×

مگس یا کرم گیلاس

امدادکشاورز
23 اسف 1399
زمان مطالعه را وارد کنید دقیقه زمان برای مطالعه
مگس گیلاس

مگس یا کرم گیلاس

گیلاس و آلبالو

ایـران از توليدكننـدگان اصلـي انـواع گيـلاس و آلبالـو در دنيـا می‌باشد. آفت كليـدي این دو محصـول در كشـور ما، مگس گیلاس اسـت. گیلاس فصل رشد کوتاهی دارد. می‌تواند در بیشترین عرض‌های مناطق معتدل رشد کند. به ‌طور کلی کاشت و نگهداری درخت گیلاس کار دشواری است.

مگس گیلاس

ﻣﮕﺲ ﻣﯿﻮه ﮔﯿﻼس Rhagoletis cerasi  از خانواده Tephritidae  از ﻣﻬﻤﺘﺮﯾﻦ آﻓﺎت گیلاس در اﯾﺮان اﺳﺖ.  در این زمان حشرات شبیه مگس معمولی که بسیار برای محصول خطرناک هستند در طبیعت ظاهر می‌شوند. مگس گیلاس به آلبالو و گیلاس که پوست نازک دارند، بیشتر حمله می‌کند. خسارت اصلی آن هم بوسیله لاروهای آن(کرم های کوچک سفید داخل میوه) ایجاد می‌شود، که با تغذیه از گوشت یا پریکارپ میوه موجب تخریب بافت میوه و لهیدگی و غیر قابل استفاده کردن آن می‌شود.

آﻟﻮدﮔﯽ ﺷﺪﯾﺪ، در ارﻗﺎم دﯾﺮرس ﮔﯿﻼس ﻣﺸﺎﻫﺪه ﻣﯽﺷﻮد.

دامنه میزبانی و پراکنش

آفت بـه ارقام مختلف گيلاس و آلبالو خسارت می‌زند. این آفت از اكثرمناطق زیـر كشـت این محصول دركشـور از جملـه اسـتان هاي تهران، البرز، اصفهان،آذربایجان شرقي و خراسان، گزارش شـده اسـت.

خسارت مگس گیلاس

لارو جـوان پـس از تفريـخ تخـم، ضمـن تغذيـه در درون ميـوه آلـوده فضولات خـود را در همان محـل بـه جـا گذاشـته . و بـه ترتیب تخريـب بافـت ميـوه را تشـديد خواهد کرد. بر اين اسـاس، بخشـي از ميـوه آلـوده کـه محل فعاليـت لارو آفت اسـت حالت لهيدگي پيـدا می‌کند. ايـن حالـت در ارقـام ميوه درشـت ماننـد تکدانه، به سـادگي از بيـرون قابل دیدن نیسـت، اما پـس از شـکافتن ميـوه، مي‌توان آلودگي را مشـاهده کرد.

لارو پس از اتمـام تغذيه، ميوه را ترک کـرده و از نظـر رفتـاري، بـدن خود را بـه صورت خميـده درآورده و خود را  بـر  روي زمين پرتاب مي‌‌کنـد. سـپس بـه درون خـاک رفتـه و تبديـل به شـفيره مي‌شـود. شـفيره مذکور تا  اواسـط ارديبهشت، بـه همـان حالـت مانده و بسـته به منطقـه، همزمان با تغييـر رنگ ارقـام ديررس، بـه حشـره کامـل تبديـل شده و چرخه تکرار مي‌شـود.

 

مگس گیلاسمگس گیلاس مگس گیلاس  مگس گیلاس مگس گیلاسمگس گیلاس

چرخه زندگی مگس گیلاس

حشرات ماده، ميوه تخمگذاري شده را علامت گذاری می‌کنند. بنابراین حشرات ماده دیگر روي این ميوه ها تخمریزي نمي كنند. برای همین ، درون هر ميوه تنها یک لارو دیده مي شود.

آفت یک نسـل در سـال دارد. ﻣﺮﺣﻠﻪ زﻣﺴﺘﺎن گذرانی آﻓﺖ ﻃﻮﻻﻧﯽ و اﺟﺒﺎري ﺑﻮده. به صورت شفیره در ﻣﺤﺪوده ﺧﺎك ﺳﺎﯾﻪ اﻧﺪاز و ﻣﺠﺎور ﻣﯿﺰﺑﺎن رخ ﻣﯽ دﻫﺪ.

