواجه شود و به شرط آگاهی از فوت و فن کار، می تواند سودآوری خوبی داشته باشد. امداد کشاورز در این مطلب، نحوه کاشت، پرورش و مبارزه با آفات بلوبری را بازگو کرده و نکات درباره شرایط پرورش بلوبری در استان های ایران که تا کنون ندیده اید را، از زبان کارشناسان کشاورزی، بیان می کند.

این میوه از جدید ترین میوه های ریز است، که در قرن ۲۰ اهلی شده است. میوه های آن سته یا حبه، آبی رنگ و خوراکی است. بلوبری ارزش غذایی بالایی دارد. میوه های بلوبری یا مستقیما مصرف می‌گردد و یا اینکه به شکل های مختلف مثل مربا، ژله، دسرها،  نوشیدنیها و … مورد استفاده قرار می گیرد. 

گیاه بلوبری به طور طبیعی در خاک‌های دارای زهکشی مناسب و ضعیف از نظر تغذیه و خاک‌های شنی و آلی رشد می‌کند. بلوبری در خاک‌های معدنی رسی لومی می‌تواند رشد کند. برای رشد بهینه این گیاه انتخاب محل مناسب کشت بسیار مهم است.

بلوبری گیاهای درختچه ای و کند رشد، با برگ ها کوچک و براق است که میوه های زیادی در سطح وسیع تولید می کند. بلوبری خاک های با درصد اسید بالا را بیشتر می‌پسندد.

برای رشد بهینه در نواحی نیمه گرمسیری یا خنک تر، به آفتاب کامل نیاز داشته. ولی در نواحی گرم تر به آفتاب کامل به همراه کمی سایه نیز نیاز دارد. آبیاری این گیاهان باید به طور منظم انجام شود. میزان آبیاری نباید طوری باشد که به گیاه آسیب برساند.

blueberry

پرورش بلوبری

از آنجایی که بلوبری میوه های کوچکی دارد، یکی از سخت ترین مراحل در پرورش بلوبری، برداشت آن است. کاشت این میوه در ایران نادر است و نیاز به تحقیقات گسترده بازار برای فروش محصول نهایی دارد. یکی از مواردی که باید در کاشت بلوبری به آن توجه کرد این است که این گیاه برای استقرار به چند سال زمان نیاز دارد و برداشت میوه پس از 3-4 فصل انجام خواهد گرفت.

در صورتی که به منظور تجاری اقدام به پرورش بلوبری کرده اید، باید از سال ششم تا هشتم منتظر برداشت محصول اقتصادی باشید. برداشت دستی، برای باغاتی تا مساحت 0.8 هکتار با دست انجام می شود. اما برای مساحت های بیشتر، عملیات ماشینی و مکانیزه برای کوددهی، مالچ کشی و سمپاشی پیشنهاد می شود. به طور قطع، توجه به نیازهای تغذیه ای گیاه و کنترل آفات و بیماری ها و علف هرز می تواند در دستیابی به محصول بهتر و بیشتر مؤثر باشد.

این میوه به دلیل خواص آنتی اکسیدانی و ویتامین‌ها و طعم خوبی که دارد بسیار مورد توجه مصرف کنندگان است.

انتخاب مکان مناسب برای کاشت بلوبری

تهویه و زهکشی مناسب خاک، ارتفاع بلند، زهکشی مناسب خاک، عمق مناسب خاک حداقل 75 تا 100 سانتی متر، دامنه pH بین 4.5 تا 5.2. بنابراین این گیاهان در مناطقی از کشور مثل استان گیلان و مازندران که گیاه کشت می شود و دارای خاک اسیدی هستند امکان پرورش دارند. چندماه قبل از کاشت می توان خاک را با اضافه کردن گوگرد و مواد آلی اسیدی کرد. این گیاه به شوری آب و خاک نیز حساس هست.

این گیاهان نیازمند زمستان خنک و تابستان گرم هستند. تابستان ابری و خنک باعث شیوع بیماری و کاهش تولید قند می شود.این گیاه مقاومت خوبی به سرمای زمستان دارد. و در هنگام خواب 22- تا 25- درجه سانتی گراد را می تواند تحمل کنند.

درباره پرورش بلوبری سؤال داری؟

همه دارن سؤالات کشاورزی و باغبانی شونو تو اپلیکیشن امداد کشاورز میپرسن. تو هم همین الآن اپلیکیشن رو دانلود کن و سؤالت رو از ده ها باغدار بلوبری در ایران بپرس.

