خربزه درختی-کشت خربزه درختی (پاپایا)- Carica papaya- امداد کشاورز
×

کشت خربزه درختی (پاپایا)

امدادکشاورز
25 اردیبهشت 1400
زمان مطالعه را وارد کنید دقیقه زمان برای مطالعه
کشت خربزه درختی (پاپایا)

کشت خربزه درختی (پاپایا)

خربزه درختی (پاپایا) با نام علمی Carica papaya L، گیاهی دولپه می‌باشد. خربزه درختی بومی مکزیک و آمریکای مرکزی است. این گیاهی همیشه سبز و سریع الرشد است، که عمر کوتاهی (۵ تا ۷ سال) دارد. نامهای عمومی آن شامل پاپایا، پاپاو، یا پاوپاو، پیامیر، مامائو، موگوا، لکوزاو ملون بوم است.

خاستگاه خربزه درختی

خربزه درختی همانطور که گفته شده، بومی مکزیک و آمریکای مرکزی می باشد. امروزه این گیاه در تمام مناطق گرمسیری و نیمه گرمسیری از قبیل فلوریدا، هاوایی، آفریقای جنوبی، سریلانکا، هند، جزایرقناری، مالزی و استرالیا کشت می شود.

هند بزرگترین تولیدکننده پاپایا در جهان است. برزیل، مکزیک، اندونزی و جمهوری دومینیکن ازنظر میزان تولید پاپایا در رتبه های بعد از آن قرار دارند. خربزه درختی در پرو، چین، تایلند، بنگلادش، ونزوئلا، کوبا، کنیا، کاستاریکا  و همچنین اکوادور کشت می شود.

گیاه شناسی خربزه درختی

درخت

قطر تنه این درخت بین ۱۰ تا ۳۰ سانتی متر و ارتفاع آن بین ۲ تا ۱۰ متر است. در پاپایا برگ ها به صورت خوشه در رأس و بخش بالایی ساقه قرار گرفته، و شکل برگ ها پنجه ای بوده و حاوی ۷ تا ۱۱ لوب  است.

کشت خربزه درختی (پاپایا)

کشت خربزه درختی (پاپایا)

ساقه

این گیاه دارای ساقه منفرد،  اسفنجی و توخالی به رنگ خاکستری یا قهوه ای متمایل به خاکستری می باشد.

گل

خربزه درختی معمولا دو پایه می‌باشد. از نظر جنسیت به سه دسته نر، ماده و دو جنسی دسته بندی شده. جنسیت در خربزه درختی تحت تاثیر شرایط آب و هوایی به ویژه دما و خشکی قرار دارد.

گل ها در خربزه درختی درمجاورت برگ ها ظاهر شده.گل های ماده به صورت تکی یا در خوشه های ۲ تا ۳ تایی پدیدار می شود. گلهای نر کوچک تر و به تعداد بیشتر  هستند. و بر روی گل آذینی به طول  ۶۰ تا  ۹۰ سانتی متر  آشکار می‌شود.

کشت خربزه درختی (پاپایا)

میوه

میوه در آن، گرد تا بیضی و به رنگ نارنجی متمایل به زردتا زرد می‌باشد. میوه نارس در خربزه درختی، سبز رنگ، سفت و غنی از لاتکس می‌باشد.

کشت خربزه درختی (پاپایا) کشت خربزه درختی (پاپایا) کشت خربزه درختی (پاپایا) کشت خربزه درختی (پاپایا)

بذر

در میوه های نابالغ، بذرهای در حال توسعه پوشش سفید رنگی داشته. میوه های بالغ حاوی تعداد زیادی بذرهای کروی به قطر 5۵  میلی متر به رنگ خاکستری مایل به سیاه و پوشش شفاف ژلاتینی هستند. دمای پایین در مناطق نیمه گرمسیری امکان دارد، بر نمو بذر اثر بگذارد.