ﻇﻬﻮر ﻣﮕﺲ ﻫﺎي ﺑﺎﻟﻎ، ﺑﺴﺘﮕﯽ ﺑﻪ ﺷﺮاﯾﻂ ﻣﺤﯿﻄﯽ رﺷﺪ و ﻧﻤﻮ ﺷﻔﯿﺮه، ﻣﯿﺰان دﻣﺎي ﺧﺎك درﻓﺼﻞ ﺑﻬﺎر، ﺷﺮاﯾﻂ دﻣﺎي ﻫﻮا درﻃﻮل روز دارد.

ﻃﻮل ﻋﻤﺮ ﻣﮕﺲ ﻫﺎ درﻃﺒﯿﻌﺖ ﺑﯿﻦ ﭼﻬﺎر ﺗﺎ ﻫﻔﺖ ﻫﻔﺘﻪ می‌باشد.

دوره ﻧﻤﻮ ﻻروي ﺑﺴﺘﻪ ﺑﻪ دﻣﺎي ﻣﺤﯿﻂ و ﻣﺮﺣﻠﻪ رﺳﯿﺪﮔﯽ ﻣﯿﻮه ﮔﯿﻼس ﺑﯿﻦ ۱۷ ﺗﺎ ۳۰ روز طول می‌کشد.

 

کرم گیلاس کرم گیلاس کرم گیلاس کرم گیلاس کرم گیلاس

کنترل آفت کرم گیلاس

انجام شـخم پاييزه به تنهايي و همراه با دادن يخاب زمسـتانه (در مناطق سردسير)  باعث از بيـن رفتـن بخش زیادي از فرم زمسـتان گذران مگس گیلاس می‌شود.

اﺳﺘﻔﺎده از ارﻗﺎم زود رس ﮔﯿﻼس ﻧﯿﺰ ﺑﺎﻋﺚ می‎شود، زمان ﻇﻬﻮر ﺣﺸﺮات ﮐﺎﻣﻞ آﻓﺖ ﺑﺎ ﻣﯿﻮه رﺳﯿﺪه، ﺻﻮرت نگیرد.

از ﺣﺬف ﻋﻠﻒ ﻫﺎي ﻫﺮز ﮔﺮاﻣﯿﻨﻪ در ﺳﺎﯾﻪ اﻧﺪاز درﺧﺘﺎن ﮔﯿﻼس بخصوص در زﻣﺎن ﻧﺰدﯾﮑﯽ ﺑﻪ زﻣﺎن ﻇﻬﻮر ﺣﺸﺮات ﮐﺎﻣﻞ آﻓﺖ، جلوگیرس شود، زﯾﺮا وﺟﻮد ﻋﻠﻒﻫﺎيﻫﺮز ﺑﻠﻨﺪ ﺳﺒﺐ ﮐﺎﻫﺶ دﻣﺎي ﻣﺤﯿﻂ ﮔﺸﺘﻪ و زﻣﺎن ﻇﻬﻮر آﻓﺖ را ﺣﺪود ده روز ﺑﻪ ﺗﺎﺧﯿﺮ می‌اندازد.

حشـرات كامـل آفت بـه رنـگ زرد جلـب مي‌شـوند. آويـزان كـردن تله‌هاي زرد رنگ بـه همـراه مـاده جلب‌کننده مخصـوص (اسـتئارات آمونيـوم) قبل از تغييـر رنگ ارقـام ديررس مي‌توانـد آلودگـي زيـر ۵۰ درصـد را کنترل کند.

 

Rhagoletis cerasi مگس گیلاس

 

اﺳﺘﻔﺎده از ﭘﻮﺷﺶ ﺗﻮري ﺑﺎ ﺳﻮراخ ﻫﺎي ۱/۳ ﻣﯿﻠﯿﻤﺘﺮ ﺑﺮ روي درﺧﺘﺎن ﮔﯿﻼستا قبل از ﻇﻬﻮر ﺣﺸﺮات ﮐﺎﻣﻞ ﻣﮕﺲ ﮔﯿﻼس ﺗﺎ زﻣﺎن ﺑﺮداﺷﺖ ﻣﺤﺼﻮل، ﺳﺒﺐ ﺣﻔﺎﻇﺖ از ﻫﺠﻮم آﻓﺖ ﺑﻪ ﻣﯿﻮه می‌شود.