کاشت نهال بلوبری در ایران

زمان کاشت بلوبری در اواخر پاییز یا اوایل بهار است. اگر نهال ریشه لخت است زمان کاشت از اواسط دی ماه تا اواسط اسفند ماه است. اگر نهال گلدانی باشد زمان مناسب کاشت از اواسط شهریور تا اواسط آبان است.

کاشت در پاییز به دلیل اجازه رشد بیشتر تا زمستان و شروع رشد سریع تر در ابتدای بهار بهتر است. کاشت بهاره به دلیل زیاد بودن رطوبت در ابتدای بهار سبب کاهش رشد ریشه و درنتیجه باعث داشتن سیستم ریشه کوچکتر تا پایان فصل رشد می‌شود. فاصله مناسب بین ردیف‌های کشت حدود 3 تا 4.5 متر مربع هست تا گیاه به حداکثر رشد خود برسد. هر 60 متر باید یک فاصله با عرض مناسب برای حرکت کشاورزان و وسایل نقلیه وجود داشته باشد. اندازه قطر گودال کاشت نهال باید دو برابر قطر گودال در نهالستان و در همان عمق کاشته شود. در هر دو روش ریشه لخت و گلدانی بلافاصله بعد از کاشت نهال آبیاری باید انجام شود.

گیاهان باید در همان عمقی که در نهالستان بودند. در خاک کشت شوند و طوقه در سطح خاک باشد. هرگیاه در چال های به عمق   ۳۲الی ۴۲سانتی مترکه دارای مخلوط خاک و پیت خزه مرطوب می باشد کشت می شود.

کوددهی و تغذیه در بلوبری

تغذیه کامل در باروری، کیفیت و سلامت این گیاه تاثیر زیادی دارد. با توجه به سطحی بودن ریشه این گیاه، تغذیه نامناسب می تواند به این گیاه آسیب بزند. بهتر است مقدار و زمان مصرف کود بر اساس نتایج آزمون خاک انجام گیرد.

بهتر است از کودهای اسیدزا مانند سولفات آمونیوم ، سولفات منیزیم، گوگرد و سولفات آهن در خاک استفاده شود. در صورت نیاز به استفاده از کود هیومیک اسید، حتماً با کارشناس مشورت کنید. 

باید دقت شود از مصرف کودهای نیتروژنی به فرم نیترات و یا کودهای پتاسیمی به فرم کلرید پتاسیم خوداری شود. چون گیاه بلوبری به کلر بسیار حساس است. از آنجا که این گیاه به شوری حساس است باید نسبت به مقدار و نحوه کاربرد کود دقت کرد. اگر فسفر خاک خیلی باشد و پتاسیم آن نیز درحد کم یا متوسط باشد، کود با فرمول 14-28-14 انتخاب خوبی خواهد بود. اگر فسفر و پتاسیم خاک کم تا متوسط باشد ، کود با فرمول 12-12-12 انتخاب خوبی خواهد بود. اگر خاک غنی از فسفر باشد و پتاسیم خاک نیز متوسط تا زیاد باشد. از ترکیب کودی 12-4-8 استفاده شود.

 به این ترتیب که در بهار و پاییز (بعداز برداشت محصول) هر نوبت، ۳۲ گرم به هر بوته داده شود. وقتی ارتفاع بوته به ۲/۵ متر رسید. این مقدار ۱۵۲ گرم به ازای هر بوته می‌شود.

با توجه به اینکه نیاز  بلوبری به  کودها  زیاد نیست ، برای همین تغذیه  ارگانیک آن با استفاده از کودهای آلی و ارگانیک ساده تر از بسیاری از محصولات است. برخی از کودهای محرک رشد مانند کود اکورمون نیز برای افزایش گلدهی و میوه دهی وجود دارد که می توانید در خصوص مقدار و نحوه مصرف آن، با توجه به شرایط باغ خود، با کارشناس کشاورزی مشورت کنید. 

گرده افشانی بلوبری

اکثر ارقام پایه بلند خود گرده افشان هستند و وقتی به شکل تک رقم هم کاشته می‌شوند محصول تولید می‌کنند، در حالیکه دگر گرده افشانی با ارقام دیگر باعث بزرگتر شدن میوه‌ها، عملکرد بیشتر و رسیدن سریع تر می‌شود.

برای داشتن بهترین گرده افشانی و تشکیل میوه به ازای هر دو تا چهار ردیف یک رقم متفاوت گرده زا کاشته شود. رقم Rabbiteye به طور کامل خود ناسازگار است. و برای داشتن گرده افشانی و تشکیل میوه مناسب ارقام دیگری که در یک زمان گلدهی دارند مانند پریمیر، یادکین و اونسلو کاشته شود. برای افزایش گرده افشانی و تشکیل میوه استفاده از کندو هم می‌تواند موثر می باشد.