کشت خربزه درختی (پاپایا)

شرایط اقلیمی مورد نیاز خربزه درختی

دما

خربزه درختی، گیاهی حساس به یخبندان است و عامل محدود کننده ای آن سرما می‌باشد. .دمای مناسب برای آن درجه حرارت  بین  ۲۲ تا  ۲۶ درجه سانتی گراد است. خربزه درختی بومی مناطق گرمسیری و نیمه گرمسیری است. با توجه به عرض جغرافیایی، واریته های کشت شده در ارتفاع۶۰۰ تا ۱۲۰۰متر از سطح دریا رشد می‎کنند. دمای زیر ۱۱ درجه سانتیگراد اثر منفی بر رشد و  میوه دارد. و به شدت بلوغ میوه و رسیدن آن را به تاخیر می اندازد. در ارتفاع های بالاتر از ۱۲۰۰ متر میوه بی مزه می‌شود.

رطوبت

در مناطق تحت کشت آن میزان بارندگی باید بین ۳۵۰ تا ۲۵۰۰ میلی متر باشد. همچنین رطوبت نسبی بیش از ۶۰ درصد برای پاپایا کافی و مطلوب می‌باشد. با این وجود در افریقای جنوبی، میوه در مناطقی با رطوبت نسبی پایین دارای کیفیت مناسبی هستند.

آبیاری

آبیاری کافی برای  رشد گیاه و کیفیت میوه ضروری است .الگوی بارندگی ممکن است منجر به کمبود آب خاک شود ، بنابراین برای  تولید مطلوب میوه، آبیاری گیاه صورت می گیرد. توصیه شده است، منطقه ریشه هر هفته دو بار در حد ظرفیت زراعی آبیاری گردد.

در دوره هایی که حداقل میزان بارندگی ماهیانه زیر ۱۰۰ میلی متر است، در شرایط تولید تجاری آبیاری می‌بلشد. آبیاری کافی در پاپایا موجب رشد سریع میوه و عملکرد خوب محصول می شود. به دلیل کم عمق بودن ریشه، گیاهان پاپایا نسبت به زهکشی نامطلوب خاک حساس می‌باشند. در خاک های با زهکشی خوب در مراحل اولیه رشد، آبیاری با فواصل کمتر باعث استقرار بهتر و رشد بیشتر گیاه است.

آبیاری برای این گیاه در مراحل قبل از میوه دهی ۱۰ تا ۷ روز  یک بار باید انجام گردد. و در مراحل میوه دهی هر ۱۵ روز یک بار انجام می ‌گیرد. بهترین سیستم آبیاری قطره ای هست، چون از تماس مستقیم با ساقه جلوگیری شده و از پوسیدگی طوقه جلوگیری می‌کند. گیاهان جوان به علت رشد رویشی زیاد به آبیاری بیشتری نیاز دارند.

خاک مناسب

اسیدیته مناسب برای کشت پاپایا بین ۵ تا ۷ است. اغلب ریشه های آن در عمق بالای ۲۰ سانتیمتری خاک قرار دارند، و به ندرت در عمق ۸۰ سانتی متری پیشرفت می‌کنند. تحت شرایط بهینه امکان دارد. عمق گسترش ریشه به ۱ متر هم برسد. در صورت عدم آماده سازی زمین یا عدم کاربرد کود، فقط سیستم ریشه فیبری ممکن است، در گیاه توسعه بیابد. خاک های سنگین از نفوذ ریشه جلوگیری می‌کنند.

کوددهی و تغذیه خربزه درختی

خربزه درختی برای تولید تجاری به میزان بالایی کود نیاز دارد. کود مورد نیاز برای پاپایا به ازای هر گیاه۲۵۰ گرم کود نیتروژنه ،۲۵۰گرم سوپرفسفات و ۵۰۰گرم پتاس در سال است. علاوه بر این استفاده از کود حیوانی هر ۶ ماه یک بار به میزان ۷ تا ۱۰  کیلوگرم برای گیاه توصیه گردیده است.

زمان کوددهی

کوددهی عموما در در زمان کاشت گیاه صورت می گیرد. و تا زمان گلدهی به کود بیشتری نیاز ندارد.  مگر اینکه بارندگی زیاد باعث شستن مواد غذایی از خاک شود. استفاده ازکودهای آلی ( مانند کود حیوانی) سبب بهبود عملکرد پاپایا  می‌شود. شاخص اندازه گیری عناصر غذایی دمبرگ بالغ پاپایا  است.