اﺳﺘﻔﺎده از ﭘﻼﺳﺘﯿﮏ ﯾﺎ ﺗﻮري ﺑﺮ روي ﺧﺎك در ﻣﺤﺪوده ﺳﺎﯾﻪ اﻧﺪاز درﺧﺘﺎن ﮔﯿﻼس ﺳﺒﺐ ﺟﻠﻮﮔﯿﺮي از ﺧﺮوج ﻣﮕﺲ از ﺧﺎك شده، که در اﯾﻦ روش ﻣﺤﺼﻮل ﺗﺎ ۹۱ درﺻﺪ، از ﺧﺴﺎرت در اﻣﺎن می‌ماند.

 

Rhagoletis cerasi

بهترین سم برای کرم گیلاس

طعمه پاشي مسموم روش جـــديدي است کــه بــا کمک آن مي‎تــوان آفت را بــا کمتـريـن آلـودگي‌هاي زيسـت محيطي کنتـرل کرد. بـراي اين‌کار محلـول پروتئين هيدروليـزات ۳ درصـد را به همراه سـم مالاتیون ۳ درهـزار تهيه کرده، و با سـمپاش پشـتي تلمبـه‌اي محلول فـوق را تنها روي تنـه درختـان مي‌پاشـند. در صورت نبـود پروتيين هيدروليـزات ميتوان از ملاس چغندرقند نيز اسـتفاده کـرد. در اين حالت لازم اسـت غلظـت آن را تا دو برابر (۶ در هـزار) افزايش داد. اين‌کار بـا توجـه به خشـکي هوا در زمان خسـارت آفت لازم اسـت ۳ نوبـت و به فواصـل۴ روزه تکرار شـود. اوليـن نوبـت، سـه روز پس از ظهور اولين حشره کامل اسـت.

سم پاشی با مالاتیون ۴۰ درصد ۱ در هزار و مالاتیون  ۵۷درصد به مقدار ۲ در هزار در زمان تغییر رنگ میوه در ارقام دیررس از سبز به زرد. ﯾﺎ ﻣﺤﻠﻮل ﭘﺎﺷﯽ ﺗﻨﻪ درﺧﺖ ﺗﺎ ارﺗﻔﺎع ۲ ﻣﺘﺮي در ﺳﻪ ﻧﻮﺑﺖ ﺑﺎ اﺳﭙﯿﻨﻮﺳﺎد ﺑﻬﺘﺮﯾﻦ ﻧﺘﺎﯾﺞ را در ﮐﻨﺘﺮل اﯾﻦ آﻓﺖ داﺷﺘﻪ اﺳﺖ.

منابع

رئوف كليائي. مدیریت تلفیقی مگس گیلاس.  وزارت جهاد كشاورزي، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج كشاورزی، معاونت ترویج. ۱۳۹۵

دستورالعمل مدیریت آفت مگس میوه در باغات. وزارت جهاد کشاورزی. ۱۳۹۵

https://en.wikipedia.org/wiki/Rhagoletis_cerasi

https://www.cabi.org/isc/datasheet/47050

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

مطالب مرتبط

کرم سرشاخه خوار هلو

کرم سرشاخه‌خوار هلو

ارقام مناسب کاشت درختان میوه هسته دار براساس آمارنامه سال ۱۳۹۶ سطح بارور باغات کشور ۲٫۴ میلیون هکتار ...
امدادکشاورز
16 آذر 1399
حشره کش استامی پراید

حشره کش استامی پراید

حشره کش استامی پراید حشره کش استامی پراید، حشره کشی سیستمیک و نفوذی با فعالیت و تاثیر تماسی، ...
امدادکشاورز
01 ارد 1400
کرم گلوگاه انار

کرم گلوگاه انار

کرم گلوگاه انار کرم گلوگاه انار، مهمترین عامل‌ کاهش‌ کمی‌ و کیفی‌ محصول‌ انار و یکی از موانع ...
امدادکشاورز
29 بهم 1399