وجود رقم گرده زا  برای انواع پاکوتاه و چشم خرگوشی حتماً ضروری است. چون گل های عقیم دارند.

گیاه بلوبری

مالچ

تحقیقات نشان داده است که استفاده از مالچ مقدار محصول را 2 تا 4 برابر ببیشتر از حالت بدون مالچ افزایش می‌دهد. از جمله فواید مالچ نگهداری بهتر رطوبت در خاک، کنترل علف‌های هرز و خنک تر شدن خاک در تابستان و گرمتر شدن خاک در زمستان می‌شود.

آبیاری بلوبری

آبیاری قطره‌ای به دلیل افزایش کارایی و کاهش مصرف آب بهتر از آبیاری شیاری است. هم فعالیت ریشه گیاه را افزایش داده و هم باعث کاهش بیماری‌های قارچی می‌شود. برای کاهش خطر یخ زدگی استفاده از روش آبیاری شیاری بهتر است.

ریشه این گیاه سطحی است. و اغلب ریشه ها تا عمق 35-42سانتی متری نفوذ دارند. لذا این گیاه به خشکی و کمبود رطوبت خیلی حساس می‌باشد و در طی فصل رشد به رطوبت زیادی نیاز دارد. و در تابستان که دما بالاست باید به طور منظم آبیاری شود. در اثر کمبود رطوبت و تنش خشکی عملکرد و رشد این گیاه کاهش و ممکن است در حالت شدید گیاه از بین برود.

هرس کردن بلوبری

برای داشتن حداکثر محصول و میوه درشت تر انجام هرس مانند انگور و هلو نیاز است. در زمان کاشت نهال‌های ریشه لخت باید یک سوم انتهایی درختچه را حذف کرد. روی سه شاخه اصلی هر درختچه 50 درصد آن را حذف کنید. از سالهای دوم به بعد هر ساله شاخه‌های ضعیف، آسیب دیده یا بیمار را حذف کنید. در سال سوم شاخه‌های دارای جوانه باقی مانده و شاخه‌هایی که فقط رشد رویشی دارند حذف شوند. در صورت آسیب دیدن پوسته درخت در هنگام هرس می توانید از چسب باغبانی یا رنگ محافظ تنه درخت استفاده کنید.

مزایای کاشت بلوبری

بلوبری خواص ویتامینی و آنتی اکسیدانی زیادی دارد که از این لحاظ بسیار قابل توجه است. کاشت بلوبری از لحاظ زیر دارای فواید بسیاری است:

1- مناسب برای کاشت در فضاهای کوچک: بلوبری از جمله گیاهانی است که برای پرورش به باغات بزرگ نیاز ندارد. به علاوه از آنجایی که بوته های بلوبری خود، گرده افشانی می کنند بنابراین فقط دو بوته هم برای تولید میوه کافی است. برای کاشت گیاه بلوبری باید به مکان مناسب، pH پایین(اسیدی)، منابع مواد آلی، آبیاری، کنترل آفات، پرندگان، جوندگان و خرگوش‌ها و فروش آن توجه شود. برای رسیدن میوه باید ۶۰ تا ۸۰ روز بعد از گلدهی روی درختچه باقی بماند.

2- منبع غنی از ویتامین C و آنتی اکسیدان: امروزه بسیاری از افراد به خواص بلوبری برای بهبود سیستم ایمنی بدن ایمان دارند. پزشکان بر این باورند که تنها یک وعده بلوبری تقریباً 25 درصد از میزان توصیه شده روزانه ویتامین C را تامین می کند. به عنوان یک میوه با گلوکز پایین ، بلوبری تأثیر مطلوبی بر تنظیم قند خون در افراد مبتلا به دیابت نوع 2 دارد.

3- زیبایی محیط: بلوبری گیاهی است که می تواند گلهای زیبایی برای بهار ، میوه های آبدار در تابستان ، شاخ و برگهای نفس گیر پاییزی و شاخه های رنگارنگ زمستانی تولید کند.

4- ماندگاری بالا: یلوبری می‌تواند تا ۱۰ روز روی بوته و دو هفته در یخچال ماندگاری داشته باشد.

برداشت بلوبری در ایران

در ایران، بلوبری های زودرس را عموماً می توان در اوایل تابستان برداشت کرد. ارقام دیر رس تر نیز تا اواسط تابستان و حتی شهریورماه قابل برداشت هستند. البته زمان برداشت بلوبری به منطقه کشت آن هم مرتبط است. در مناطق سردتر، بلوبری زودتر به برداشت می رسد.