عناصر غذایی مانند نیتروژن، فسفر و پتاسیم برای رشد مطلوب گیاه لازم  هستند. کمبود  نیتروژن  همراه  با  درجه  حرارت  کم  هوا می‌ تواند. در بعضی ارقام پاپایا باعث تشکیل گل های غیرطبیعی وتولید میوه نامطلوب از نظر بازارپسندی شود .کود پتاسیم برای تولید میوهای با کیفیت بالا اهمیت زیادی دارد.کمبود بور باعث تولید میوه هایی با سطح نا هموار و تراوش لاتکس به بیرون می‌گردد. .برای رفع آن از اسپری برگی با اسید بوریک و کاربردب وراکس در زمین استفاده می‌شود.

تکثیر خربزه درختی (پاپایا)

تکثیر از طریق بذر

خربزه درختی عموما از طریق بذر تکثیر می شود. لایه بیرونی بذرها ژلاتینی است. بذرهای تازه ای که از میوه برداشت می شوند دارای قدرت و درصد جوانه زنی بسیار پایینی هستند. حذف پوشش ژلاتینی، جوانه زنی بذرهای تازه را افزایش می‌دهد.

نگهداری بذر

بذرهای تازه خربزه درختی را شسته و در معرض جریان هوا خشک کرده، و سپس در انبار خنک نگهداری می‌شود. خیساندن بذر قبل از کشت باعث افزایش قدرت، سرعت و یکنواختی جوانه زنی بذر می‌گردد. نگهداری بذرها در دمای زیر ۱۵ درجه سانتی گراد به مدت ۳۰ تا ۵۰ روز باعث کاهش فعالیت بازدارنده های رشد و افزایش جوانه زنی بذر می‌شود. قوه نامیه بذرهای خشک  شده  پاپایا  در  دمای  معمولی  بعد  از  3 سال  کاهش  می‌یابند. درصورتی که نگهداری بذرها در دمای ۱۰ درجه سانتی گراد و رطوبت نسبی  ۵۰درصد به مدت ۶ سال امکان پذیر است. بذرهای خربزه درختی جز بذرهایی با مقاومت به خشکی متوسط طبقه بندی شده، و رطوبت کمتر از ۸ تا ۱۰ درصد به آنها تنش آبی وارد می کند.

کشت بذر

کشت بذر به صورت مستقیم در مزرعه یا کشت در خزانه انجام می شود. جوانه زنی بذر ممکن است ۱۰ تا ۲۱ روز پس از کشت یا ۴ تا ۱۰ روز پس از پیش تیمار صورت گیرد. گاهی اوقات جوانه زنی بذر بیش از ۳۵ تا ۴۰ روز طول می کشد در پرورش دانهال ( نهال)  در خزانه، انتقال آنها در حدود ۶۰ روز پس از جوانه زنی صورت می‌گیرپد. به علت اینکه جنسیت گیاه تا زمان گلدهی مشخص نیست، پرورش دهندگاناغلب گیاهان بیشتری را کشت کرده. و سپس گیاهان نامطلوب از نظر جنسیت را تنک می کنند.

تکثیر از طریق قلمه زنی

اگرچه تکثیر از طریق غیرجنسی زیاد رایج  نمی باشد. اما می‌توان با قلمه ساقه تکثیر گردد. شاخه های انتهایی برگدار بزرگ که بعد از فصل زمستان گسترش یافتند. برای تهیه قلمه مناسب هستند. ریشه دهی قلمه در زیرشرایط میست ( مه افشان نوبتی) انجام می‎گیرد. القا ءشاخه های  انتهایی با استفاده از محلول سیتوکنین به همراه جبریلیک اسید صورت می گیرد. ریشه دهی قلمه در حدود ۳ هفته طول می‌کشد.

گیاهان  تکثیر  شده  به  روش  غیرجنسی،  یکنواخت تر،  میوه دهی  سریعتر  و عملکرد بهتر ی نسبت به گیاهان تکثیر شده با روش جنسی دارند. خربزه درختی همچنین می تواند با روش پیوند تکثیر گردد .از روشهای پیوند شاخه(شکافی) و جوانه (وصلهای و T) نیز استفاده می‌گردد. اما موفقیت در روش های پیوند شاخه بیشتر از جوانه می‌باشد.

احداث باغ و کشت نهال خربزه درختی

نهال های پاپایا ۶ تا ۸ هفته پس از کشت و جوانه زنی بذر، در مرحله ۳ تا ۴ برگی، با ارتفاع ۱۵ تا ۲۰ سانتی متر، به زمین اصلی منتقل می‌شود. تراکم کاشت گیاهان به شیب زمین، واریته، منطقه کشت و سیستم مدیریت بستگی داشته، ولی معمولا ۱۱۶۰ تا  ۱۹۳۰ گیاه در هر هکتارکشت می شود. که فاصله درختان را 1/8 تا 2/7 در هر ردیف و فاصله بین ردیفها را2/7 تا  3 متر در نظر در نظر گرفته می‌شود. فاصله کشت مناسب 2/5 تا 3 متر برای هر گیاه پاپایا توصیه گردیده است.

نهال ها در گودال هایی به عمق ۴۰ و قطر ۴۵ سانتی متر حفرو دانهال ها در آن قرار  می گیرند. سپس توسط خاک سطحی و کود دامی پر می‌شود.

Carica papaya Carica papaya Carica papaya Carica papaya

برداشت پاپایا

درختان خربزه درختی، یک سال (بعضی واریته ۷ تا ۹ ماه) بعد از کشت بذر شروع به باردهی می‌کنند و ۵ تا ۹ ماه بعد از آن میوه ها به بلوغ می‌رسند. طول دوره زمانی که گیاه محصول تجاری تولید می کند، اغلب ۳ سال هست.

در مناطق گرمسیری، در هر گیاه ۲ تا۴ میوه در هر هفته می‌رسد. و در تمام طول سال محصول حداقل یکبار در هفته نیاز به برداشت و بسته بندی دارد. در مناطق نیمه گرمسیری نیز درصورتی که درجه حرارت در زمستان معتدل باشد، تولید مداوم محصول خربزه درختی ممکن است. .در غیر این صورت میوه دهی در طی ماه های سرد زمستان کاهش یافته یا ممکن است متوقف گردد.

تولید پاپایا در گلخانه

تولید پاپایا درگلخانه به دلیل دمای بالاتر و حفاظت در  برابر  باد  شدید  و همچنین  دوره  برداشت  طولانی تر  باعث  تولید  میوه  با  کیفیت  خوب  می گردد. عملکرد در گلخانه ها 80 تن در هکتار است. رقم پاکوتاه  Soloبرای کشت در گلخانه مناسب می‌باشد.

Carica papaya

منبع:

بابک مدنی و مریم بروجردنیا. پاپایا (خربزه درختی). وزارت جهادکشاورزی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، مؤسسه تحقیقات علوم باغبانی، پژوهشکده خرما و میوه های گرمسیری. ۱۳۹۷.

https://en.wikipedia.org/wiki/Papaya

دیدگاهتان را بنویسید

مطالب مرتبط

قارچکش پروپیکونازول (تیلت)

قارچکش پروپیکونازول (تیلت)

قارچکش پروپیکونازول (تیلت) قارچکش پروپیکونازول (تیلت)، قارچکشی سیستمیک از گروه تری آزول با اثر حفاظتی و معالج است، ...
امدادکشاورز
27 آذر 1399
کشاورزی ارگانیک

کشاورزی ارگانیک

کشاورزی ارگانیک نوعی از کشاورزی است که به مدیریت اکوسیستم یا مجموعه بیشتر از ورودی‌های سیستم می‌پردازد. ...
امدادکشاورز
16 دی 1399
علفهای هرز کیوی

۱۲ علف هرز درخت کیوی

کیوی گیاه کیوی (Actinidia deliciosa) گیاهی بسیار پررشد و رونده می باشد و برای ایستایی نیازمند قیم است. ...
امدادکشاورز
20 تیر 1400
Call Now Button
فیلدهای قابل نمایش را انتخاب کنید. بقیه فیلد ها مخفی خواهند شد
  • تصویر
  • کد محصول
  • نمره
  • قیمت
  • موجود
  • دسترسی
  • توضیح
  • عرض
  • اندازه
  • ویژگی ها
  • فیلد دلخواه
مقایسه