باغ بلوبری در ایران کجاست؟

از آنجایی که بلوبری در خاک های قلیایی، مکان های خشک و با نور شدید آفتاب رشد خوبی ندارد، بنابراین در تمام مناطق ایران نمی توان به کشت این گیاه پرداخت. امروزه در باغ هایی در استان قزوین و استان های شمالی کشور، بلوبری به میزان محدود کشت می شود. در سال 2019، ایران سهمی در صادرات بلوبری نداشته است اما در همین سال، 823.33 کیلوگرم بلوبری در ایران تولید شده است. (منبع: tridge.com). در سال 2020، صادرات بلوبری از ایران به کشورهای همسایه قوت گرفته است که همین باعث افزایش 17.05 هزار دلاری ارزش صادرات بلوبری از ایران شده است.

انواع ارقام مهم و تجاری بلوبری

مهمترین ارقام بلوبری که از انواع پابلند هستند.

رقم Aurora

اندازه میوه در این رقم متوسط تا بزرگ هست. رنگ میوه آبی تیره است. قدرت رشد متوسط می‌باشد. میوه های آن دیررس می‌باشد. و ممکن است قبل از سرمای پاییز نرسند.

 گیاه بلوبری

رقم Liberty

رقمی پر رشد با عادت رشد افراشته می‌باشد. که نیاز به تربیت داربستی دارد .هرس آن نسبت به سایر ارقام زحمت بیشتری دارد. اندازه میوه متوسط تا بزرگ هست. طعم میوه خیلی خوب است. میوه متوسط رس می‌باشد.

 رقم Liberty

رقم Bluejay

رقمی میان رس است. اندازه میوه متوسط (وزن بین ۱/۵ تا ۲ گرم) به رنگ آبی روشن می‌باشد. و عملکرد متوسط(بین ۲/۵ تا ۴ کیلوگرم در هر بوته) و طعم میوه خوبی دارد. 

رقم Bluejay

رقم Duke

این رقم زودرس هست. اندازه میوه متوسط میباشد. عملکرد متوسط است.

رقم Duke 

رقم Chandler

رقمی دیررس هست. اندازه میوه بزرگ تا خیلی بزرگ می باشد. رنگ میوه آبی مالیم تا آبی تیره، و طعم میوه خوب و عملکرد بالا (بین ۴ تا ۵/۵ کیلوگرم در هر بوته) است. 

رقم Chandler

 و ارقام تجاری مهم دیگر رقم Elliott، رقم Legacy، رقم Reka، رقم Darrow، Rubel، Jersey و Spartan می‌باشد.

گونه های بلوبری

بلوبری ها دارای انواع پابلند مانند Vaccinium corymbosum به ارتفع ۱/۵ تا ۷ متر دارد. و پا کوتاه وحشی ۱۵ الی ۴۵ سانتی متر و انواع حد واسط (چشم خرگوشی) مانند V.asheiبا ارتفاع بین ۱ تا ۲ متر هستند. ارقام پاکوتاه شرایط سردتر و انواع پابلند شرایط معتدلتر را ترجیح می‌دهند.

بهترین بلوبری چه ویژگی هایی دارد؟

اندازه بزرگ، رنگ آبی روشن، بافت محکم، زخم روی میوه کوچک باشد، مقاوم به ترکیدگی باشد، ماندگاری زیادی داشته باشد، عطر و طعم خوبی داشته باشد، ریزش میوه از درخت کم باشد. درختان باید به سرمای ابتدای بهار مقاوم باشد، ارقام زودرس نسبت به سرمای بهاره حساس تر هستند.

آفات و بیماریهای بلوبری

مقاومت  ارقام بلوبری به آفات و بیماری ها متفاوت است.  در بعضی  مناطق شیوع بیماری‌هایی مانند کپک خاکستری، آنتراکنوز و بلایت باکتریایی و یا آفت کرم میوه می تواند مشکل ساز باشد. اما آفت اصلی در اکثر مناطق تولید بلوبری پرندگان هستند. میوه ها و گل های این میوه بسیار مورد علاقه پرندگان هست. و پرندگان می توانند سبب آسیب جدی شوند. که ممکن است پرندگان بیش از  32درصد محصول بلوبری را از بین ببرند.

۱- سار معمولی

آفات و بیماریهای بلوبری

۲-فنچ معمولی

آفات و بیماریهای بلوبری

۳- سیاه مرغ بال سرخ

آفات و بیماریهای بلوبری

پست های مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *